دوازده قدم ودوازده سنت

۵– الگوهای رفتاری هم وابستگان

افراد هم وابسته به علت زندگی در خانواده معتاد یا از هم گسیخته، الگوی شخصیتی خاصی پیدا می کنند و در نتیجه نمی ­­توانند روابطی سالم و سازنده با خود و دیگران داشته باشند. این مقاله به تشریح رایج ترین الگوهای رفتاری هم وابستگان و برخی از نشانه ها و عوارض اعتیاد رفتاری در میان افراد هم وابسته اختصاص دارد.

• الگوهای شخصیتی هم وابستگان
• نشانه ها و عوارض هم وابستگی

 الگوهای شخصیتی هم وابستگان

انجمن هم وابسته های گمنام ، الگوی رفتاری افراد هم وابسته را به ۴ گروه زیر تقسیم کرده است:

۱- الگوی انکار

• افراد هم وابسته نمی توانند احساس خود را به خوبی تشخیص دهند.
• آن ها احساس واقعی خود را کوچک جلوه می دهند و آن را تحریف یا انکار می کنند.
• آن ها خود را افرادی کاملاً فداکار و در خدمت دیگران می دانند.
• آن های بر این باورند که موفقیت و خوشبختی و شادمانی آن ها به دیگران وابسته است.

۲- عدم اعتماد به نفس

• فرد هم وابسته نمی تواند به راحتی تصمیم بگیرد
• تصمیم آن ها متناسب با خواسته ها و نیازهای دیگران است
• آن ها از هیچ یک از کارهایی که انجام می دهند راضی نیستند و کارهای خود را بی ارزش می دانند.
• آن ها به ندرت از دیگران می خواهند که نیازشان را برطرف کند یا به خواسته آن ها عمل کند.
• آن ها حتی برای فکر کردن، احساس کردن و رفتار خود نیز از دیگران اجازه می خواهند.
• آن ها خود را افرادی بی ارزش و دوست نداشتنی می دانند.
• وقتی کسی از آن ها تعریف و تمجید می کند یا هدیه ای به آن ها داده می شود، دست و پای خود را گم می کنند.

۳- الگوی پیروی

• افراد هم وابسته، برای اینکه دیگران دست رد به سینه آن ها نگذارند و آن را از خود دور نکنند، ارزش ها و اصول خود را زیر پا می گذارند.
• آن ها بیش از اندازه حساس هستند و اغلب همان احساسی را دارند که دیگران دارند یعنی با خنده و شادی دیگران شاد می شوند و از غم و اندوه آن ها غمگین می شوند.
• آن ها بیش از حد افرادی وفادار هستند و حاضرند برای حفظ روابط خود با دیگران خود را به آب و آتش بزنند و هر خطری را بپذیرند.
• آن ها به دیدگاه ها و احساسات دیگران بیش از احساسات و نظرات خودشان ارزش قایلند و در بیشتر مواقع از ابراز عقیده ای که مخالف دیدگاه دیگران است می ترسند.
• آن ها از منافع، خواسته ها و سرگرمی های خود به نفع دیگران صرف نظر می کنند.
• آن ها برای اینکه دوست داشته شوند به داشتن رابطه جنسی تن در می دهند.

۴- الگوی کنترلی  

• افراد هم وابسته فکر می کنند که دیگران نمی توانند مشکلات خود را حل کنند.
• آن ها فکر می کنند این وظیفه آن هاست که به دیگران کمک کنند و آن ها را نجات دهند.
• آن ها سعی می کنند به دیگران بگویند که چگونه فکر کنند و چه احساسی داشته باشند.
• آن ها از کسانی که حاضر نمی شوند کمک آن ها را قبول کنند ناراحت می شوند.
• آن ها عادت دارند تا بدون اینکه کسی از آن ها خواسته باشد، دیگران را نصحیت و راهنمایی کنند.
• آن ها برای جلب محبت و دوستی دیگران به آن ها هدیه می دهند و محبت می کنند.
• آن ها برای اینکه توسط دیگران تائید و پذیرفته شوند از روابط جنسی استفاده می کنند.

نشانه ها و عوارض هم وابستگی

کسانی که از ناهنجاری هم وابستگی رنج می برند عوارض و نشان های زیر را از خود بروز می دهند:

• به راحتی نمی توانند روابطی سالم و منطقی با دیگران برقرار و آن را حفظ کنند.
• وابستگی شدید به مسایلی دارند که ارتباطی به آن ها ندارد .
• نداشتن اعتماد به نفس لازم و مقصر دانستن دیگران در این زمینه.
• ناتوانی در تشخیص آنچه که عادی و متداول یا نرمال است.
• به عهده گرفتن مسئولیت احساسات یا اقدامات دیگران
• نادیده گرفتن نیازها و خواسته های خود
• تلاش بی وفقه برای راضی کردن دیگران و جلب موافقت یا تائید آن ها
• قضاوت بی رحمانه درباره خود و دیگران.
• دادن اجازه به دیگران برای سوء استفاده و تسلط بر آن ها
• همیشه تصور می کنند که دیگران باعث شده اند تا زندگی آن ها این گونه شود ودیگران را مسئول مشلات و گرفتاری های خود می دانند.
• در برخورد با ناملایمات و دیگران، واکنش بسیار شدید از خود نشان می دهند.
• قادر به پیدا کردن راه چاره برای مشکلات خود نیستند و رفتاری نا معقول و غیر منطقی از خود نشان می دهند.
• احساس می کنند که با دیگران فرق دارند یعنی، یا از آن ها بهترند یا بدترند.
• شناخت و درک درستی از هویت و شخصیت واقعی خود ندارند.
• نه احساسات خود را درک می کنند و نه می دانند که در زندگی چه می خواهند.
• بیش از اندازه وظیفه شناس و مسئولیت پذیرند.
• نمی توانند برای خود حد و مرز واقع بینانه تعیین کنند.
• نداشتن اعتماد به نفس در تصمیم گیری ها و نآگاهی از وجود گزینه ها و راه حل های دیگر. 
• احساس ترس، ناامنی، ناتوانی، گناه، آزردگی وسرافکندگی و انکار همه این احساسات عذاب آور.
• انزوا و وحشت از دیگران.
• نفرت داشتن از افراد و شخصیت های مهم و بانفوذ.
• ترس از نشان دادن احساسات خود به ویژه احساس خشم.
• عادت داشتن به ایحاد جنجال و هیاهو و هیجان
• وابستگی به دیگران و ترس از تنها ماندن
• خودداری از برقراری رابطه به خاطر ترس از رها شدن وتنها ماندن احتمالی.
• تلاش به پیدا کردن افراد گرفتار و قربانی، برای کمک کردن به آن ها.
• ناراضی از زندگی و این احساس که به آن ها ظلم شده است.
• تلاش بیش از حد برای کنترل و تغییر محیط زندگی خود یا کسانی که در اطراف آن ها قرار دارند.
• انعطاف ناپذیری و نیاز به کنترل کردن دیگران.
• فریبکاری، زور گویی و تکلیف تعیین کردن برای دیگران