ایران

انگلستان

آمریکا

آلمان

سوئد

استرالیا

 

انجمن هم وابستگان گمنام کودا – CoDa

انجمن هم وابستگان گمنام (کودا) از تعداد زیادی گروه های غیرانتفاعی و خودگردان تشکیل شده است. این انجمن متشکل از مردان و زنانی است که اعتیادشان بر روی مشکلاتی است که وابستگی متقابل با ديگران درزندگی آنها ایجاد نموده است. انجمن وابستگان گمنام مخصوص آن دسته از کسانی است که تمام وقت و زندگیشان را بر روی خوشحال نگه داشتن و راضی کردن اطرافیانشان می گذارند. این دسته از افراد کسانی هستند که سلامتی و اهداف زندگی خود را به دست فراموشی می سپارند و علیرغم صدمات و آسیب هایی که روابط ناسالم در زندگی آنها ایجاد می کند، باز نیز به این رفتارشان ادامه می دهند. هم وابستگان گمنام در کنار یکدیگر جمع شده اند تا از یکدیگر حمایت کرده و در سفری به درون خود بیاموزند که خود را دوست داشته باشند، و به گذشته و وابستگی های خودشان صادقانه بنگرند. اعضای CoDA معتقدند که بهبودی از هم وابستگی از خودکاوی صادقانه آغاز می شود. آنها ناتوانی خود برای برقراری روابط سالم با خودشان و دیگران را پذیرفته اند؛ ناتوانی هایی که به علت جریان داشتن الگوهای مخرب ارتباطی در زندگی آن ها به وجود آمده اند. CoDA براساس انجمن الکلی های گمنام بنا شده و نوعی اقتباس از دوازده قدم و دوازده سنت AA را به عنوان قسمت اصلی برنامۀ بهبودی خود به کارمی گیرد. تنها لازمه شرکت در جلسات CoDA میل به داشتن روابط سالم و محبت آمیز است. 

 

وب سایت: http://www.coda-tvcc.org/content/pages/meetings.php

کانادا

سایر کشورها

 

انجمن نیکوتینی های گمنام – NiCA

نیکوتینی های گمنام، يك انجمن  خود گردان و غير انتفاعى  متشکل از زنان و مردانى است كه مشکل اصلی آن ها اعتياد به نیکوتین بوده است. نیکوتینی های گمنام با برگزاری جلسات منظم و با جمع شدن و حمایت کردن از یکدیگر از طریق کارکرد ١٢ قدم تلاش می کنند تا اعتیاد به نیکوتین را ترک کرده تا یک زندگی بدون نیکوتین را به صورت روزانه تجربه کنند. نیکوتینی های گمنام همه افرادی که درپی رهایی از اعتیاد به نیکوتین هستند و یا  درحال استفاده از داروها و وسایل ترک نیکوتین می باشند را به عضویت می پذیرد. هدف اصلی نیکوتینی های گمنام کمک به کسانی است که تمایل دارند مصرف توتون، تنباکو و سایر محصولات نیکوتین دار را به هر شکلی که باشد متوقف کنند. این انجمن ازطریق برنامۀ دوازده قدمی که از الکلی های گمنام اقتباس شده است، از اعضای خود حمایت کرده و راه حلی برای بهبودی از روش را به آن ها پیشنهاد می دهد.

 

 

ایران

سراسر دنیا

 

انجمن شیشه ای های گمنام – CMA

شیشه ای های گمنام، يك انجمن  خود گردان و غير انتفاعى  متشکل از زنان و مردانى است كه مشکل اصلی آن ها اعتياد به شیشه بوده است. شیشه ای های گمنام با استفاده از برنامه های ١٢ قدمی و با اتکا به حمایت ها و کمک های متقابل، بهبودی روزانه خود را حفظ کرده و از مصرف شیشه اجتناب می کنند. مانند سایر انجمن های گمنام، تنها شرط عضویت در CMA تمایل به قطع مصرف شیشه می باشد. هدف اصلی اعضای انجمن شیشه ای های گمنام داشتن یک زندگی پاک و رساندن پیام بهبودی به کسانی که هنوز هم از اعتیاد به شیشه رنج می برند می باشد.

 

سراسر دنیا

۱۲- 12 قدم بهبودی هم وابستگی

يكي از موثرترين و به اثبات رسيده ترين روش ها براي بهبودی از هم وابستگی، كاركردن ۱۲ قدم انجمن  هم وابستگان گمنام است. اين قدم ها نه فقط اصول و ابزارهاي لازم را برای بهبودی روز به روز از هم وابستگی فراهم مي آورند بلكه پيشنهادها و رهنمودهايی نيز براي داشتن زندگی به معني واقعی و موفق در اختيار شما قرار مي دهند. اين مقاله نگاهي گذرا و اجمالي به برنامه ۱۲قدم هم وابستگان گمنام دارد و برای آشنايی شما با ماهيت مشكلی كه از آن رنج می بريد و چگونگی بهبودی از اين مشكل، خلاصه ای از قدم های اول و دوم نیز در اين مقاله ارايه شده است.

• ۱۲ قدم هم وابستگان گمنام
• بنيان و اصول بهبودی قدم های ۱ و ۲

۱۲ قدم هم وابستگان گمنام

۱۲ قدم هم وابستگان گمنام كه از پايگاه اطلاع رساني www.CoDA.org نسخه برداري شده  است برنامه انجمن هم وابستگان گمنام براي بهبودي از اين اعتياد رفتاري را تشريح مي كند. لطفا توجه داشته باشيد كه هم وابستگان گمنام (CoDA) ديدگاه ها و نكات مطرح شده در اين مقاله را نه بررسي و نه تائيد كرده است.

۱- ما اقرار کردیم که در برابر دیگران ناتوان بودیم و زندگی مان غیر قابل کنترل شده بود.

۲- ما به این باور رسیدیم که نیرویی برتر از ما می تواند سلامت عقل را به ما بازگرداند.

۳- تصمیم گرفتیم که اراده و زندگی مان را به مراقبت خداوند، آن گونه که او را درک کردیم، بسپاریم

۴- یک ترازنامه اخلاقی بی باکانه و جستجوگرانه از خود تهیه کردیم

۵- چگونگی دقیق اشتباهات مان را به خداوند، خودمان و یک نفر دیگر اقرار کردیم.

۶- آمادگی کامل پیدا کردیم که خداوند کلیه نواقص شخصیتی ما را مرتفع کند.

۷- فروتنانه از خداوند تقاضا کردیم تا کمبودهای اخلاقی ما را برطرف کند.

۸- فهرستی از تمامی کسانی که به آنها آسیب رسانده بودیم تهیه کرده و خواستار جبران خسارت از همه آنها شدیم.

۹- به طور مستقیم در هر جا امکان داشت از این افراد جبران خسارت کردیم مگر در مواردی که این امر به آنها یا دیگران خسارت جدیدی وارد کند.

۱۰- به تهیه ترازنامه شخصی خود ادامه دادیم و هر گاه در اشتباه بودیم سریعا به آن اقرار کردیم

۱۱- از راه دعا و مراقبه خواهان ارتقاء رابطه آگاهانه خود با خداوند بدان گونه که او را درک میکردیم شده و فقط جویای آگاهی از اراده او برای قدرت اجرایش شدیم.

۱۲- با بیداری روحانی حاصل از برداشتن این قدم ها، کوشیدیم این پیام را به دیگر هم وابستگان برسانیم و این اصول را در تمامی امور زندگی مان به اجرا در آوریم.

بنيان و اصول بهبودی قدم های ۱ و ۲

قدم ۱ و ۲ در هر برنامه ۱۲ قدم به عنوان قدم هاي بنيادين و اصلي محسوب مي شوند. اين دو قدم معتادان مصرفي يا اعتيادي را با ماهيت بيماري و مشكلي كه از آن رنج مي برند آشنا مي كنند و باعث مي شوند تا آن ها به تدريج خود را از گرداب اعتياد نجات دهند. ديگر قدم هاي برنامه ۱۲ قدم يعني از قدم ۳ تا ۱۲ در واقع رهنمود و پيشنهادهايي براي اقدام و عمل هستند كه راه را براي بهبودي و حفظ پاكي به صورت روزانه فراهم مي آورند. به جز قدم اول كه نوع اعتياد همچون مواد مخدر، مشروبات الكلي يا رفتارهاي اجباری يا غير ارادي را مشخص مي كنند، ديگر قدم ها در هر برنامه ۱۲ قدم براي بهبودي از اعتيادهاي مختلف، يكسان هستند. علت يكسان بودن ۱۱ قدم از ۱۲ قدم در انواع اعتياد ها اين است كه اين قدم ها راه حلی برای پی بردن به ریشه اصلی هر نوع اعتیاد که چیزی جز افکار و اندیشه های غیرعادی و غیر طبیعی ما در باره یک نوع مواد، رفتار و اشخاص می باشد، پیشنهاد می کند. در برنامه ۱۲قدم،  افکار و اندیشه و دیدگاه ما درباره چیزی یا شخصی که ما به آن اعتیاد پیدا کرده ایم به درستی به عنوان دیدگاهی جنون آمیز یا محترمانه تر بگوئیم ناسالم توصیف می شود. هدف اصلی تمام برنامه های ۱۲قدم علی رغم نوع اعتیاد، پیشنهاد راه حلی برای بهبودی از این طرز فکر ناسالم است.  كار كردن  قدم اول و دوم به فرد معتاد كمك مي كند تا خود را از شر انكار اعتياد خلاص كند و به مشكل و مساله اي كه باعث شده است تا زندگي او دستخوش تباهي شود، اعتراف كند. برنامه های ۱۲ قدم روی این اصل استوار هستند که مشکل اصلی خود ما هستیم، طرز فکر نا سالم ما و برداشت نادرست از هویت و مقام مان. فرد معتاد به علت ارزش قایل نشدن برای خودش و نداشتن هویت دچار این توهم  و تصور اشتباه است که مصرف مواد مخدر، داشتن رفتاری خاص یا ارتباط نزدیک با افراد دیگر می توانند به آن ها کمک کند تا درباره خودشان احساس خوبی پیدا کنند یا اینکه بتوانند مشکلات و مسایل زندگی را تحمل کنند. اصولا داشتن همین باورها و تصورات غلط است که انسان ها را به سوی انواع اعتیاد  از اعتیاد مصرفی گرفته تا رفتاری، سوق می دهد. برنامه های ۱۲قدم به فرد معتاد کمک می کند تا ارزش و اعتبار و هویت از دست رفته خود را که عاملی اصلی روی آوردن وی به اعتیاد است، به دست بیاورد.

در این قسمت خلاصه ای از قدم اول و دوم از برنامه ۱۲ قدم هم وابستگان گمنام ارایه شده است. اطلاعات ارایه شده در این قسمت به شما کمک خواهد کرد تا با ماهیت مشکلی که از آن رنج می برید و رهنمود و پیشنهادهای مربوط به چگونگی بهبودی یافتن از این نوع اعتیاد، آشنا شوید.

قدم اول – مشکل

”  ما اقرار کردیم که در برابر دیگران ناتوان بودیم و زندگی مان غیر قابل کنترل شده بود”

• هم وابستگی از جمله انواع پیچیده و بغرنج اعتیاد است. در اعتیاد مصرفی، فرد به یک نوع ماده مخدر، الکل، پرخوری یا رابطه جنسی وابستگی و اعتیاد پیدا می کند اما هم وابستگی، جنبه های مختلف روابط ما با دیگران و در واقع بیشتر جنبه ها و ابعاد زندگی ما را در بر می گیرد. علاوه بر این، با اینکه بسیاری از معتادان از اعتراف به ناتوان بودن خود برای مقاومت در برابر وسوسه مصرف مواد مخدر یا رفتاری که به آن اعتیاد پیدا کرده اند خودداری می کنند اما اعتیاد به مواد مخدر یا اعتیاد رفتاری از لحاظ ماهیت چندان تفاوتی با یکدیگر ندارند. اما باید بدانیم که ناتوانی برای مقاومت در برابر رفتاری که ما به آن عادت کرده ایم و قادر به کنار گذاشتن آن نیستیم، ماهیتی بسیار پیچیده دارد و شکل ها و حالت های مختلفی به خود می گیرد. برای مثال من می توانم بگویم که در برابر کراک یا هروئین، غذا یا قمار نمی توانم مقاومت کنم و اراده کنترل کردن یا قطع کردن این گونه اعتیاد ها را از دست داده ام. این گونه اعتیاد را می توان به راحتی و سادگی تشریح کرد چون اعتیاد به مواد مخدر یا الکل کاملا ملموس هستند و دیده می شود اما هم وابستگی، نوع بسیار پیچیده و ناپیدا، از اعتیاد است که در افراد مختلف به شکل های مختلف بروز می کند و به راحتی نمی توان این نوع اعتیاد را برای دیگران تشریح کرد.درک کردن اعتیادهای رفتاری، از جمله هم وابستگی برای بسیاری از افراد دشوار است و نمی توان به راحتی دیگران را متقاعد کرد که هم وابستگی نیز مثل اعتیاد به مواد مخدر نوعی اعتیاد است و باید درمان شود. هم وابستگی باید به عنوان نوعی از  اعتیاد شناخته شود و فردی که از آن رنج می برد اعتراف کند از این مشکل در عذاب است. فرد هم وابسته باید خودش اعتراف کند که روابطش با دیگران چگونه از هم گسیخته و عذاب آور شده است. هم وابستگان نیز درست همانند معتادان مصرفی، به احتمال زیاد زمانی به در عذاب بودن خود از این اعتیاد رفتاری اعتراف خواهند کرد که به آخر خط رسیده باشند و سرشان به سنگ خورده باشد و زندگی آن ها آنچنان آشفته و حالشان آن قدر بد شود که دیگر نتوانند تحمل کنند. کسانی که از مشکل هم وابستگی رنج می برند و زندگی خود را صرف کنترل و دخالت در زندگی دیگران کرده و مسایل و مشکلات خود را به دست فراموشی سپرده اند سر انجام به مرحله ای می رسند که دیگر زندگی برایشان قابل تحمل نمی باشد و آنچنان احساس بدبختی و درماندگی می کنند که از زندگی بیزار می شوند.
• همانطور که در تشریح ناهنجاری هم وابستگی توضیح داده شده است، ریشه این بیماری را باید در دوران کودکی و چگونگی تربیت فرد هم وابسته جستجو کرد و معمولاً بزرگ شدن در خانواده ای از هم گسیخته یا معتاد است که باعث می شود تا ما از نداشتن اعتماد به نفس و هویتی ثابت و پایدار رنج ببریم. نداشتن اعتماد به نفس و هویتی اصیل و مستقل باعث می شود تا ما نه شناخت درستی از خودمان داشته باشیم و نه از دیگران و همین باورها و افکار و اندیشه های نادرست باعث می شوند که ما شناخت درستی درباره دنیای اطراف خود نیز نداشته باشیم. ارزش و اعتبار قایل نشدن به خودمان باعث می شود تا احساس کنیم در مقایسه با دیگران انسانی حقیر و بی ارزش هستیم و دیگران از ما برتر و مهم تر هستند. به علت همین احساس بی ارزش بودن، ناچار می شویم برای سرپوش گذاشتن به عقده حقارت و کمبودهای شخصیتی خودمان به دیگران وابسته شویم و برای گذران زندگی به جای تکیه کردن به خودمان، به دیگران تکیه کنیم چون به اشتباه تصور می کنیم که خودمان نمی توانیم به تنهایی از عهده مشکلات و مسایل زندگیمان برآئیم و برای احساس امنیت و آسودگی خیال و آرامش، باید از دیگران کمک بخواهیم و برای اینکه محبت دیگران را به خود جلب کنیم باید به آن ها محبت کنیم و به جای برآوردن خواسته ها و نیازهای خودمان خواسته ها و نیازهای دیگران را برآورده کنیم. به این ترتیب ما به افرادی تبدیل می شویم که انگار خودمان هیچ و ارزش و اهمیتی نداریم و وظیفه ما در زندگی کمک کردن به دیگران و راضی کردن این و آن است و در راه کمک و خدمت کردن به دیگران باید فداکاری و خود را قربانی کنیم تا اینکه دیگران به اصطلاح هوای ما را داشته باشند و به ما عشق بورزند و محبت کنند چون ما خودمان عشق و علاقه ای به خودمان نداریم و باید آن را در واقع از دیگران گدایی کنیم. با داشتن چنین برداشتی از خودمان و دیگران، معلوم است که روابطی ناسالم با دیگران خواهیم داشت و به کسانی که با آن ها در ارتباط هستیم اجازه خواهیم داد تا آنجا که می توانند از ما سوء استفاده کنند.
• وقتی ما برای اینکه احساس ارزش و آرامش کنیم به داشتن رابطه با دیگران محتاج و وابسته می شویم دیگر نمی توانیم به خواسته ها و نیازهای خودمان فکر کنیم و آن ها را برآورده سازیم. چون فکر می کنیم دیگران در مقایسه با ما از اهمیت و ارزش بیشتری برخوردارند و در نتیجه آرامش و آسایش آن ها را در اولویت قرار می دهیم. ما نیازها و خواسته های آن ها بر آورده می کنیم و خواسته ها و نیازهای خودمان را به دست فراموشی می سپاریم. با متمرکز کردن توجه خودمان روی دیگران، یادمان می رود که ما مسئول زندگی خودمان و فراهم آوردن زمنیه خوشبختی و راحتی و آسایش خودمان هستیم. نتیجه این کار کاملاً روشن است: به مرور زمان زندگی ما غمناک و غیر قابل اداره می شود. آشفتگی و از هم گسیختگی زندگی ما، شکل های مختلف دارد. این احتمال وجود دارد که از لحاظ عاطفی و روحی به شدت آسیب ببینیم یا به بیماری های مختلف مبتلا شویم. ارزش و اهمیت قایل نشدن به خودمان ممکن است باعث شود تا ما درگیر روابطی خشونت آمیز شویم و دیگران از ما سوء استفاده کنند. بی توجهی ما به منافع و راحتی و آسایش خودمان می تواند انواع مشکلات مالی را برای ما ایجاد  و زندگی ما را مختل کند. در ضمن دخالت کردن های بیمورد و آزار دهنده ما در زندگی دیگران و اطرافیان، باعث می شود تا همیشه با دیگران درگیری داشته باشیم و باعث بیزاری و تنفر دیگران شویم و در نهایت تنها و منزوی شویم. خلاصه اینکه هم وابستگی باعث می شود تا زندگی ما غیر قابل اداره شود.
• با کار کردن قدم اول برنامه هم وابستگان گمنام، به تدریج به خودمان اجازه می دهیم که توجه خود را روی زندگی خودمان و نیازها و خواسته هایی که داریم متمرکز کنیم. یاد می گیریم که دیگر نیازی به تعریف و تمجید دیگران نداریم و برایمان اهمیتی ندارد که دیگران چه نظری درباره ما دارند. در ضمن یاد می گیریم که برای زندگی کردن هیچ نیازی به دخالت کردن یا سرک کشیدن در زندگی دیگران نداریم. کارکردن قدم اول باعث می شود تا ما بتوانیم خودمان را از وابستگی به دیگران رها کنیم و به قدرتی که خداوند به انسان ها و از جمله به ما داده است ایمان بیاوریم و بتوانیم بدون وابستگی به دیگران برای خود زندگی مستقل و آرامی فراهم کنیم. وقتی در مسیر بهبودی از هم وابستگی قدم برداریم، می توانیم هم برای خود و هم دیگران در روابطی که داریم حد و مرز تعیین کنیم و مشخص کنیم که چه وظیفه و مسئولیتی داریم و چه وظایفی و مسئولیتی نداریم. با شروع به کارکردن قدم اول به تدریج متوجه مسئولیتی که در قبال خودمان داریم خواهیم شد و به دیگران نیز اجازه خواهیم داد تا به مسئولیت های خود در قبال زندگی خودشان عمل کنند. قدم اول در واقع به ما یاد می دهد که چگونه با ترسی که از زندگی مستقل و بدون وابستگی به دیگران داریم خلاص شویم و چگونه خواسته ها و نیازهای خودمان را برآورده سازیم و برای دفاع از منافع و شخصیت و احترام خودمان برای رفتار و چگونگی برخورد دیگران با خودمان، حد و مرز تعیین کنیم. اگر می خواهیم از عذاب اعتیاد رفتاری هم وابستگی رهایی پیدا کنیم باید بازی کردن نقش قربانی را در زندگی کنار بگذاریم. وقتی به این نتیجه برسیم که قدرت و اختیاری در قبال زندگی رفتار اطرافیان خود نداریم، در آنصورت می توانیم از خودمان مراقبت و محافظت کنیم و در راه برآورده شدن خواسته ها و نیازهای خودمان قدم برداریم. با کنار گذاشتن نقش قربانی و دخالت نکردن در زندگی دیگران و به قول معرف خود را وکیل و وصی دیگران ندانستن، می توانیم وقت و انرژی خودمان را به سر و سامان دادن به زندگی خودمان که به علت هم وابستگی بسیار آشفته و از هم گسیخته شده است، صرف کنیم. با این کار می توانیم ایستادن روی پای خودمان  و بر عهده گرفتن و مسئولیت زندگی خودمان را یاد بگیریم. پس از شناختن مسئولیت های خودمان در قبال زندگی خودمان است که      می توانیم زندگی کردن به معنی واقعی را تجربه کنیم. با کار کردن قدم اول، حرکت ما در مسیر بهبودی آغاز می شود و برای اینکه لغزش نکنیم و رفتارها و فکر های دوران هم وابستگی دوباره به سراغ ما نیایند، باید همواره کارکردن قدم اول را تکرار کنیم. البته همه قدم ها را باید کار کرد. ما برای اینکه بهبودی خود را حفظ کنیم قدم ها را به طور روز به روز کار می­کنیم. در قدم اول و دوم با کلمه ” ما ” سر و کار داریم و این کلمه به ما یادآوری می کنند که فقط این من نیستیم که از هم وابستگی در عذاب هستیم و دیگران بسیاری نیز از این نوع اعتیاد در عذاب هستند. با کار کردن قدم ها متوجه خواهیم شد که پیش از ما نیز دیگران این قدم ها را کار کرده و توانسته اند از اعتیاد رفتاری بهبودی پیدا کنند، یعنی همان کسانی که مثل ما مشکلات و عذاب های هم وابستگی را تجربه کرده اند و با کارکردن قدم ها توانسته اند از این بیماری بهبودی پیدا کنند و زندگی خود را نجات دهند و بدون وابستگی به دیگران از داشتن زندگی آزاد و مستقل لذت ببرند.

قدم دوم – راه حل                                                                                      

” ما به این باور رسیدیم که نیرویی برتر از ما می تواند سلامت عقل را به ما بازگرداند.”

• قدم اول، ماهیت و طبیعت مشکل ما یعنی هم وابستگی را تشریح می کند و از ما می خواهد تا این توهم را که دیگران می توانند و قدرت آن را دارند که باعث شوند تا ما احساس کنیم که انسان  ارزشمند و خوبی هستیم، کنار بگذاریم. قدم دوم ما را به سوی پیدا کردن راه حل برای مشکلی که از آن رنج می بریم هدایت می کند یعنی، به سوی خداوند، آن گونه که ما آن را درک کرده ایم. ما ایمان می آوریم و باورمان می شود که خداوند یا همان نیروی برتر، از مشکل و عذابی که ما از آن رنج می بریم آگاه است و به ما کمک خواهد تا افکار و اندیشه های انحرافی و بیمار گونه خود را کنار بگذاریم و در مسیر سلامت عقل، جسم، روح و روان خود گام برداریم. به عللی که بیشتر به نوع تربیت ما بر می گردد، سال های زیادی از عمر خود را برای راضی کردن دیگران بر باد داده ایم با این امید که آن ها نیز برای خوشبختی ما تلاش کنند و رفتار خوبی با ما داشته باشند. ما همیشه با چنگ و دندان به این توهم چسبیده ایم که برای خوشبخت بودن و آسایش داشتن، باید به دیگران تکیه کنیم و به آن ها وابسته باشیم و سرانجام به این نتیجه رسیده ایم که همه تلاش های ما برای راضی و خشنود کردن دیگران هیچ نتیجه  ای جز رنجش و ایجاد مشکلات بیشتر برای ما نداشته است. با پی بردن به این واقعیت آشکار که بیهوده زندگی خود را در راه کمک ناخواسته و دخالت کردن در زندگی دیگران تباه کرده ایم، از دست خود خشمگین می شویم و می خواهیم بدانیم که چگونه می توانیم بقیه عمر خود را با کیفیت بهتری و بدون رنج و عذاب وابستگی به دیگران سپری کنیم. اما قدم دوم این امید و نوید را به ما می دهد که برای رها شدن و بهبودی از بیماری هم وابستگی و برگشت به طرز فکر سالم و طبیعی، راه چاره  وجود دارد. 
• همه برنامه های ۱۲ قدم روی این اصل و باور تاکید دارند که اعتیاد در ذهن فرد معتاد،  یعنی در باور و افکار دور از واقعیت و بیمارگونه ما ریشه دارد. معتادان مصرفی برای پر کردن خلاء  درونی خود، به مواد مخدر پناه می برند تا احساس آرامش و اعتماد به نفس به دست بیاورند و بتوانند با مسایل و مشکلات زندگی کنار بیایند اما نمی دانند که با مصرف مواد مخدر اندک اعتماد به نفس و ارزش و اهمیتی نیز که برای خود قایل هستند به تدریج از میان خواهد رفت و دیگر نخواهند توانست بدون قدم برداشتن در راه بهبودی، طعم خوشبختی و راحتی و آسایش را در زندگی بچشند. فردی که به بیماری هم وابستگی مبتلا یا واضح تر بگوئیم معتاد است، همانند معتاد مصرفی از درون خالی است و با توهم مشابهی دست به گریبان است. برای مثال فردی که به قمار اعتیاد دارد همیشه رویای یک برد هنگفت را در سر می دارد و همیشه فکر می کند که خوشبختی و راحتی و آسایش وی به یک قمار دیگر وابسته است. البته خود وی نیز می داند که قمار، دودمان او را به باد خواهد داد و او را به همراه خانواده اش به خاک سیاه خواهد نشاند اما قمارباز، به این بدبختی ها کمترین توجهی ندارد و فقط و فقط به یک قمار دیگر فکر می کند و دچار این توهم است که بدون قمار نمی تواند زندگی کند. افکار آشفته و از هم گسیخته هم وابستگان باعث می شود تا آن ها تصور کنند دیگران  می توانند همه کمبودها و نیازهایی را که خودشان نمی توانند آن ها را برآورده کنند برایشان برآورده خواهند کرد که عمده ترین آن ها این است که باعث شوند تا آن ها به خودشان عشق بورزند و خودشان را قبول داشته باشند. ما هم وابستگان برای اینکه احساس ارزش و اهمیت کنیم به دیگران تکیه داریم و خودمان برای خودمان ارزش و اهمیتی قایل نیستیم و هرگز نمی توانیم این نکته را درک کنیم که فقط خودمان می توانیم کیفیت زندگی خودمان را تعیین کنیم و در این زمینه به جز خودمان از دست هیچ کس کاری ساخته نیست. اعضای خانواده، معمولاً دچار این توهم هستند که   می توانند عضو معتاد خانواده را به دست برداشتن از اعتیاد وادار کنند. این گونه افراد که از بیماری هم وابستگی رنج می برند حاضرند برای اینکه عزیزشان دست از اعتیاد بردارد هر کاری که از دستشان بر می آید برای او انجام دهند و برای این کار خود را به آب و آتش می زنند تا به هدف خود که به هیچ وجه دست یافتنی نیست، دست پیدا کنند. در بیشتر مواقع تلاش بیش از اندازه و بیهوده آن ها باعث می شود تا خودشان که از بیماری اعتیاد رفتاری رنج می برند در زندگی با مشکلات دیگری نیز روبرو شوند. قدم اول در همه برنامه های ۱۲ قدم، از معتادانی که می خواهند بهبودی پیدا کنند می خواهد تا واقعیت شرایطی را که در آن قرار دارند بپذیرند یعنی، اعتراف کنند که در برابر اعتیاد خود ناتوان هستند و کاری از دستشان بر نمی آید. قدم دوم برای رهایی از چنگ اعتیاد و بهبودی یافتن از این بیماری، راه حل پیشنهاد می کند.
•  قدم دوم از برنامه ۱۲ قدم هم وابستگان گمنام، از ما می خواهد ” باور کنیم ” که یک نیروی برتر از ما وجود دارد که می تواند به ما کمک کند تا باورها و افکار و اندیشه های آشفته و انحرافی خود را به حال عادی و سالم برگردانیم. اگر ما در این مورد تردید داشتیم که لازم است زندگی سالم و عاقلانه ای داشته باشیم، در آنصورت کافی است که به قدم اول فکر کنیم که در کارکردن آن اعتراف کردیم که از وضع موجود خود که مبتلا بودن به اعتیاد رفتاری است، در عذاب هستیم و می خواهیم که از این بیماری بهبودی پیدا کنیم. برای اینکه بدانیم لازم است که انکار را کنار بگذاریم و برای بهبودی از اعتیاد رفتاری به یک نیروی برتر متوسل شویم بهتر است به بلاهایی که این رفتارهای ناهنجار و عذاب آور بر سر ما آورده اند فکر کنیم. بهتر است فکر کنیم که افکار و اندیشه و باورهای غلط و ناسالم ما، چه روزها و ساعت های غم انگیز و تاریکی را برای ما در گذشته، ایجاد کرده اند. وقتی به یاد بیاوریم که چه نگاهی به دنیا داشته ایم، متوجه خواهیم شد که انسانی معقول و منطقی نبوده ایم و رفتارها و باورهای ما همگی ناسالم و ناهنجار و عذاب آور بوده اند. با همه این حرف ها، باید بدانیم که برای رهایی و بهبودی از اعتیاد یک راه حل و چاره وجود دارد و آن راه حل در درون خود ما قرار دارد. ما برای بهبودی از اعتیاد به یک نیروی برتر و قوی تر و بزرگتر از خودمان نیاز داریم تا ما را از خواب غفلت بیدار کند و توهمی را که سالیان طولانی از آن رنج و عذاب کشیده ایم برطرف کند. برای اینکه بتوانیم به زندگی عادی و رها از اعتیاد بازگردیم به یک منبع قدرت و نیرویی نیاز داریم که بتواند به ما توانایی این را بدهد تا از شّر افکار وسواس گونه و اجباری که قادر به کنترل آن ها نیستم، خلاص شویم. خلاص شدن از وابستگی به دیگران و فکر نکردن به آن ها، برای افرادی که از هم وابستگی رنج می برند، کار دشواری است و ما نمی توانیم با تکیه به نیروی اراده خودمان نمی توانیم از شر افکار و باورهای نادرست خودمان خلاص شویم. ما پیش از این نیز با تکیه به نیروی درونی خودمان، بارها تلاش کرده ایم که از دست اعتیاد رفتاری یا مصرفی خلاص شویم اما هیچ یک از راه هایی که رفته ایم نتوانسته اند ما را از چنگ هم وابستگیمان رها کنند.برای اینکه بتوانیم در تلاش خود برای بهبودی از این اعتیاد موفق شویم به یک نیروی خارج از وجود خودمان نیاز داریم و آن نیروی خارجی، همان خداوند است، آن گونه که ما آن را درک می کنیم.  
• قدم دوم یک فرایند است که با تغییر تدریجی در دیدگاه فردی که قدم در مسیر بهبودی گذاشته است همراه است. در این قدم بر این نکته تاکید می شود که ” ما به این باور رسیدیم “. تکیه کردن محض روی اراده و قدرت فردی خودمان که تا کنون بر آن تاکید داشته ایم باعث می شود که ما نتوانیم به راحتی و سادگی باور کنیم که نیرویی برتر و قوی تری از اراده شخصی خود ما وجود دارد که ما بتوانیم به آن اعتماد کنیم. ایمان داشتن به نیرویی برتر از نیروی شخصی خودمان، با توجه به اینکه برخی از ما باور چندانی به خداوند و نیروهای فرا- زمینی نداریم ، کار دشواری است. آن تعداد از ما هم وابستگان نیز که به خداوند ایمان داریم با این تصور که خداوند ما را تنها گذاشته و فراموش کرده است از خداوند دل بریده و ایمانمان سست شده است چون با هر کسی که تا کنون ارتباط داشته ایم از ما سوء استفاده کرده و به ما آسیب رسانده اند، در نتیجه نمی توانیم به راحتی به دیگران اعتماد کنیم. البته قدم دوم از ما نمی خواهد که به دیگران اعتماد یا تکیه کنیم. این قدم در واقع از ما می خواهد که به جای اعتماد و تکیه داشتن به دیگران به خودمان اعتماد و تکیه کنیم و در ضمن به وجود یک نیروی برتر که همان خداوند است ایمان بیاوریم، خداوند آن گونه که ما درک کرده ایم. برخی از ما راحت تر از بعضی دیگر خود را تسلیم این روند خواهند کرد و این عقیده را که به تنهایی و با تکیه به اراده شخصی خود می توانند مشکلاتی را که دارند برطرف کنند، کنار بگذارند. برخی از ما که در وضعیت بسیار ناگوار و مایوس کننده ای قرار داریم ممکن است برای بهبودی از اعتیاد رفتاری، خود را کاملاً به خداوند می سپارند تا آن ها از بیماری هم وابستگی نجات دهد. البته برای برخی از ما هم وابستگان ایمان آوردن به نیروی خداوند و باور داشتن به نقش خداوند در روند بهبودی خودمان، مدتی طول می کشد. ما به تدریج و با قدم های کوتاه به سمت ایمان داشتن و اطمینان داشتن به نیروی برتر، گام بر می­داریم و اندک اندک می پذیریم که باید زندگی خود را به دست و اراده خداوند بسپاریم تا با کمک گرفتن از وی بتوانیم زندگی آشفته و از هم گسیخته خودمان را سر و سامان دهیم. وقتی ما به تاثیر روی آوردن به نیروی برتر بر روند بهبودی خود پی می بریم و از ایمان داشتن به خداوند نتیجه می گیریم، در نهایت تشویق می شویم تا خودمان را کاملاً به دست خداوند بسپاریم. البته همه ما می دانیم که توکل کردن به خداوند یا همان نیروی برتر در برنامه های ۱۲ قدم به این معنی نیست که این برنامه ها حالت و ماهیت مذهبی دارند بلکه برنامه های ۱۲ قدم برنامه های روحانی هستند و برداشتی که ما در این برنامه ها از خداوند داریم با برداشت متعارف و متداول در بین مردم عادی، کاملا تفاوت دارد. ما این آزادی عمل را داریم تا خداوند را آن گونه که خودمان درک می کنیم تصور کنیم و به او ایمان بیاوریم و خودمان را به دست او بسپاریم. ما می توانیم با بهره گرفتن از مکاتب فلسفی و مذهبی متفاوت یا هر مفهوم و مقوله دیگری که به آن تعلق خاطر داریم و برایمان ارزشمند و تاثیر گذار است، به درک خاصی از خداوند دست پیدا کنیم.
• بازگشت به دنیای سلامت عقل و منطق برای هریک از ما هم وابستگان معنی و مفهوم خاص خود را دارد. بهبودی یافتن از اعتیاد رفتاری یا مصرفی و احساس بازگشت به دنیای عقل و منطق و زندگی سالم به دور از اعتیاد برای هر یک از ما که در مسیر بهبودی گام بر می داریم معنی متفاوتی دارد. برای برخی از ما بازگشت به زندگی عادی و طبیعی و به دور از هم وابستگی یعنی اینکه ما قبل از اینکه به نیازها و خواسته های دیگران توجه داشته باشیم به زندگی خودمان توجه نشان می دهیم. وقتی با اعتیاد رفتاری دست و پنجه نرم می کنیم، همه تلاش و وقت خود را برای مثال، صرف یکی از عزیزان معتاد خود می کنیم تا او را از چنگ اعتیاد مصرفی خلاص کنیم اما وقتی در مسیر بهبودی از هم وابستگی قدم برداریم به این نتیجه خواهیم رسید که ما نمی توانیم دیگران را تغییر دهیم چون با اراده و تکیه به نیروی خودمان حتی نتوانستیم خودمان را تغییر دهیم و فقط پس از کار کردن قدم ها و مخصوصا قدم دوم و توکل پیدا کردن به یک نیروی برتر و قوی تر بود که توانستیم روند زندگی خودمان را تغییر دهیم. برای برخی دیگر بهبودی از اعتیاد هم وابستگی، به این معنی است که به جای صرف کردن وقت و انرژی خود برای برآوردن نیازها و خواسته های دیگران، در راه بهتر کردن کیفیت زندگی خود و برآوردن نیازهای و خواسته های خودش تلاش کند. برای برخی دیگر از هم وابستگان بهبودی از این بیماری به معنی پایان یافتن بازی کردن نقش قربانی در زندگی و کنار گذاشتن دیدگاه منفی و مخرب، احساس بی پناهی و ناامیدی است. در اصل، بهبودی از هم وابستگی یعنی اینکه کنترل روابط خود با دیگران را در اختیار داشته باشیم و حتی از روی خیر خواهی نیز نه زندگی دیگران را کنترل کنیم و نه به دیگران اجازه دهیم که زندگی ما را کنترل کنند. وقتی مسئولیت زندگی خودمان را به دست بگیریم و زمانیکه به ارزش و اهمیت واقعی خود پی ببریم و به این واقعیت پی ببریم که ارزش ما از هیچ کس دیگری در دنیا کمتر نیست و ما انسان حقیر و بیچاره ای نیستیم که زندگی ما وابسته به زندگی دیگران و خوشی و خوشبختی ما وابسته به خوشی و خوشبختی دیگران باشد، وقتی که هویت و شخصیت واقعی خودمان را به دست بیاوریم، در آنصورت می توانیم بگوئیم که عقل سالم پیدا کرده و سفری را که در راه بهبودی خود در پیش گرفته ایم، با موفقیت ادامه خواهیم داد.

۱۱- ابزارهای بهبودی هم وابستگی

نکته ای را که نباید هرگز فراموش کرد این است که بهبودی از اعتیاد رفتاری و از جمله هم وابستگی به زمان نیاز دارد و اتفاقی نیست که با یک تصمیم گیری کوچک و یک شبه رخ دهد. باید بدانیم که ما یک عمر از یک الگوی رفتاری تسلیم طلبانه پیروی کرده و این الگوی ناهنجار و عذاب آور به بخشی جدایی ناپذیر از شخصیت و زندگی ما تبدیل شده است و به همین علت تغییر دادن این الگوی رفتاری اعتیادی به امکان پذیر نمی باشد. بهبودی از بیماری هم وابستگی همانند دیگر انواع اعتیاد چه مصرفی و چه رفتاری به ایجاد تغییر بنیادی و جدی در دیدگاه و طرز فکر و جهان بینی ما دارد و با قدم برداشتن در راه بهبودی از این بیماری با ابزارها و روش های جدید آشنا می شویم و همین ابزارها به ما کمک خواهند کرد تا زندگی تازه و سالمی برای خود فراهم کنیم و از رفتارهای عذاب آور و ناهنجاری که زنگی ما را به تباهی کشیده است به تدریج دور شوم و رهایی پیدا کنیم. این مقاله ابزارهای بهبودی هم وابستگی را معرفی کرده و راهکارهایی را برای چگونگی آغاز این سفر سحرآمیز و خیال انگیز به سوی بهبودی از عارضه و ناهنجاری هم وابستگی به خوانندگان پیشنهاد می کند تا با خواندن آن با قدم های استوار تری در راه رهایی از هم وابستگی گام بردارند. 

۱- ۱۲ قدم هم وابستگان گمنام را كاركنيد

۲- مسئوليت مراقبت از خود را بر عهده بگيريد

۳- دوران كودكي خود را ارزيابي كنيد

۴- قطع وابستگی عاطفی

۵- حد و مرز تعيين كنيد

۶- نه گفتن را تمرين كنيد

 ۱- ۱۲ قدم هم وابستگان گمنام را كار كنيد

• كار كردن ۱۲قدم هم وابستگان گمنام يكي از موثرترين و كارسازترين روش ها براي بهبودي از هم وابستگي محسوب مي شود. كاركردن اين قدم ها طبعیت ویرانگرو نوع اعتیاد ما را روشن می کند و به بدانيم كه در چه وضعيتي به سر مي بريم ودر ضمن ابزارهايي در اختيار ما قرار مي دهد كه ما با استفاده از آن ها مي توانيم خود را از دام بيماري هم وابستگي رها كنيم. بهبودي از عارضه هم وابستگي روندي است كه تا عمر داريم بايد ادامه دهيم و براي انيكه بتوانيم از اين بيماري بهبودي پيدا كنيم بايد همه افكار و انديشه و رفتارمان را نسبت به خود و ديگران تغيير دهيم . براي اينكه بتوانيم در اين مسير و روند گام برداريم و نگاه خودمان به زندگي و جهان را تغيير دهيم، بهترين و مناسب ترين روش، كار كردن ۱۲قدم هم وابستگان گمنام است. بايد بدانيم كه تغيير رفتارمان يك شبه اتفاق نخواهد افتاد اما با كار كردن هر يك از قدم ها متوجه افكار و انديشه هاي زيان آوري خواهيم شد كه زندگي ما را عذاب آور كرده است و به تدريج ياد مي گيريم كه چگونه از خودمان مراقبت كنيم و روابطي سالم و منطقي با ديگران داشته باشيم.
• ريشه بيشتر ابزارهاي بهبودي كه در اين مقاله پيشنهاد شده اند در اصول ۱۲قدم هم وابستگان گمنام قرار دارد. علاوه براين، در مقاله بعدي اطلاعات و پيشنهادي ديگري نيز براي آشنايي و آگاهي شما در باره چگونگي بهبودي از بيماري از طريق كاركردن ۱۲قدم هم وابستگان گمنام ارايه شده است.

۲- مسئوليت مراقبت از خود را بر عهده بگيريد

• بهبودي از هم وابستگي يعني پذيرفتن و پي بردن به اين مساله كه مهمترين اولويت ما در زندگي مراقبت از خود و در نظر گرفتن منافع، خواسته ها و نيازهاي شخصي خودمان است. ترديدي نداشته باشيد كه با كار كردن صحيح اصول ۱۲ قدم، به تدريج روابط شما با ديگران سالم تر و منطقي تر خواهد شد. خودمان بهتر از هر كس ديگري مي دانيم كه در اولويت قرار دادن خواست ها، نيازها و تمايلات ما به عنوان افراد هم وابسته، موضوعي است كه ما با آن بيگانه ايم و كاري نيست كه بيشتر ما به آن عادت كرده باشيم بلكه برعكس، ما در زندگي، هميشه خواست ها،  نياز ها و تمايلات ديگران را در اولويت قرار داده ايم. اگر تصميم گرفته ايد كه به مصائب و بدبختي هاي خود پايان دهيد، بايد از تكيه كردن به ديگران براي  روند بهبودي از هم وابستگي زماني آغاز مي شود كه شما خود را از اين توهم عذاب آور كه ديگران مسئول فراهم آوردن رفاه و آسايش و خوشبختي شما هستند، خلاص كنيد. ما انسان هاي هم وابسته، عمر عزيز و ارزشمند خود را به اين اميد واهي و بيهوده تباه كرديم كه مي توانيم با كمك به ديگران و از خود گذشتگي در قبال بستگان و اطرافيان مي توانيم محبت آن ها را به خودمان جلب كنيم و از اين طريق احساس خوب بودن و خوشبخت بودن در خودمان ايجاد كنيم. اگر نگاهي به گذشته خود بكنيم خواهيم ديد كه از زماني كه به ياد داريم هميشه براي اينكه ديگران از ما راضي باشند خودمان را عذاب داده ايم و زندگي براي ما چيزي جز عذاب، نااميدي، سرخوردگي و پشيماني هديه نكرده است. اگر فكر مي كنيد كه ديگر طاقت ادامه زندگي بيمارگونه را كه عامل اصلي آن هم وابستگي است نداريد و در واقع به آخر خط رسيده ايد و مي خواهيد به هر مكافاتي كه شده است از شر اين بيماري خلاص شوید و بقيه عمر خود را راحت و آسوده و بدون ضعف و درماندگی زندگی کنید چاره ای ندارید جز اینکه واقعیت را بپذیرید و اعتراف کنید که هیچ کس به جز خود شما مسئول و عامل زندگی عذاب آوری که شما از آن رنج می برید نیست.
• به عنوان فرد هم وابسته ای که قدم در راه بهبودی گذاشته است باید بدانیم که ما دوران کودکی خود را پشت سر گذاشته ایم و اکنون انسانی بالغ هستیم و مسئولیت زندگی خود را بر عهده داریم . باید برخیزیم و به خود بگوئیم که من مسئول زندگی خود هستم. من مسئولیت حل مسایل و مشکلات خود را بر عهده دارم. من مسئول انتخاب ها و گزینه ها در زندگی هستم و این من هستم که تصمیم می گیریم چه چیزی به دیگران بدهم و در مقابل چه چیزی از آن ها دریافت کنم. من مسئول میزان لذت بردن خودم از زندگی هستم، چه کسی را دوست دارم و اینکه چگونه می خواهم عشق و دوستی خودم را به دیگران نشان دهم. من مسئول انتخاب اهداف خودم در زندگی و تلاش برای دست یافتن به آن ها هستم. این خود من هستم که تصمیم می گیریم چگونه با دیگران رفتار کنم و به دیگران بگویم که با من چگونه رفتار کنند.  من وظیفه دارم کارهای لازم را انجام دهم تا به رویاها و آرزوهایی که در زندگی دارم برسم. ما باید به خودمان بگوئیم: من انسان بی ارزش و بی اهمیتی نیستم. من برای هر کس هم که مهم نباشم برای خودم مهم هستم و دیگران هم باید بدانند که من برای خود ارزش و احترام قایلم و آن نیز در برخورد با من باید به من احترام بگذارند. باید بدانم و دیگران هم بدانند که همه جنبه های زندگی من برایم اهمیت دارند. می توانم روی احساسات خودم حساب کنم. افکار و اندیشه ها من سالم و مناسب هستند. نیازها و خواسته هایم برایم مهم هستند. من مستحق بدرفتاری نیستم و به هیچ کس اجازه نخواهم داد در روابطی که با من دارد از من سوء یا با من بدرفتاری کند. من مسئولیت داریم در برابر رفتارهایی که برایم قابل قبول و خوشایند نیستند حد و مرز تعیین کنم. وظیفه دارم دیگران را به رعایت حد و حدودی که در رفتارشان  با من دارند وادار کنم. من دارای حق و حقوقی در زندگی هستم و باید برای محترم شمرده شدن حقوق خود پافشاری کنم. من مسئول تصمیم های هستم که می گیرم و همچنین عواقب و پی آمدهای تصمیم های خود را نیز بر عهده می گیرم. اين وظيفه و مسئوليت من است كه وظايف و مسئوليت هاي ديگران را در رفتار و روابطي كه با من دارند به آن ها يادآور شوم. بايد از هر گونه رفتار و اقدامي كه به زندگي ديگران آسيب مي رساند و اختلاف ايجاد مي كند خودداري كنم. فرزندان، همسر، بستگان و دوستان من حق دارند آنطور كه دلشان مي خواهد زندگي كنند و من بايد به حقوق آن ها احترام بگذارم. با اينكه ممكن است آن ها مواد مصرف كنند و يا زندگي آشفته و درد سر آفريني داشته باشد من وظيفه دارم به خودم تاكيد كنم و يادآور شوم كه من قدرت و توانايي آن را ندارم كه سرنوشت آن ها را تغيير دهم . نكته مهم تر اينكه من مسئوليت و وظيفه اي براي نجات دادن آن ها و برطرف كردن مشکلات آن ها ندارم. من بايد بدانم و همواره به خود يادآور شوم كه تلاش هاي من براي كنترل كردن و تغيير دادن آن ها هيچ نتيجه اي ندارد و هيچ كمي به من و زندگي من نمي كند. اولين و مهم ترين وظيفه و مسئوليت من، فراهم آوردن ارامش و آسايش و برآوردن خواست ها و نيازهايم در زندگي است. من فقط در زمينه زندگي خودم از قدرت و اختيار برخوردارم و مي توانم با تلاش و قدم برداشتن در مسير بهبودي زندگي خود را تغيير دهم. بايد بدانم كه من فقط مسئول زندگي خودم هستم نه مسئول زندگي ديگران و در نتيجه هر كس آزاد است همانطور كه دلش مي خواهد زندگي كند. وقتي من توجه و تلاش خود را براي سر و سامان دادن به زندگي خودم صرف مي كنم و از دخالت در كار ديگران خودداري مي كنم و به ديگران هم اجازه نمي دهم كه در زندگي من دخالت كنند نبايد تصور كنم كه من آدم خودخواهي هستم و به مسايل و مشکلات ديگران توجهي ندارم. مراقبت از خودم و زندگي خصوصي و شخصي خودم به اين معني است كه من سرانجام به اين نتيجه رسيده ام قدرت و توانايي من در زندگي محدود است و نمي توانم هم به مسايل و مشکلات خودم رسيدگي كنم و هم وقت و انرژي خود را براي نجات و كمك به ديگران صرف كنم. توجه به زندگي شخصي خودم يعني اينكه آنقدر بالغ و عاقل شده ام كه غم ها و غصه ها و مسايل و مشکلات خودم را ناديده بگيرم و كار و زندگي خود را به حال خود رها كنم تا به مسايل و مشکلات ديگران رسيدگي كنم و آن ها را از گرفتاري ها نجات دهم. با قدم برداشتن در مسير بهبودي متوجه ارزش و اهميت زندگي مستقل ديگران خواهم شد و به آن ها اجازه خواهم داد تا آنگونه كه خودشان مي خواهند زندگي كنند و مسايل و مشکلات خود را حل كنند.  

۳- دوران کودکی را ارزیابی کنید

• دلایل فراوان دیگری برای روابط زیانبار و ناسالم ما وجود دارد و بسیاری از ما به این نتیجه رسیده ایم که برای پی بردن به علت اصلی و ریشه این اعتیاد رفتاری خود بهتر است که نگاهی به دوران کودکی خود بیاندازیم. برای اینکه بدانیم چه عواملی باعث شده اند تا ما فردی هم وابسته شویم باید به دوران کودکی خود بازگردیم و ببینیم در محیط خانه ای که ما در آن بزرگ شده ایم چه شرایطی حکمفرما بوده و چه عواملی باعث شده است تا ما چنین  افکار و اندیشه های بیمارگونه و آزار دهنده ای در ذهن ما شکل بگیرند. با نگاهی به گذشته می توانیم عواملی را که باعث شده اند تا ما به عارضه هم وابستگی مبتلا شویم بشناسیم و بدانیم که این بیماری چگونه روح و جسم ما را فراگرفته و باعث شده است تا باورهای نادرست و مضر در ما ایجاد شوند اینکه چرا ما رفتار و کارهایی را انجام می دهیم که همگی به زیان خودمان است. با ارزیابی دوران کودکی خود نباید والدین خود را سرزنش کنیم و آن ها مسئول مسایل و مشکلاتی که از آن ها رنج می بریم بدانیم چون با مقصر دانستن دیگران در واقع زمینه را برای ادامه احساس درماندگی و دست روی دست گذاشتن و بی تحرکی خود فراهم می کنیم. تا زمانی که برای توجیه وضعیت خود و پیدا کردن بهانه ای برای ادامه اعتیاد رفتاری خود،  والدین و اطرافیان خود را مسئول و مقصر وضعیت خود می بدانیم، نمی توانیم برای بهبودی خود از بیماری هم وابستگی راه چاره ای پیدا کنیم. هدف از نگاهی به گذشته این است که شناخت و آگاهی خود را از ریشه و علل اولیه هم وابستگی خود را افزایش دهیم و بدانیم که هیچ کس وظیفه و مسئولیتی در زمینه بهبودی ما ندارد و این خود ما هستیم که باید برای بهبودی از بیماری هم وابستگی تلاش کنیم و دیگران را مسئول گرفتاری و مشکلات خود به حساب نیاوریم.
• کودکان با توجه به رفتاری که پدر و مادرشان به آن ها دارند احساس هویت می کنند و برای خود ارزش و اهمیت قایل می شوند و یاد می گیرند که چگونه با دیگران ارتباط برقرار کنند و خواست ها و نیازهایشان را ابراز کنند. به هر حال پدر و مادر ما با ما رفتاری داشته اند که ما تصور می کنیم طبیعی و عادی بوده است و اکنون در بزرگسالی نیز ما به همان رفتاری­هایی که در کودکی با زندگی در خانواده از هم گسیخته و معتاد یاد گرفته ایم ادامه می دهیم و اساس روابط ما با دیگران را همان باورهای دوران کودکی تشکیل می دهند. بیشتر کودکانی که در خانواده های از هم گسیخته و معتاد بزرگ شده اند از مراقبت لازم برخوردار نبوده و دیگر اعضای خانواده در رفتارهای خود با آن ها حد و حدودی سالمی قایل نبوده و به رفاه و آسایش آن ها توجهی نشان داده نشده است. به همین علت این گونه کودکان در دوران بزرگسالی نیز از شالوده و پایه و اساس قوی در زندگی برخوردار نبوده و در نتیجه نمی توانند برای خود هویتی مستقل ایجاد کنند و از عزت نفس و اعتماد به نفس برخوردار شوند. مهم ترین عارضه و مشکلی که ما در زندگی داریم این است که احساس می کنیم افرادی بی ارزش و اهمیت هستیم و همین بی اعتمادی به خود باعث انواع روان پریشی و ضعف های شخصیتی در ما می شود و در نهایت به انسان های هم وابسته تبدیل می شویم. ما با این تصور غلط دوران کودکی را پشت سر می گذاریم که ما انسانی به اهمیت و بی ارزش هستیم و این احساس حقارت را با خود به دوران بزرگسالی نیز منتقل می کنیم. ما هم وابستگان تصور می کنیم که خواست ها و نیازهای ما ارزش و اهمیتی  ندارد و بهترین روش برای داشتن زندگی بی درد سر و امن این است که خودمان را به دست فراموشی بسپاریم و به فکر مسایل و مشکلات دیگران و کمک کردن به این و آن باشیم. متاسفانه ما وقتی به انسانی بالغ و بزرگسال تبدیل می شویم دست از عادت ها و رفتارها و افکار و اندیشه های کودکانه خود بر نمی داریم و ذهن و فکر ما همان ذهن و فکر کودکی است و فقط جسم و اندام ماست که بزرگ شده است اما رشد عقلی و فکری نکرده ایم و همچنان اسیر آموخته های دوران کودکی خود هستیم. بخشی از روند بهبودی از بیماری هم وابستگی این است که بدانیم در چه محیط و شرایط خانوادگی بزرگ شده ایم و اینکه نحوه رفتاری که در خانواده با ما شده است چگونه افکار و اندیشه های ما را تحت تاثیر قرار داده اند. وقتی ما ریشه رفتارهای آزار دهند خودمان را بشناسیم به احتمال زیاد می توانیم از ابزارهای بهبودی برای ایجاد تغییر در خودمان استفاده کنیم.
• برای بسیاری از ما هم وابستگان بسیار دشوار است که اعتراف کنیم دوران کودکی خوبی نداشته ایم و والدین و اطرافیان مان رفتار خوب و شایسته و محبت آمیزی با ما نداشته اند. بسیاری از ما ترجیح می دهم که رفتار ناهنجار  و بی محبتی های والدین و دیگر اطرافیان خود را انکار کنیم و وانمود می کنیم که والدین ما به ما اهمیت داده و به ما عشق ورزیده اند. شاید انکار کردن باعث می شود تا احساس رنج و عذاب نکنیم چون ناچار هستیم با مسایل و مشکلاتی که هم وابستگی برای ما ایجاد کرده است بسوزیم و بسازیم. شاید هم علت انکار عذاب آور بودن دوران کودکی این باشد که ما هنوز هم خود را به ادامه راز داری دوران کودکی ناچار و ناگریز می دانیم چون در کودکی به ما یاد داده اند که هرگز نباید در باره اعضای خانواده خود بدگویی کنیم و بدون توجه به رفتاری که آن ها با ما دارند ما باید همیشه  به آن ها وفادار باشیم. هر چند ممکن است به دلایل متعدد و مختلف ما نخواهیم خاطرات دوران کودکی خود را یادآوری کنیم، اما تجربه ثابت کرده است اعتراف به حقیقت و واقعیت های زندگی گذشته برای به دست آوردن زندگی بهتر و سالم تر  مفید و سازنده است.  هر یک از ما برای برخورد با گذشته ایم که داشته ایم روش خاصی داریم و هر یک از ما به راه و روش خاصی دوران کودکی خود را ارزیابی می کنیم. اما واقعیت دارد که برخی از ما افراد هم وابسته پس از آنکه به مسایل و مشکلات دوران کودکی خود اعتراف می کنیم احساس آزادی و قدرت می کنیم. همین که ما شروع می کنیم تا ریشه های ناهنجاری رفتاری خودمان در بزرگسالی را در دوران کودکی خود جستجو کنیم به تدریج متوجه می شویم که چرا در دوران بزرگسالی خود نیز همانند دوران کودکی رفتارها و کارهایی انجام می دهیم که کاملا به زیان خودمان است. همین احساس ناخوشایند است كه باعث می شود تا اقدامات لازم را برای رهایی از شر رفتارهای مبتنی بر هم وابستگی انجام دهیم. در بررسي مسايل دوران كودكي خودمان شايد بهتر باشد كه به يك روانپزشك مراجعه كنيم يا با يك دوست قابل اعتماد درباره مسايلي كه با ارزيابي دوران كودكي خود به آن پي برده ايم گفتگو كنيم. البته با توجه به نوع تربيت ما د رخانواده از هم گسيخته يا معتاد، براي بسياري از ما هم وابستگان بسيار دشوار است كه درباره مسايل محرمانه و خصوصي خودمان و آنچه كه در گذشته بر سر ما آمده است با ديگران صحبت كنيم . براي  بسياري از ما  جلسات هم وابستگان گمنام فرصت بسيار مناسبي براي بازگوكردن مسايل و مشکلات گذشته ما محسوب مي شود چون در اين جلسات كساني حضور دارند كه همانند ما از گذشته خود و رفتارها و مسايل كه اكنون با آن ها دست به گريبان هستند رنج مي برند و با شنيدن حرف ما درباره ما قضاوت نخواهند كرد و هر آنچه كه در اين جلسات بازگو مي شود همچنان محرمانه و پنهان باقي مي ماند. حتي اگر صحبت كردن در جلسات انجمن هاي هم وابستگان گمنام نيز براي ما دشوار و آزار دهند باشد در آنصورت مي توانيم يك قلم و كاغذ برداريم و آنچه راكه دوران كودكي بر سر ما آمده است، احساسي را كه از حوادث و رويدادهاي دوراني كودكي داريم، باورها و انديشه هايي كه در دوران كودكي آموخته ايم و اينكه آيا اين باورها براي بهبودي ما زيان آور يا خير، يادداشت كنيم.
• گرچه ارزيابي و نگاهي به دوران كودكي ما باعث مي شود تا ما تصوير روشن تري از مسايل كه براي بهبودي ما ضرورت دارند به دست خواهيم آورد اما نبايد از اطلاعاتي كه درباره گذشته خود به دست مي آوريم به عنوان بهانه و دست آويزي براي رنج و عذاب كشيدن بيشتر استفاده كنيم. ما به اندازه كافي در زندگي رنج و عذاب كشيده ايم و نبايد با ارزيابي مسايل دوران كودكي خود باعث شويم كه گذشته تاريكي كه داشته ايم دوباره بر وجود ما مسلط شود و وضعيت ما از بد به بدتر تبديل شود. بايد هميشه به ياد داشته باشيم كه روند بهبودي ما ايجاب مي كند كه از گذشته و دوران كودكي خود با خبر شويم و فقط براي همين منظور به گذشته خود مراجعه مي كنيم و هدف اصلي ما از اين كار بهبودي است نه اينكه بر ميزان غم  اندوه خود اضافه كنيم. نبايد فراموش كنيم كه هدف ما بهبودي از هم وابستگی و فراهم آوردن امکان یک زندگی بهتر و شادتر برای خودمان است و می خواهيم با پي بردن به علت هم وابستگي خود از چنگ رفتارها و باورهایی که باعث می شوند تا ما در نزد دیگران خوار و خفیف شویم رهایی پیدا کنیم. . بايد قبول كنيم كه گذشته ها گذشته است و ما به هيچ وجه نمي توانيم آن را تغيير دهيم. نكته مهم تري كه بايد به آن توجه نشان دهيم اين است كه هدف بهبودي از هم وابستگي بي اثر كردن گذشته و تاثير آن بر زندگي فعلي و كنوني ماست و اينكه ما مي خواهيم بدون اينكه به گذشته تكيه و تاكيد كنيم زندگي فعلي خود را سر و سامان دهيم و کیفیت آن را بالا ببریم . با نگاهي به فضاي حاكم بر محيط خانوادگي خودمان و وضعيتي كه ما در آن قرار داشته ايم مي تواند به روند بهبودي ما از هم وابستگي كمك كند. به ندرت اتفاق مي افتد كه پدر و مادري بخواهند از روي قصد و اراده و عمداً به فرزندان خود آسيب برسانند. به احتمال زياد پدر و مادر ما نيز مثل بيشتر پدر و مادر ها هر چه در توان داشته اند براي رفاه و آسايش ما انجام داده اند و در واقع ما را همانطور كه خودشان تربيت شده اند تربيت كرده و به بار آورده اند. سرزنش كردن آن ها و مقصر دانستن والدين و خشمگين شدن از دست آن ها به هيچ وجه به روند بهبودي ما كمكي نخواهد كرد بلكه باعث خواهد شد تا تلخكامي و تنفر وجود ما را در بر بگيرد. هر چه ديگران را بيشتر سر زنش كنيم و آن ها مسئول بدبختي و گرفتاري هاي خود بدانيم بيشتر در وضعيتي كه هستيم باقي خواهيم ماند و احساس بي پناهي و درماندگي خواهيم كرد. اما وقتي واقعيت هاي مربوط به زندگي گذشته و به خصوص دوران كودكي خود را بپذيريم و قبول كنيم كه كاري براي پاك كردن گذشته خودمان از دستمان بر نمي آيد و بپذيريم كه گذشته نابسامان و ناهنجار ما باعث هم وابستگي ما شده است در آنصورت راحت تر مي توانيم خود را متقاعد كنيم كه دوران كودكي ما مدت ها پيش تمام شده است و اكنون ما فرد بالغ و بزرگسالي شده ايم و قدرت و توان آن را داريم كه كيفيت و روند زندگي خود را تغيير دهيم و از شر بيماري آزار دهنده هم وابستگي خلاص شويم. بايد به خودمان بگوئيم كه ديگر بيش از اين به ذهن و افكار و انديشه هاي آزار دهنده خودم اجازه نخواهم داد تا به من بگويد كه تو حق انتخاب نداري و بايد به همين زندگي نكبت باري كه اعتياد رفتاري هم وابستگي براي تو ايجاد كرده است ادامه دهي.بايد به خودمان بگوئيم كه از اين پس به هم وابستگي اجازه نخواهم داد تا سرنوشت مرا تعيين كند بلكه خودم سر نوشتم را به دست خواهم گرفت و با قدم برداشتن در راه بهبودي با استفاده از ابزارهاي كه در اختيارم قرار دارد خود به زودي و به تدريج از بلاي خانمان سوز هم وابستگي كه يكي از انواع اعتيادهاي رفتاري است نجات خواهم داد.

۴- زندگی خود را از ديگران مجزا کنید

• ما هم وابستگان تلاش مي كنیم تا خود را به ديگران و مشکلات آن ها وصل كنیم و به همين علت بيش از اندازه درگير زندگي و مسايل و مشکلات ديگران مي شویم و آنچنان به قول معروف آلوده زندگي ديگران مي شویم كه خودمان را كاملاً فراموش مي كنیم داستان روابط ناسالم و زیان آور با دیگران، در اعتياد رفتاري هم وابستگي شكل هاي مختلف پيدا مي كند:

۱- ممكن است ما بيش از اندازه خود را با زندگي و مسايل و مشکلات ديگران درگير كنيم تا حدي كه همه انرژي و توان و وقت خود را صرف آن ها كنيم و همواره نگران وضعيت آن ها باشيم.

۲- ممكن است همه فكر و ذكر ما مشغول زندگي و مسايل و مشکلات ديگران شود و همه كار و زندگي خودمان راكنار بگذاريم تا زندگي ديگران را تحت كنترل خود درآوريم و كارمان اين باشد كه به آن ها بگوئيم چه كار بكنند و چه كار نكنند و زندگي خود را به چه شكلي اداره كنند.

۳- ممكن است وقت و بي وقت به زندگي اطرافيان خود سرك بكشيم تا ببينيم آن ها چه مي كنند يعني درست بر عكس يك زندگي سالم كه در آن بايد همه فكر ما اين باشد كه به مسايل و مشکلات خودمان رسيدگي كنيم و ببينيم كه خودمان در زندگي به چه كاري مشغول هستيم و كيفيت زندگي خودمان چگونه است تا بتوانيم در نهايت آرامش براي بهبودي خود و داشتن زندگي بهتر تلاش كنيم.

۴- اين احتمال وجود دارد كه از لحاظ عاطفي به شدت به ديگران وابسته شويم و بر اثر شدت وابستگي اجازه دهيم تا نوع زندگي آن ها و مسايل و مشكلاتي كه دارند عواطف و احساسات ما را تحت تاثير قرار دهد.

۵- اين احتمال وجود دارد كه ما به فردي تبديل شويم كه مسئوليت اداره زندگي يك فرد ديگر را بر عهده دارد يا نقش ناجي را بازي كنيم كه وظيفه دارد ديگران را از گرداب مشکلات نجات دهد و خود را به برطرف ساختن مشکلات و نياز هاي ديگران موظف بدانيم.

• وابستگي ما به ديگران هر شكل و حالتي كه داشته باشد نتيجه اي جز آشفته كردن و برهم زدن روال عادي زندگي ما نخواهد داشت. وقتي ما وقت و انرژي خود به توجه و تمركز بر روي زندگي و مشکلات ديگران صرف مي كنيم بهانه خوبی به دست می آوریم که به مشکلات و زندگی خود اهمیت ندهیم و وجود هر گونه مشکل در زندگی را انکار کنیم. وقتي ما بي وقفه نگران زندگي و مسايل ديگران هستيم و خوشبختی و آسایش دیگران را بر خوشبختی خودمان ترجیح می دهیم سر انجام آنچنان  ، آنچنان خسته و فرسوده مي شويم كه هم از خود و هم از كساني كه به آن ها کمک کردده و زندگي خود را وقف آن ها كرده ايم بيزار مي شويم. بسياري از ما هم وابستگان به اين علت خود را درگير زندگي ديگران مي كنيم چون از اين طريق احساس افتخار و غروز مي كنيم و فكر مي كنيم كه هويت پيدا كرده ایم و زندگی ما معنا پیدا کرده است . ما فکر می کنیم که هدف و نقش ما در زندگی کمک کردن به دیگران است. ما در کودکی یادگرفته ایم که زندگی خودمان اهمیت و ارزشی ندارد و به همین علت زندگی خودمان را به حال خود رها می کنیم و اكنون كه بزرگ شده ايم همان علقه و عادت رفتاری را ادامه می دهیم اما متاسفانه این نوع دیگاه ناسالم و بیمارگونه به زندگی با اینکه ممکن است به ما احساس وقار و ارزش کنیم  اما همین نگاه نادرست به زندگی است که باعث می شود تا ما به روابط ناسالم و توام با سوء استفاده با دیگران ادامه دهیم .

• براي اينكه بتوانيم زندگي سالم و با ثباتي داشته باشيم و بتوانيم از هم وابستگي بهبودي پيدا كنيم بايد ياد بگيريم كه از ديگران فاصله بگيريم و به اصطلاح از ديگران كنده شويم. براي اينكه زندگي خود را از زندگي ديگران مجزا و جدا كنيم بايد بتوانيم پيوندهاي به شدت عاطفي و وابستگي ها روحي و رواني و حتي روابط فيزيكي و ناسالمي را كه با ديگران داريم  و باعث آزار ما مي شوند، قطع كنيم. اگر بتوانيم خود را از شر اين توهم كه مي توانيم و قدرت آن را داريم كه زندگي ديگران را تحت كنترل خود درآوريم خلاص كنيم  و به اين موضوع اعتراف كنيم كه كمك هاي ما به ديگران حتي اگر از روي خير خواهي  و عشق و علاقه هم كه باشد نمي تواند زندگي ديگران را متحول و سر و سامان دهد در آنصورت مي توانيم خودمان را از زندگي ديگران كنار بكشيم و با كنده شدن از زندگي و مسايل ديگران به زندگي و مسايل خودمان بچسبيم. بايد قبول كنيم كه ديگران حق دارند و ازاد هستند كه زندگي خود را آنطور كه خودشان مي خواهند اداره كننده و آنگونه كه مي خواهند رفتار كنند. بايد بدانيم وقتي ما روي زندگي خودمان كنترل نداريم و نمي توانيم زندگي آشفته خودمان را سر و سامان بدهيم چگونه مي توانيم به ديگران براي سامان يافتن زندگيشان كمك كنيم. ما اگر  قرار بود بتوانيم به ديگران كمك كنيم بايد مي توانستيم به خودمان كمك كنيم و زندگي خودمان را كه با انواع مسايل مشکلات روبروست سر و سامان مي داديم و بايد بدانيم تا زمانيكه از مشكل هم وابستگي رنج مي بريم نه مي توانيم براي خودمان زندگي خوب و همرا آرامش و آسايش فراهم كنيم و نه با دخالت ها و كمك هاي بيموردمان به ديگران كيفت زندگي آن ها را بهبود بخشيم. وقتي به ديگران اين اجازه و امكان را بدهيم كه مسئوليت زندگي خود را خودشان بر عهده بگيرند و مسايل و مشکلات خود را خودشان حل كنند آن وقت است كه مي توانيم وقت و انرژي خود را روي زندگي خودمان متمركز كنيم و در مسير بهبودي از هم وابستگي قدم برداريم.
•  براي اينكه بتوانيم پيوندها، و وابستگي آزار دهنده خود به ديگران را به گونه اي سالم و منطقي قطع كنيم با توجه و حواسمان را روي زندگي خدمان متمركز كنيم و به ديگران نيز اجازه دهيم تا مسئوليت زندگي خود را بر عهده بگيرند و بدون دخالت ما بتوانند آنطور كه مي خواهند زندگي كنند. وقتي وابستگي و پيوند عاطفي بيمار گونه و آزار دهنده خود را با ديگران قطع مي كنيم و از دخالت يا شايد بتوان گفت فضولي در زندگي ديگران دست بر مي داريم ممكن است كه احساس خوشي نداشته باشيم و در درون خود نوعي كمبود احساس كنيم. در واقع بيشتر روابطي كه ما با ديگران داريم، روابط سالم و لذت بخشي نه براي خود ما و نه براي طرف مقابل نيست چون ما بيش از حد و اندازه در روابطي كه با ديگران داريم عاطفي برخورد مي كنيم و احساس وابستگي مي كنيم. در بسياري از مواقع كساني كه ما با آن ها در ارتباط هستيم از اين رفتار عاطفي و عشق و علاقه ما به خودشان سوء استفاده مي كنند و تا هم برخي از مشكلاتشان حل شود و هم اينكه احساس بهتري به دست بياورند. اما چنانچه ما مي خواهيم از گرفتاري هاي ناشي از هم وابستگي رها شويم بايد هر چه بيشتر زندگی خود را در اولویت قرار دهیم و توجه خودمان را روي مسايل و مشکلات زندگي خودمان و بهتر ساختن كيفت زندگيمان صرف كنيم. قطع وابستگي شديد عاطفي شايد ايجاب كند كه ما به پسرمان اجازه دهيم كه پي آمدهاي اعتياد به مواد مخدر را خودش تحمل كند چون ما ديگر درباره معتاد بودن او نه احساس مسئووليت مي كنيم و نه احساس گناه. قطع وابستگی بیمارگونه عاطفی یعنی اینکه اگر بردارتان به علت اعتیاد به قمار در آستانه ورشکستگی قرار گرفته است شما از اینکه این کار باعث به خطر افتادن آبروی خانواده شما خواهد احساس گناه و سرافکندکی نکنید و برای نجات برداران از ورشکستگی خودتان را به آب و آتش نزنید و بگذارید تا او نتیجه و پی آمده ای اعتیاد به قمار را تجربه کند و ورشکست شود. قطع وابستگی شدید عاطفی شدید ایجاب کند که شما در مورد اطرافیان خود نقش حامی و دلسوز را بازی نکنی و اجازه بدهید که دیگران مسئولیت زندگی و اشتباهاتی را که مرتکب شده اند خودشان تجربه کنند بدون اینکه شما خود را وارد میدان کنید و بخواهید نقش ناجی را بازی کنید و مسایل و مشکلات آن ها را حل کنید بدون اینک آن ها از شما کمک خواسته باشند. اگر می خواهید از دور باطل و آزار دهند روابط متکی برهم وابستگی خلاص شوید باید ابزارهای گسستن از پیوند های عاطفی آزار دهند و مسئولیت پذیری بی مورد و ناخواسته را  تمرین و کار کنید. برای رهایی از هم وابستگی در روابط خود با دیگران تلاش کنید. همه ما می دانیم که تغییر دادن باورها و رفتارهایمان  کار ساده ای نیست و برای برخی از ما هم وابستگان ممکن است این کار باعث شود تا ما با مشکلات و مسایلی که داریم دست و پنجه نرم کنیم و برای پیدا کردن درک درست از هویت خود تلاش کنیم. اما اگر می خواهید واقعاً از دست هم وابستگی و رنج و عذابی که این اعتیاد رفتاری برای شما ایجاد کرده است رها شوید در آنصورت باید شهامت به خرج بدهید  و ایمان داشته باشید، عاقلانه فکر کنید و رفتاری متفاوت از گذشته در پیش بگیرید. با تمرین کردن گسستن عاطفی متوجه خواهید شد که هم خودتان در روابطی که با دیگران دارید احساس ارامش و لذت خواهید کرد و هم طرف های مقابل شما خواهند دانست که باید از این پس با شما چگونه رفتار و برخورد کنند و آن ها از داشتن رابطه سالم و به دور از دخالت با شما لذت خواهند برد.

۵- حد و مرز تعيين كنيد

• تعیین حد و مرز برای رفتارهایی که از نظر شما غیرقابل تحمل هستند از جمله ابزارهای مهم بهبودی از هم وابستگی است. شما در روابطی که با دیگران دارید حد و مرز تعیین می کنید و با این کار متوجه خواهید شد که هویت به دست آوردید و برای خود به عنوان انسانی همانند انسان های دیگر اهمیت و ارزش قایل هستید و باید بدانیم که داشتن چنین احساس و برداشتی از خودمان یکی از مهم ترین و بلندترین قدم ها در مسیر بهبودی از هم وابستگی و تسکین دردها و رنج های ما محسوب می شود. علاوه بر این، تعیین حد و مرز باعث می شود که ما در روابط خود با دیگران از ارزش و احترامی خاصی برخوردار شویم و از داشتن رابطه با دیگران لذت ببریم.
• حد و مرز و چگونگی تعیین و ترسیم آن ها مساله دشوار و پیچیده ای است. علت اینکه افراد هم وابسته در تعیین کردن حد و مرز با مشکل روبرو هستند و راه های پیشنهادی برای تعیین حد و مرز برای دیگران در رفتار و روابطی که با ما دارند بطور مفصل در قسمت مربوط به بهبودی و حد و مرز تشریح شده است. 

۶- نه گفتن را تمرین کنید

• بهبودی از هم وابستگی یعنی یادگرفتن مراقبت و توجه داشتن به خود. بهبودی یعنی اولویت قایل شدن برای خواست ها و نیازهای خودمان در مقایسه با خواست ها و نیازهای دیگران. برای اینکه بتوانیم به این مرحله برسیم باید یاد نه گفتن به آنچه را که دوست نداریم یاد بگیریم. باید یاد بگیریم به هر چیزی که به زیان ماست و استفاده ای برای ما ندارد نه بگوئیم و از تن دردادن به آن خودداری کنیم. نه گفتن و نپذیرفتن هر آنچه که دوست نداریم و نمی خواهیم یعنی همان کارهای گذشته که فقط برای راضی و خشنود کردن دیگران انجام می دادیم. مخالفت و نه گفتن به همه رفتارهای آزار دهنده دیگران که موجب تحقیر و ناراحتی ما می شد. نه گفتن به هر کاری که انجام آن برای ما خوشایند و راحت نیست. نه گفتن و مخالفت با هر کاری که باعث می شود تا ما در برابر چشم دیگران افرادی  بی ارزش و بی اهمیت جلوه کنیم.
•  برای ما هم وابستگان نه گفتن و مخالفت و اعتراض کردن کار دشواری است اما باید بدانیم که اگر می خواهیم از هم وابستگی بهبودی پیدا کنیم باید از این ابزار استفاده کنیم تا بتوانیم هویت از دست رفته خود به دست بیاوریم و از ارزش و احترام در نزد دیگران برخوردار شویم. ما یک عمر از خواست ها، نیازها و آرزوهای خود به نفع دیگران گذشته ایم و برای اینکه علاقه و محبت دیگران را جلب کنیم هر آنچه در توان داشته ایم برای براوردن خواست ها و نیازهای آن ها انجام داده  ایم. همیشه این تصور و توهم اشتباه و عذاب آور را داشته ایم که اگر به خواسته های دیگر پاسخ مثبت دهیم و هر کس هر چیزی از ما خواست از برآوردن آن دریغ نکنیم همه ما را دوست خواهند داشت و مواظب و مراقب ما خواهند بود. اما وقتی متوجه اشتباه و نادرست بودن رفتار و افکار و اندیشه های خود می شویم که می بینیم هیچ کس به غیر خودمان قادر نیست از ما مراقبت و مواظبت کند. در این مرحله است که با آسودگی خیال و بدون هیچ گونه ترس و واهمه ای می توانیم در برابر آنچه که دوست نداریم مقاومت نشان دهیم، اعتراض کنیم و به راحتی به خواسته ها غیر منطقی و آزار دهنده دیگران نه بگوئیم. با استفاده از ابزارهای بهبودی و نه گفتن به آنچه که نمی پسندیم، یعنی همان رفتارهای ناهنجار دیگران که باعث  تحقیر و بی ارز ش شدن ما می شد، به تدریج برای خود ارزش و اهمیت قایل خواهیم شد و می توانیم بدون اینکه نیازی به تائید دیگران داشته باشیم و بخواهیم نظر آن ها به خودمان جلب کنیم ، زندگی نوین و بدون هم وابستگی را تجربه کنیم و از زندگی که تا کنون کام ما را تلخ می کرد لذت ببریم و به جای احساس پشیمانی و تنفر، شادی و خوشبختی را تجربه کنیم. با قدم برداشتن در مسیر بهبودی به تدریج از قید و بند باورهای و افکار آشفته و آزار دهند دوران کودکی خود خلاص می شویم می فهمیم که دیگران نمی توانند خوشبختی و سعادت را برای ما به ارمغان بیاورند و خواست ها و نیازهای ما را برآورده کنند. وقتی به این نتیجه رسیدیم تلاش خواهیم کرد تا خودمان گلیم خود را آب بیرون بکشیم و منتظر کمک و مساعدت دیگران نباشیم.
• وقتی ما همیشه و در همه موارد به کسی که با او در ارتباط هستیم بله می گوئیم و با هر چه از ما می خواهد  موافقت می کنیم در واقع به آن ها می گوئیم که ما نوعی بنده و برده آن ها هستیم و خواسته ها و نیازهای آن ها بر خواسته ها و نیازهای ما اولویت دارد و خود آن ها نیز از اهمیت و ارزش بیشتری در مقایسه با ما برخوردارند. ادامه دادن به رفتارهای کودکانه در حالی که ما افراد بالغ و بزرگسالی شده ایم و تلاش برای راضی و خشنود کردن دیگران، در واقع این پیام را به دیگران می دهد دهیم که می توانند با ما رفتاری متفاوت با دیگران داشته باشند و به اندازه دیگران به ما احترام و ارزش قایل نشوند. قبول کردن و تمکین کردن در برابر هر چه که از ما خواسته می شود به این معنی است که ما برای خود ارزش و اهمیتی قایل نیستیم و داشتن چنین احساسی باعث می شود که ما بیش از پیش در گرداب اعتیاد رفتار هم وابستگی غرق شویم. بخشی از روند بهبودی  و ارزش و اهمیت پیدا کردن ما به این بستگی دارد که به خودمان و دیگران بگوئیم که ما هم حق و حقوقی داریم و هیچ رفتار و درخواستی را که به ما آسیب می رساند و باعث تحقیر ما می شود  قبول نکنیم. ما هم وابستگان که همیشه نقش قربانی را بازی کرده ایم باید بدانیم که پافشاری و اصرار داشتن به اینکه دیگران باید حق و حقوق ما را رعایت کنند و در رفتارشان با ما دقت کنند و کاری نکنند که ما ناراحت شویم، نشانه خودخواهی و بی توجهی ما به دیگران نیست. بلکه واقعیت این است که ما به آنچه که دوست نداریم و به نفع ما نیست نه می گوئیم و به آن اعتراض می کنیم و این حق مسلم هر انسانی است که از حق و حقوق خود دفاع کند و به دیگران اجازه ندهد که از او سوء استفاده کنند و خواسته ها و نیازهایش را نادیده بگیرند. باید از این فکر آزار دهند خود دست برداریم که ما باید همه کسانی را که با ما در ارتباط هستند را راضی و خشنود نگه داریم تا آن ها ما را دوست داشته باشند. مهم این است که ما خودمان خودمان را دوست داشته باشیم و از زندگی خود و رابطه ای که با دیگران داریم راضی باشیم و نباید بیش از اندازه به دوست داشته شدن توسط دیگران فکر کنیم چون وقتی روند بهبودی خود را شروع می کنیم، نوع برخورد و رفتار ما با دیگران نیز تغییر می کند و هیمین تغییر ممکن است برای بسیاری از کسانی که با ما در ارتباط هستد خوشایند نباشد. اما باید بدانیم هر وقت که به خواسته ها و درخواست های نامعقول و زیانبار دیگران نه بگوئیم یک قدم به سوی بهبودی از هم وابستگی  و ارزش و اهمیت پیدا کردن دوباره و داشتن زندگی سالم و به دور از ترس و دلهره نزدیک تر می شویم.
• وقتی نه گفتن و معترض بودن به رفتارهای آزار دهنده دیگران را شروع کنیم، دیگران نیز یاد خواهند گرفت که با ما به عنوان انسانی برابر با خودشان و دیگر انسان ها رفتار کنند. دیگر آن ها به خودشان اجازه نخواهند داد تا با ما به عنوان یک کودک رفتار کنند و ما را نادیده یا دست کم بگیرند. با شروع روند بهبودی ما دیگران نیز به ما احترام خواهند گذاشت و روی ما حساب خواهند کرد. گفتن نه به خواسته های نا معقول دیگران و آری گفتن به خواست ها و نیازهای خودمان در واقع کلید برقراری روابط تازه و سالم با خودمان و با دیگران است. با قدم برداشتن در راه بهبودی به تدریج نقش قربانی بودن را کنار خواهیم گذاشت و به خودمان به عنوان انسانی قدرتمند و کسی که می تواند در برابر دیگران ابراز وجود کند، نگاه خواهیم کرد. با ادامه روند بهبودی ما برای خود ارزش و اهمیت بیشتری قایل خواهیم شد و بیش از هر کس دیگری در خدمت خودمان خواهیم بود و تلاش خواهیم کرد تا خواست ها و نیازهای خودمان را برآرده کنیم. وقتی یاد بگیریم که به خواسته ها و نیازهای خودمان توجه نشان دهیم در آنصورت به یک انسان واقعی و با وقار تبدیل خواهیم شد. وقتی یاد بگیریم که به آنچه به ضرر و زیان ماست نه بگوئیم و با آن مخالفت کنیم در انصورت می توانیم رفتاری سالم و معقول، منطقی، پایدار و محترمانه با دیگران برقرار کنیم

۹- بهبودی و حد و مرز

تعیین حد و مرز در روابط، به ما کمک می کند تا هویت خود را مشخص کنیم. برقراری حد و مرز مشخص می کند که چه رفتارهایی برای ما قابل قبول است و چه رفتارهایی را نباید تحمل کنیم. در ضمن با تعیین حد و مرز می توانیم نقش و مسئولیت خود را در روابطی که با دیگران داریم بهتر رعایت کنیم و احترام خودمان را نگه داریم. در این مقاله پیشنهادهایی ارایه شده است که به ما کمک می کنند چگونه در روابط خود با دیگران حد و مرز تعیین کنیم تا بتوانیم از روابطی سالم همراه با احترام دو جانبه بهره مند شویم.  با برقراری حد و مرز در روابط خود با دیگران می توانیم  در راه بهبودی از بیماری و اعتیاد رفتاری هم وابستگی قدم برداریم  و در عین حال از داشتن روابط سالم و لذت بخش با دیگران  بر پایه برابری و احترام متقابل لذت ببریم.

• اهمیت مرزها برای روابط سالم
• تعیین مرزهای کارساز

اهمیت مرزها برای روابط سالم

• بر خلاف تصور بسیاری از هم وابستگان، تعیین و مشخص کردن حد و مرز در روابطی که با دیگران داریم به معنی نامهربانی و بی احترامی یا تلاش برای کنترل کردن دیگران نیست بلکه بر عکس، با تعیین حد و مرز ما زمینه را برای ایجاد و حفظ روابط محترمانه، اصیل و سالم با دیگران فراهم می آوریم. بسیاری از ما نمی دانیم یا فراموش می کنیم که ایجاد حد و مرز و محدودیت سالم در روابط خود با دیگران، راه را برای افزایش عشق و محبت و احترام متقابل در روابطی که با دیگران داریم هموار می کند. پایبند بودن به حد و حدود و مرزهای سالم در روابطی که با دیگران داریم نشان می دهد که ما دیگر نیازی به فریبکاری و بی صداقتی نداریم و نمی خواهیم با تحمیل عقاید خود به دیگران، خواسته ها و نیازهایمان را برآورده کنیم. تعیین حد و مرز در واقع پاسخ رد دادن و نه گفتن به روابط آشفته، آزار دهنده و همراه با سوء استفاده است. با قدم برداشتن در مسیر تعیین حد و مرز برای رفتار دیگران با ما در واقع پایان دادن به قربانی بودن و مظلوم واقع شدن در زندگی و نقش بازی کردن برای راضی نگه داشتن دیگران است.
• دوران کودکی ما ممکن است با افکار و باورهای نادرست همراه بوده باشد، باورهای پوچ و آزار دهنده ای که ما از دوران کودکی با خود به همراه داشته و آن ها را با خود به دوران بزرگسالی آورده ایم. یکی از عمده ترین و مهم ترین باورهای آزار دهنده که در دوران بزرگسالی نیز به ما آسیب می رساند این است که تصور می کنیم اگر به رفتار تحمیلی و بی نزاکت دیگران اعتراض کنیم، کار نادرستی انجام داده ایم. اینکه ما به خودمان اجازه ندهیم به رفتار توام با سوء استفاده و توهین آمیز دیگران اعتراض نکنیم، نوعی ناهنجاری و در واقع بیماری است که ما از دوران کودکی در برابر پدر و مادر و دیگر اعضای خانواده آن را یاد گرفته ایم و اکنون در دوران بزرگسالی نیز دست از این گونه رفتارها بر نداشته و به رفتارهای غلط و اشتباه خود همچنان ادامه می دهیم. گرفتار شدن در چنگ بیماری و ضعف شخصیتی که باعث می شود ما نتوانیم به رفتار آزار دهنده کسانی که با ما رابطه دارند اعتراض کنیم نشان می دهد که ما احتمالاً در خانواده ای از هم گسیخته بزرگ شده ایم که در آن رفتار افراد خانواده با یکدیگر و به ویژه با فرزندان هیچ حد و حدود و مرزی نداشته است. ما به خاطر می آوریم که وقتی از والدین یا اطرافیان خود چیزی می خواستیم نه تنها نیازها و خواسته های ما را برطرف نمی کردند بلکه ما را توبیخ و تنبیه نیز می کردند که چرا به خودمان اجازه داده ایم تا از آن ها چیزی بخواهیم. چنین برخوردهایی با ما در دوران کودکی باعث شد تا نتوانیم حرف دلمان را بزنیم و یاد بگیريم که همیشه سکوت اختیار کنیم و تسلیم خواسته های دیگران شویم. به بهانه اینکه با سکوت و خودداری از مطرح کردن خواسته ها و نیازهایمان به والدین و بزرگ تر ها احترام می گذاریم، بعضی از ما هم وابستگان، کسانی هستیم که در دوران کودکی به علت زندگی در خانواده از هم گسیخته، به این نتیجه رسیدیم که چاره ای جز تسلیم شدن در برابر رفتارهای توهین آمیز، آزار دهنده و همراه با سوء استفاده دیگران نداریم. اما اکنون در دوران بزرگسالی متوجه شده ایم که ادامه رفتار و باورهای دوران کودکی زندگی ما را عذاب آور و تلخ کرده است و به همین علت به این فکر افتاده ایم که خود را از چنگ بیماری هم وابستگی رها کنیم. نخستین قدم برای رهایی و خلاص شدن ما از چنگ این بیماری این است که برای رفتار و روابط خود با دیگران و رفتار و روابط دیگران با ما حد و مرز و حدود و شرایط تعیین کنیم. فقط با تعیین حد و مرز است که ما می توانیم افکار و باورهای آزار دهنده و تحقیر کننده دوران کودکی را به دست فراموشی بسپاریم و زمینه را برای ایجاد و حفظ روابط سالم و محترمانه با دیگران، هموار کنیم. باید بدانیم که رفتارهای ناشایست و تحقیر آمیز دوران کودکی باعث شده اند که ما در دوران بزرگسالی اعتماد به نفس نداشته باشیم و دیگران را از خود بهتر و برتر بدانیم. برای ما افراد هم وابسته، تعیین حد و مرز در روابط­ مان با دیگران در واقع کلید اصلی و تنها راه توجه نشان دادن به خواسته و نیازهای خودمان به جای دلسوزی و توجه به زندگی دیگران است. با تعیین حد و مرز می توانیم زندگی بهتر و آسوده تری داشته باشیم و به جای فکر کردن به منافع دیگران و تلاش برای برآوردن خواسته ها و نیازهای دیگران، به فکر خواسته ها و نیازهای خودمان باشیم.
• زمانی که ما برای روابط خود با دیگران حد و مرز تعیین می کنیم ممکن است برخی از کسانی که ما با آن ها ارتباط داریم در مقابل این کار ما از خود مقاومت نشان دهند و به ما اجازه ندهند که برای آن ها شرط و شروط تعیین کنیم. اما چنانچه قصد ما جدی است و به هر ترتیب که شده است می خواهیم از بیماری هم وابستگی بهبودی پیدا کنیم و بیش از این اجازه ندهیم تا دیگران از ما سوء استفاده کنند در آنصورت باید در روابط خود با کسانی که قصد سوء استفاده از ما را دارند تجدید نظر کنیم. اگر می خواهیم از هم وابستگی رها شویم و روابط سالم و منطقی با دیگران داشته باشیم، چاره ای جز تعیین حد و مرز در روابط خود نداریم. با تعیین حد و مرز در واقع ما بین رفتارهای قابل قبول و محترمانه و رفتارهای غیر قابل و توهین آمیز تفاوت قایل می شویم و آن ها را از یکدیگر جدا می کنیم. وقتی حد و مرز تعیین می کنیم، دیگران متوجه می شوند که ما انتظار داریم تا با چگونه رفتار شود. این کار به ما کمک می کند تا از اعضای خانواده و کسانی که با آن ها در ارتباط هستیم بخواهیم تا رفتارهای آزار دهنده و توهین آمیز گذشته خود را با ما کنار بگذارند و رفتاری محترمانه و سالم با ما داشته باشند. تعیین حد مرز باعث می شود تا هم ما هویت و شخصیت تازه ای برای خود ایجاد کنیم و هم دیگران وظیفه و مسئولیت خود را به خوبی بدانند و با ما روابط سالم و مبتنی بر احترام متقابل داشته باشند و روابط و رفتار ما نیز با دیگران سالم و منطقی شود و هر دو طرف بتوانیم از روابط خود لذت ببریم. تعیین کردن حد و مرز معقول و منطقی باعث می شود که ما دیگر علاقه ای به سرک کشیدن یا فضولی در کارها و زندگی دیگران نداشته باشیم و نخواهیم زندگی دیگران را کنترل کنیم و همه وقت و انرژی خودمان را برای بهتر کردن شرایط زندگی خودمان صرف کنیم و هم بدانیم که تا چه حد می توانیم در زندگی دیگران دخالت و نقش داشته باشیم و هم دیگران بدانند که تا کجا اجازه دارند در زندگی ما نقش داشته باشند. اگر ما برای رفتار و روابط خود با دیگران حد و مرز تعیین کنیم دیگر نیازی به دخالت در زندگی دیگران نخواهیم داشت تا با درگیر ساختن خودمان در مسایل و مشکلات دیگران احساس آرامش و امنیت کنیم. ما با تعیین حد و مرز هویت و شخصیت مستقلی پیدا خواهیم کرد و کاری به کار دیگران نخواهیم داشت مگر اینکه واقعاً به کمک ما احتیاج داشته باشند و از ما درخواست کنند که به آن ها کمک کنیم نه اینکه برای کمک کردن به دیگران پیشقدم شویم و تلاش و اصرار کنیم که حتماً به دیگران کمک کنیم حتی در مواقعی که آن ها هیچ کمکی از ما نمی خواهند و از ما می خواهند که دست از سرشان برداریم و آن ها را به حال خود رها کنیم. اگر می خواهیم از شر بیماری هم وابستگی خلاص شویم و هویتی مستقل از دیگران داشته باشیم و همه فکر و انرژی خود را صرف دخالت کردن در زندگی دیگران و نادیده گرفتن منافع و نیازهای خودمان نکنیم ، چاره ای جز تعیین حد و مرز برای روابط خود با دیگران نداریم. بسیاری از ما تصور می کنیم که نیت خیر داریم و می خواهیم افرادی خوب و مفید به حال دیگران باشیم اما فراموش می کنیم که هر انسانی قادر است و این حق را دارد که درباره چگونگی زندگی خود تصمیم بگیرد حتی اگر تصمیم های که او می گیرد هم برای خودش و هم دیگران زیان آور باشد. ما افراد هم وابسته نمی توانیم به راحتی احساسات و عواطف و زندگی شخصی خود را از زندگی اعضای خانواده و اطرافیان و دوستان خود جدا کنیم. وقتی دیگران دچار مشکل و رنج و عذاب می شوند آنچنان رفتار می کنیم که گویی خود ما دارای مشکل و دردسر شده ایم. درگیر کردن خودمان در مسایل عاطفی و احساسی دیگران باعث می شود تا دیگران خودشان مشکلات و درد و رنج زندگی خود را خودشان تجربه کنند. هر آنچه از دست ما بر می آید انجام می دهیم تا مشکلات آن ها را حل کنیم. هیچ وقت از خودمان نمی پرسیم که آیا دیگران واقعاً به کمک ما احتیاج دارند یا خیر. ما به بهانه خوب بودن و کمک کردن به دیگران در واقع تلاش می کنیم تا در زندگی دیگران دخالت و آن را کنترل می کنیم در حالیکه انگیزه و هدف اصلی ما این است که برای خودمان آرامش و امنیت ایجاد کنیم.
• وقتی سفر خود در مسیر بهبودی از بیماری هم وابستگی را آغاز می کنیم، وقتی برای روابط خودمان با دیگران و روابط دیگران با خودمان حد و مرز تعیین می کنیم و به دیگران می گوئیم که حاضر نیستیم رفتار ناخوشایند و آزار دهنده آن ها را تحمل کنیم، در واقع قدم در راهی گذاشته ایم که پایان آن احساس داشتن هویت مستقل و اعتماد به نفس و ارزش قایل شدن برای خودمان است. با تاکید کردن بر حقوق انسانی خود، کفه ترازو را در روابط خود با دیگران به نفع خودمان سنگین کرده ایم. خلاصه اینکه راهی را که برای بهبودی خود از بیماری هم وابستگی آغاز کرده ایم باعث خواهد شد تا کنترل زندگی خودمان را به دست بگیریم چون با تعیین حد و مرز، امکان اینکه دیگران بخواهند زندگی ما را زیر کنترل خود در بیاورند و از ما سوء استفاده کنند، کاهش خواهد یافت. برای افرادی چون ما که از بیماری هم وابستگی رنج می بریم، تعیین حد و مرز کاری عجیب و دور از ذهن به نظر می رسد. در واقع تصور اینکه ما کنترل زندگی خودمان را به دست بگیریم ما را به وحشت می اندازد. به هر حال باید بدانیم راهی را که برای بهبودی خود در پیش گرفته ایم راهی است که به توانمند سازی و احترام قایل شدن برای خودمان، ختم خواهد شد. برای اینکه متوجه بشوید که این کار چگونه صورت می گیرد در اینجا مثالی را بازگو می کنیم. یک زن هم وابسته که در خانواده ای از هم گسیخته و پدر و مادری ناباب بزرگ شده است شاید تصور کند که سوء استفاده کردن دیگران از وی کاری عادی و طبیعی است و در هنگام بزرگسالی همین تصور را با خود دارد و در نتیجه به دیگران اجازه می دهند که رفتاری ناهنجار و آزار دهنده با او داشته باشند. چنین زنی به هیچ وجه نمی داند که حق دارد با او همانند انسان های دیگر محترمانه رفتار شود. او در ضمن می داند که این حق و اختیار را دارد که برای روابط خود با دیگران حد و مرز تعیین کند و بگوید چه نوع رفتاری برایش قابل قبول و چه نوع رفتاری غیر قابل قبول است. وی در سراسر زندگی خود هرگز یاد نگرفته است که از چنین حق یا اختیاری برخوردار است. اما به ناگهان وی تصمیم می گیرد تا در مسیر بهبودی از بیماری هم وابستگی قدم بردارد و از همین لحظه است که اوضاع تغییر می کند. وی سرانجام به بی پایه و اساس بودن افکار و اندیشه های خود و تصور قربانی بودن در زندگی و اینکه سزاوار آن است که با او بدرفتاری شود، پی می برد. وی سرانجام به این نتیجه می رسد که هیچ کس حق ندارد با او بدرفتاری کند و اینکه می تواند برای رفتار و روابطی که دیگران با او دارند حد و مرز و شرایط تعیین کند و اجازه ندهد که دیگران از او سوء استفاده کنند. وی به این مساله پی می برد که با تعیین حد و مرز، برای خود احساس ارزش و احترام می کند و خود را انسانی برابر با دیگران می داند و این آزادی عمل را دارد که زندگی خود را آن گونه که خودش می خواهد اداره کند. با تعیین حد و مرز وی سفر به سوی بهبودی و رهایی از چنگ بیماری هم وابستگی را آغاز می کند و دیگر اجازه نخواهد داد تا همچون گذشته با وی بدرفتاری و سوء استفاده شود. فردی که برای روابط خود با دیگران حد و مرز تعیین کرده است دیگر احساس نمی کند که قربانی زندگی است بلکه به قدم زدن در مسیر بهبودی استقلال هویت خود را به دست می آورد و دیگران را ناگزیر می سازد تا با او محترمانه رفتار کنند. با تعیین محدودیت و حد و مرز برای رفتارهای ناهنجار و آزار دهنده دیگران، به آهستگی می تواند اعتبار و حیثیت خود را به دست آورد و به انسان ارزشمندی تبدیل شود. اما همانگونه که در برنامه های ۱۲ قدم گفته می شود اگر شما هیچ تغییری در وجود و درون خود ايجاد نکنید، در دنیای بیرون هیچ چیز تغییر نخواهد کرد و بطور خلاصه اینکه هیچ تغییری رخ نخواهد داد اگر هیچ تغییری صورت نگیرد. مساله اصلی در اینجاست که ما هم وابسته ها اگر تعیین حد و مرز در رفتار خود با دیگران را تمرین نکنیم و هم چنان در حالت هم وابسته باقی بمانیم، در آنصورت همچنان تصور خواهی کرد که ارزش و اهمیت ما کمتر از دیگران است و با همین تصور به دیگران اجازه خواهیم داد تا به سوء استفاده از ما ادامه دهند.
• هم وابستگان به علت احساس كم ارزشي و اعتماد به نفس، به تحمل رنج و تن دردادن به سوء استفاده توسط ديگران عادت مي كنند. فرد هم وابسته به علت بزرگ شدن در خانواده ازهم گسيخته با رفتارهاي توهين آميز و عذاب آور كنار مي آيد چون در كودكي با آن ها اين گونه رفتار شده است. هم وابستگان به ندرت طعم زندگي شيرين و خانواده ای دلسوز، پشتیبان و حمایت کننده را تجربه كرده و چشيده اند و اصولاً با اين گونه زندگي بيگانه هستند. براي مثال، در دوران كودكي ممكن است شاهد كتك خوردن مادرشان از پدر مست و پرخاشگرخود بوده باشند. اما مادر آن ها با وجود بدرفتاري و كتك خوردن از شوهرش به زندگي با وي ادامه داده است. درسي كه از اين ماجرا گرفته مي شود اين است كه بدرفتاري با ديگران كاري عادي است و بايد چنين رفتاري را تحمل كرد. اين احتمال نيز وجود دارد كه آن ها همواره با انتقاد از مادر خود راضي  قرار گرفته باشند و به همين علت وقتي بزرگ مي شوند رفتار توهين­آميز ديگران را تحمل مي كنند. اين احتمال وجود دارد كه تحمل رفتار توهين آميز و خودخواهانه ديگران دردآور باشد چون مشاهده چنين رفتارهايي از ديگران در دوران بزرگسالي او را به ياد دوران عذاب آور كودكي مي اندازد و به همين علت سعي مي كند تا درد و عذابي را كه از بابت رفتار ناهنجار و عذاب آور ديگران تحمل مي كند انكار كند يا ادعا كند كه چنين رفتار تاثير چنداني بر زندگي او ندارد. اما خودداري فردي كه از بيماري اعتياد رفتاري هم وابستگي رنج مي برد از مقاومت نشان دادن در برابر بدرفتاري ديگران در دوران كودكي، باعث مي شود تا فرد هم وابسته به اشتباه چنين تصور كند كه انسان بي ارزش و بي اهميتي است و هيچ گونه حق و حقوقي ندارد و به همين علت ارزش آن را ندارد كه با وي با عشق و احترام رفتار شود. همين باور و تصور غلط باعث مي شود تا فرد هم وابسته به ديگران اجازه و فرصت دهد تا از او سوء استفاده كنند چون چنين رفتاري از نظر فرد هم وابسته حالت عادي دارد.
• تعيين حد و مرز گامي سرنوشت ساز در راه بهبودي از بيماري هم وابستگي است. با تعیین حد و مرز برای رفتار دیگران ما می توانیم اعتماد به نفس خود را بالا ببریم و به ما کمک می کند تا با حق و حقوق خود آشنا شویم و بدانیم که با ما نیز باید همانند دیگر انسان ها  با برابری و ارزش و احترام رفتار شود. هر چه اعتماد به نفس ما بیشر افزایش پیدا کند، بهتر می توانیم از حقوق خود دفاع کنیم و برای کسانی که با آن ها در ارتباط هستیم حد و مرز تعیین کنیم تا دیگر با ما رفتار ناهنجار و توهین آمیز نداشته باشند. همانطور که در مسیر بهبودی از بیماری هم وابستگی قدم بر می داریم، آرام آرام یاد می گیریم تا مسئولیت زندگی خودمان را بر عهده بگیریم و برای خواست ها و نیازهای خودمان اولویت قایل شویم. در مسیر حرکت به سوی بهبودی از این بیماری است که ما به توانمندی های تازه دست پیدا می کنیم و تصمیم های عاقلانه درباره زندگی خود می گیریم و بهتر می توانیم به خواست ها و نیازهای خود پی ببریم. با ادامه مسیر بهبودی متوجه می شویم که از چه چیزهایی خوشمان می آید و از چه چیزهای خوشمان نمی آید. وقتی برای خود ارزش و احترام قایل شویم در آنصورت از حقوق فردی و شخصی خود دفاع خواهیم کرد و به ندای وجدان خود گوش خواهیم داد تا بدانیم واقعاً از زندگی چه می خواهیم از دیگران چه انتظاری داریم. البته در تعیین حد مرز و به ویژه در روزهای اول روند بهبودی خود باید احتیاط کنیم و قدم های بسیار کوچک برداریم تا قدم برداشتن استوار در مسیر بهبودی را آهسته و آهسته یاد بگیریم. چون ما سالیان دراز روابط ناخوشایند و همراه با سوء استفاده دیگران را تحمل کرده ایم در نتیجه ممکن است وقتی برای روابط خود با دیگران و رفتاری که دیگران با ما دارند حد و مرز تعیین می کنیم ممکن است زیاده روی و تندروی از خود نشان دهیم و برای همه روابط خود با دیگران شرایط و محدودیت های خشک و غیر قابل انعطاف تعیین کنیم و با این کار خود، دیگران را از خود برانیم و منزوی شویم. باید حد و مرزی که تعیین می کنیم طوری باشند که ما بتوانیم رابطه خود را با دیگران حفظ کنیم بدون اینکه ارزش و اعتبار خودمان را برای حفظ ارتباط با دیگران از دست بدهیم و آنقدر به آن ها نزدیک شویم که همه وقت و انرژی خود را برای خدمت کردن به دیگران صرف کنیم. هدف این است که زمینه و امکان ایجاد روابط دوستانه و محبت آمیز با دیگران را فراهم کنیم به عنوان دو انسان با حقوق برابر و احترام متقابل از داشتن روابط سالم با دیگران لذت ببریم.
• هم وابستگان موقعی که برای اولین بار می خواهند برای رفتاری که دیگران با آن ها دارند محدودیت و حد مرز تعیین کنند هم احساس گناه می کنند و هم می ترسند. آن ها احساس می کنند تعیین حد و مرز یعنی نامهربانی با دیگران و خودخواهی و به همین علت از آن می ترسند که باعث ناراحتی دیگران شوند و آن ها را از خود برانند و در نتیجه تنها و منزوی شوند. این افکار اشتباه و نادرست در زندگی فرد هم وابسته ریشه و سابقه ای طولانی دارد. فرد هم وابسته به علت بزرگ شدن در خانواده آشفته و از هم گسیخته که در آن هیچ گونه حد و مرز سالم و منطقی وجود نداشته فکر می کند اگر در برابر همه خواست های دیگران تسلیم شود و به آن ها بله بگوید، در زندگی هیچ مشکلی نخواهد داشت و دیگران او را آزار نخواهند داد و همه ارتباط خود با او را حفظ خواهند کرد. اما همانطور که همه ما می دانیم و آن را شخصاً تجربه کرده ایم، واقعیت درست عکس این است. در غیاب و نبودن حد و مرز معقول و منطقی در روابط ما با دیگران، باعث شده که ما یک عمر توسط دیگران مورد سوء استفاده قرار بگیریم و به ما بی احترامی شود و دیگران از ما بیزار باشند. این توهم که با راضی و خشنود نگه داشتن دیگران باعث خواهیم شد تا به هر آنچه که می خواهیم برسیم ، تصور و فکری نادرست و بیمارگونه است که باعث می شود تا دیگران از ما سوء استفاده و بارها و بارها در زندگی به ما خیانت کنند. باید توجه داشته باشیم که تعیین حد و مرز یکی از مناسب ترین و به دور از خودخواهی ترین راه هایی است که ما می توانیم در روابط خود با دیگران در پیش بگیریم . وقتی ما بدانیم چه می خواهیم و چه انتظاری از زندگی و ارتباط با دیگران داریم در آنصورت می توانیم نقشی را که ما بر عهده داریم از نقش دیگران جدا کنیم و ایجاد شرایط و محدودیت در روابط با دیگران نه فقط به تقویت هویت شخصی و ارزش و اعتبار ما کمک می کند بلکه باعث می شود تا دیگران بدانند که با ما باید چگونه رفتار کنند. با تعیین حد و مرز در واقع به دیگران کمک می کنیم تا بدانند با ما باید چگونه رفتار کنند چون اگر مردم ندانند که ما برای روابط خود با دیگران حد و مرز قایل هستیم و انتظار داریم تا آن ها با ما محترمانه و به گونه ای خاص رفتار کنند، آن ها سردرگم خواهند بود و نخواهند دانست که با ما باید چگونه رفتار کنند. اگر دیگران تکلیف خود را در روابطی که با ما دارند ندانند متوجه خواهند شد که ما یک روز شاد و خندان هستیم و روز دیگر خشمگین و آن ها هر روز مجبورند که خود را با حال و هوای ما منطبق کنند و در نتیجه از ما خسته و بیزار خواهند شد . اگر ما برای دیگران در رفتار و روابطی که با ما دارند قاعده و قانون یا همان حد و مرز قایل شویم آن ها ما را انسانی بالغ و عاقل به حساب خواهند آورد چون متوجه خواهند شد که ما فردی مستقل هستیم و به منافع و آرامش و آسایش خودمان فکر می کنیم. تعیین حد و مرز به ما کمک خواهد کرد تا مسئولیت زندگی و مسایل و مشکلات خودمان را بر عهد بگیریم و مواظب خودمان باشیم. اگر ما رفتاری عاقلانه و متناسب با یک فرد بالغ باشیم، روابط ما با دیگران روابط میان افراد بالغ و عاقل خواهد بود که با احترام متقابل و لذت متقابل همراه خواهد شد و شباهتی به رفتار کودکانه و غیر قابل پیش بینی نخواهد داشت که باعث شود دیگران از ما سوء استفاده کنند.

تعیین مرزهای کارساز

در اینجا پیشنهادهای قدم به قدم درباره چگونگی تعیین حد و مرز برای رفتارهایی که برای شما قابل قبول نبوده و زیان آور می باشند، ارایه شده است. 

۱- تعیین مرزهای داخلی

• وقتی کارهای خود ما وسواس گونه و رفتار ما غیر منطقی است، تعیین حد و مرز برای رفتارهای نامناسب دیگران کار دشواری است. به همین علت اولین کاری که موقع تعیین حد و مرز برای دیگران باید انجام دهیم این است که برای خودمان حد و مرز داخلی تعیین کنیم. این به معنی ایجاد انضباط درونی برای خودمان و مدیریت سالم وقت، زندگی، افکار ، عواطف، رفتار و انگیزه های درونی خودمان است. وقتی از عواطف و احساسات خود آگاهی داشته باشیم در آنصورت به خوبی خواهیم دانست که چه چیزی را دوست داریم و چه چیزی را دوست نداریم و نیازها و خواسته های ما کدام است. در این مرحله است که می توانیم برای رفتارهایی که برایمان قابل قبول و زیان آور است حد و مرز تعیین کنیم.
• ماهیت و طبیعت ما افراد هم وابسته به گونه ای است که برای رفتار و افکار و اندیشه و عواطف و احساسات خود هیچ حد و مرزی قایل نیستیم. یکی از عوارض و پی آمدهای چنین وضعیتی این است که ما نمی توانیم برای خودمان هویت مستقلی داشته باشیم و اصولاً بین زندگی خودمان و دیگران فرق بگذاریم . حتی احساسات افراد وابسته نیز حالت مستقل ندارد و کاملاً وابسته به احساسات دیگران است. اگر دیگران شاد و خندان هستند فرد هم وابسته نیز احساس شادی می کند و اگر دیگران غمگین و افسرده اند، او نیز غمگین و افسرده می شود. در واقع آن ها به جای اینکه فرصت دهند تا دیگران خودشان احساسات خوب یا بد خود تجربه را کنند به جای آن ها احساسات خوب و بد را تجربه می کنند در حالیکه موردی برای غم و غصه خوردن ندارند اما چون فرد دیگری غصه دار است آن ها نیز غصه دار می شوند. ما هم وابستگان به جای اینکه برای حل مسایل و مشکلات خودمان تلاش کنیم همه تلاش خود را برای برطرف کردن مشکلات دیگران صرف می کنیم چون تصور می کنیم که این وظیفه ماست که مشکلات آن ها را حل کنیم. ما مسئولیت تامین آرامش و آسایش دیگران را برعهده می گیریم و خوشبختی آن ها را خوشبختی خودمان فرض می کنیم. اما درگیر ساختن خودمان در مسایل و مشکلات دیگران و فرق قایل نشدن بین هویت خودمان و هویت دیگران و یکی دانستن خود مان با آن ها باعث می شود تا درگیر روابطی شویم که آکنده از سوء استفاده و تنفر و انزجار است. برای اینکه از زندگی عذاب آور خلاص شویم و در راه بهبودی از بیماری هم وابستگی قدم برداریم باید برای رفتارها و احساسات و عواطف خودمان حد و مرز سالم و منطقی تعیین کنیم. باید سعی کنیم تا خودمان را از مسایل و مشکلات دیگران دور نگه داریم. باید برای خودمان به عنوان انسانی مستقل و برخوردار از حقوق یکسان با انسان های دیگر، ارزش و احترام قایل شویم و بدانیم که ما هویتی مستقل از دیگران داریم. وقتی تلاش کنیم تا فقط عواطف و احساسات خودمان را مورد توجه قرار دهیم در آنصورت خواهیم توانست به خواسته ها و نیازهای خودمان هم پی ببریم. در این مرحله از زندگی است که می توانیم آنچه را که دوست داریم و آنچه را که دوست نداریم، مشخص کنیم. از این مرحله به بعد است که می توانیم تشخیص دهیم چه رفتاری را محترمانه می دانیم و چه رفتاری برای ما توهین آمیز است و نمی توانیم آن را تحمل کنیم. با پی بردن به این مسایل می توانیم روند تعیین حد و مرز را ادامه دهیم.

۲- مرزهایی را که تعیین کرده اید اعلام کنید

• وقتی افراد هم وابسته روند بهبودی خود از بیماری هم وابستگی را آغاز می کنند اغلب شکوه و گلایه می کنند که برای رفتارهای دیگران حد و مرز تعیین کرده اند اما کسانی که با او ارتباط دارند مخالف این حد و مرز و محدودیت هستند. آن ها می گویند حد و حدودی را که تعیین کرده اند موثر واقع نشده است. باید دانست که تعیین حد و مرز کار ساده ای نیست و تعیین حد و مرز برای رفتارهای غیر قابل قبول در واقع نوعی هنر محسوب می شود و به مهارت خاصی نیاز دارد. قبل از هر چیز باید بدانیم که حد و مرز یک آرزو و خواسته ذهنی نیست که ما به دیگران ابلاغ می کنیم به این امید که آن ها آن را در روابط و رفتارشان با ما رعایت کنند و آنطور که ما می خواهیم با ما رفتار کنند. حد و مرزی را که تعیین می کنیم باید با صراحت و شفافیت کامل به طرف مقابل اطلاع داده شود و ما با قاطعیت از او بخواهیم که در برخورد با ما آن حد و حدود را رعایت کند. باید هر بار که طرف مقابل ما رفتاری ناخوشایند و توهین آمیز با ما داشت، حد و مرزی را که تعیین کرده ایم به او یادآور شویم و با تکرار خواسته خود او را به رعایت حد و مرزی که ما مشخص کرده ایم وادار کنیم. ببینید برای این وضعیت چه نوع حد و مرزی باید تعیین کرد. برای مثال تصور کنید از اینکه یک شخصی هنگام قرار گرفتن در کنار شما به اندازه کافی از شما فاصله نمی گیرد احساس بدی به شما دست می دهد. وقتی این شخص از حد معمول به شما نزدیک تر شد باید دست های خود را به نشانه اینکه بیش از این به من نزدیک نشوید، بلند کنید تا وی بداند که شما دوست ندارید که او بیش از اندازه به شما نزدیک شود. این شخص در فاصله ای که شما تعیین کرده اید متوقف خواهد شد و شما دست های خود را پائین می آورید. پائین آوردن دستهایتان اشتباه بزرگی است چون فرد مورد نظر تصور می کند که شما از حد و مرزی که تعیین کرده بودید صرف نظر کرده اید و سعی می کند که به شما نزدیک تر شود.
• مهم ترین نکته در تعیین حد و مرز آن است که حد و مرزی را که تعیین کرده اید به کسانی که با آن ها در ارتباط هستند اطلاع دهید و همواره از آن ها بخواهید که حد و حدود را رعایت کنند. اگر نمی خواهید حد و مرزی را جدی بگیرید و از دیگران بخواهید که حتماً آن را رعایت کنند بهتر است که از خیر آن بگذرید و اصولاً هیچ حد و حدودی تعیین نکنید. اعتراض کردن به یک رفتار ناشایست و پس از مدتی فراموش کردن حد و مرز تعیین شده باعث می شود که طرف مقابل شما به رفتار توهین آمیز و ناخوشایند خود ادامه دهد و شما به اصطلاح سنگ روی یخ شوید و کسی به حد و حدودی که تعیین می کنید اهمیتی ندهد. این گونه رفتار شما باعث خواهد شد که هیچ کس حرف و نظر شما را جدی نگیرد و به همان رفتارهای آزار دهنده قبلی خود ادامه دهد.

۳- تعهد و پایبندی

• ما افراد هم وابسته به علت آشنا نبودن با حد و مرز به دیگران اجازه داده ایم تا سالیان سال ما را زیر پای خود له و پایمال کنند. وقتی از تحقیر ها و توهین ها خسته می شویم و به ستوه می آئیم سر انجام به این فکر می افتیم که برای پایان دادن به وضعیت حقارت باری که داریم برای جلوگیری از رفتارهای توهین آمیز و آزار دهنده دیگران حد و مرز تعیین کنیم. البته برخی از کسانی که با زندگی ما در ارتباط هستند به علت تعیین حد و مرز به ما  اعتراض و تلاش خواهند کرد که همان رفتار سابق را با ما داشته باشند. آن ها سعی خواهند کرد از ما سوء استفاده کنند و منافع و خواسته های ما را نادیده بگیرند. آنچه که در تعیین حد و مرز اهمیت حیاتی دارد این است که ما به خوبی و به روشنی بدانیم که می خواهیم دیگران با ما چگونه رفتار کنند. بعد از اینکه دانستیم می خواهیم دیگران چگونه با ما برخورد و رفتار کنند سپس باید با قاطعیت تلاش کنیم تا حد و مرزی را که تعیین کرده ایم حفظ کنیم و دیگران را به رعایت آن ها وادار سازیم. اگر لازم تشخیص دادیم، باید بارها و بارها از دیگران بخواهیم تا آن گونه که ما انتظار داریم با ما برخورد و رفتار کنند. افراد هم وابسته ای که در راه بهبودی خود قدم بر نمی دارند و به روابط آزار دهنده و توهین آمیز خود با دیگران ادامه می دهند به خوبی می دانند که چه رفتارهایی ناهنجار و نامناسب است اما به جای اینکه با تعیین حد و مرز جلوی این گونه رفتار دیگران را بگیرند، به رفتارهای احساسی همچون خشمگین شدن ، غر و لند کردن، سرزنش و شکوه و شکایت کردن متوسل می شوند. اگر ما در برابر رفتارهای آزار دهنده دیگران همانند کودکان رفتار کنیم هیچ کس به حرف و اعتراض ما گوش نخواهد کرد و حرف ها و کارهای ما را جدی نخواهد گرفت.
• براي اينكه حد و مرزي را كه تعيين مي كنيم موثر واقع شود، بايد آن ها را با لحني آرام و مودبانه به كساني كه با آن ها در ارتباط هستيم اعلام كنيم و به آن ها بگوئيم كه چه رفتاري براي ما آزار دهنده و غير قابل قبول است. اگر طرف مقابل به حرف ما گوش نداد و به حد و مرزي كه ما براي روابط خود با او تعيين كرده ايم توجه نكرد، در آنصورت بايد عواقب بي توجهي و ناديده گرفتن مرزهايي را كه ما تعيين كرده ايم به او يادآور شويم و او را تشويق كنيم كه به خواسته هاي ما عمل كند و به مرزهاي تعيين شده احترام بگذارد. البته قبل از هر اقدامي بايد در مورد جدي بودن خودمان اطمينان پيدا كنيم. براي مثال اگر براي كسي كه به حد و مرزي كه ما تعيين كرده ايم توجهي نشان نمي دهد و آن ها را جدي نمي گيرد عواقبي در نظر گرفتيم، بايد سر حرف خودمان بايستيم و به آن عمل كنيم. براي مثال اگر به پسرمان بگوئيم كه بايد قبل از ساعت خاصي به خانه برگردد و ديرتر از آن نيايد و او به حرف و توصيه ما عمل نكرد بايد به او با قاطعيت بگوئيد كه حاضر نيستيد اين رفتار او را تحمل كنيد و اجازه بدهيد كه او حد و مرزي را كه برايش در نظر گرفته ايد زير پا بگذارد. اگر او به تذكر شما نيز توجه نكرد و همچنان دير از ساعتي كه شما براي او تعيين كرده ايد به خانه بازگشت در آنصورت مي توانيد او را از خروج از خانه منع كنيد يا پول تو جيبي او را براي مدتي قطع كنيد. در چنين مواقعي ممكن است كه او تا اندازه اي رام شود و براي مدتي كوتاه به خواسته هاي شما عمل كند اما پس از مدتي دوباره همان روال سابق را در پيش بگيرد و بازهم دير به خانه بگردد. بايد توجه داشته باشيد جديت نشان دادن و پافشاري كليد موفقيت در تعيين و به كار گرفتن حد و مرز براي بهبودي از بيماري هم وابستگي است. در نتيجه بايد به حد و مرزي كه تعيين مي كنيد پايبند باقي بمانيد و از طرف مقابل بخواهيد كه حتماً آن ها را رعايت كند. در مورد پسرتان، بايد همواره از او بخواهيد كه ساعتي را كه شما براي بازگشت او به خانه تعيين كرده ايد در نظر داشته باشد و ديرتر از آن به خانه بازنگردد. در ضمن، شما مي توانيد عواقب ديگري را هم براي ناديده گرفتن حد و مرزي كه تعيين كرده ايد در نظر بگيريد اما بايد دقت كنيد تهديد ها يا هشدارهايي را كه مي دهيد جدي بگيرد و آن ها را به اجرا در آوريد. هيچ فايده اي نخواهد داشت اگر براي مثال تهديد كنيد كه پسرتان را از خانه بيرون خواهيد انداخت اما بدانيد كه اين كار را نخواهيد كرد. اگر به تهديد هاي خود عمل نكنيد در آنصورت پسرتان شما و حرف هايتان را جدي نخواهد گرفت هر گونه كه بخواهد رفتار خواهد كرد و حتي بيشتر از گذشته به شما بي احترامي نشان خواهد داد.

۴- بر حق و حقوق خود پافشاري كنيد

• نكته ديگري كه بايد به آن توجه نشان دهيم اين است كه اگر مشكلي در نشان دادن مخالفت با رفتارهاي آزار دهنده و غير قابل قبول ديگران داريد و نمي توانيد به درخواست هاي ديگران پاسخ منفي و رد بدهيد، اگر ترجيح مي دهيد كه به جاي فكر كردن به زندگي و آسايش خودتان به فكر ديگران باشيد و آن را از خودتان راضي نگه داريد و از حقوق خودتان به نفع ديگران بگذريد، بايد بدانيد كه همچنان تحت تاثير پديده و بيماري هم وابستگي قرار داريد. بايد اعتراف كنيد كه دوست داريد همچنان نقش قرباني را بازي كنيد و به ديگران اجازه بدهيد كه رفتاري توهين آميز و توام با سوء استفاده و زیان آور با شما داشته باشند. براي بهبودي از بيماري هم وابستگي بايد افكار و انديشه هاي خود را تغيير دهيد و بسياري از آن ها به دست فراموشي بسپاريد و به خودتان ايمان بياوريد. بايد به اين نتيجه برسيد كه شما انسان كامل و مساوی با  همه انسان هاي ديگر هستيد و از حق و حقوق برابر برخورداريد. وقتي شما به اين واقعيت در باره خودتان پي برديد، مي توانيد به راحتي براي خودتان حد و مرز تعيين كنيد. با كنار گذاشتن افكار و انديشه هاي آزار دهنده اي كه ريشه در دوران كودكي شما دارند متوجه خواهيد شد كه به راحتي مي توانيد براي مقابله با رفتارهاي آزار دهند ديگران حد و مرز و محدوديت ايجاد كنيد و از طرف مقابل خود بخواهيد كه به آن ها احترام بگذارد. با تعين حد و مرز متوجه خواهيد شد كه حق شماست كه از خودتان در برابر درخواست هاي نامعقول و آزار دهنده ديگران دفاع كنيد و اجازه ندهيد كه از شما سوء استفاده شود.
• فراموش نكنيد كه شما حق داريد نظر خودتان را به ديگران اعلام كنيد و براي رفتار آن ها با خودتان حد و حدود تعيين كنيد تا آن ها نتوانند با رفتارهاي ناهنجار خود موجبات عذاب و رنجش خاطر شما را فراهم كنند و باعث شوند كه شما احساس حقارت و بي ارزش بودن كنيد. اگر احساس می کنید كه كسي به علت درخواست هاي بيش از اندازه، كنترل كردن ، انتقاد ، فشار آوردن، سوء استفاده ، دخالت بي جا ، التماس كردن و حتي محبت و دوستي بيش از اندازه شما را آزار مي دهد در آنصورت حق دارید كه بر رفتارشان حد و مرز تعیین کنید و خواسته ها و نیاز های خودتان را بازگو کنید. این حق عادی هر انسانی است که درخواست ها و نیازهای خود را بیان کند. این مسئولیت ما به عنوان انسانی ارزشمند و سالم است که برای  رفتارهای ناسالم دیگران حد و مرز قایل شویم و از حریم و ارزش انسانی خودمان دفاع کنیم

۱۰- اصول بهبودی هم وابستگی

بهبودی یافتن از هم وابستگی با اعتراف و پذیرفتن شرایط و وضعیتی که در آن قرار داریم، بر عهده گرفتن مسئولیت و رفتار کردن به گونه ای که باعث تقویت و افزایش حس احترام گذاشتن به خود، آغاز می شود. رعایت این اصول در واقع چراغ راه ما در سفر جدیدی که برای رهایی از اعتیاد هم وابستگی و فراهم آوردن زندگی آکنده از موفقیت و اعتماد به نفس در پیش گرفته ایم محسوب می شود.

۱- اعتراف و پذیرش

۲- مسئولیت پذیری

۳- تغییر رفتار

۱- اعتراف و پذیرش

• شرط اولیه برای رهایی از هر گونه اعتیادی اعتراف و پذیرفتن وضعیت و شرایطی است که در آن قرار داریم یعنی اعتراف به اینکه ما به مصرف مواد یا رفتاری خاص اعتیاد داریم. تا زمانی که به اعتیاد و وضعیتی که در آن قرار داریم اعتراف نکنیم و در واقع معتاد بودن به رفتاری یا مصرفی خود را انکار کنیم نه فقط نمی­توانیم از چنگ اعتیاد خلاص شویم بلکه شرایط زندگی و میزان اعتیاد ما هر روز بدتر از روز قبل خواهد شد. به محض اینکه به معتاد بودن خود اعتراف کنیم و دست از انکار برداریم و با واقعیت زندگی و شرایط خود روبرو شویم، می توانیم برای درمان اعتیاد رفتاری خود که همان هم وابستگی است راه چاره پیدا کنیم و در مسیر بهبودی از این بیماری پیش برویم. به احتمال زیاد به علت بزرگ شدن در خانواده معتاد یا از هم گسیخته، ما در دوران کودکی یاد گرفته ایم که برای دفاع از خودمان و ادامه زندگی، به هم وابسته بودن مبتلا شویم. برای دور ماندن از هر نوع آسیب و رفتارهای ناهنجار والدین و اطرافیان خود در دوران کودکی، یاد گرفته ایم که بهترین راه آن است که هیچ گونه احساسی نداشته باشیم ، هیچ نیاز یا خواسته ای را مطرح نکنیم، برای خودمان هیچ ارزش و اهمیتی قایل نشویم و به جای همه این کار ها همه تلاش و کوشش خود را برای مراقبت و راضی کردن دیگران صرف کنیم . متاسفانه تا زمانیکه با این کمبودها و مشکلات عاطفی و رفتاری مقابله نکنیم ، این گونه مشکلات و مسایل در دوران کودکی نیز ما را به حال خود رها نخواهند کرد و برای همیشه در زندگی از این اعتیاد رفتاری رنج خواهیم برد و دوران بزرگسالی ما نیز مثل دوران کودکی ما تباه و عذاب آور خواهد شد. صرف کردن وقت و انرژی خودمان برای مراقبت از دیگران و برآوردن خواست ها و نیازهای آنان باعث می شود تا زندگی خود آسیب ببیند و نتوانیم برای خود زندگی آبرومندانه و محترمانه ای داشته باشیم. انتقال عادت ها و رفتارهای دوران کودکی به دوران بزرگسالی باعث می شود ما به انسان هم وابسته تبدیل شویم و همانگونه که در کودکی نتوانسته ایم احساسات واقعی خود همچون خشم، اندوه و ناامیدی و سرخوردگی را در واکنش به بدرفتاری و بی عدالتی که شاهد آن بوده ایم نشان دهیم، در بزرگسالی نیز نتوانیم به رفتارهای توهین آمیز و تحقیر آمیز و عذاب آوری که دیگران با ما دارند اعتراض کنیم و از آن ها بخواهیم که با ما مثل یک انسان با ارزش رفتار کنند. تجربه های ناخوشایند دوران کودکی باعث می شود تا ما در بزرگسالی نیز همه توجه خود را به برطرف کردن خواسته ها و نیازهای دیگران متمرکز کنیم. اعتیاد رفتاری هم وابستگی باعث می شود تا ما مشکلات دیگران را مشکلات خودمان به حساب بیاوریم و نیازهای آن ها را نیازهای خودمان فرض کنیم. در گرایش تنها اولویت ما برطرف ساختن مشکلات و گرفتاری های دیگران است چون با این کار می توانیم خود را فریب دهیم و انکار کنیم که زندگی غم انگیز و دردناکی را تجربه می کنیم. موثرترین و کارساز ترین روش برای شروع روند بهبودی از هم وابستگی رسیدن به مرحله و نتیجه است که ما دیگر کودک نیستیم و به انسان بالغی با انواع مسئولیت های سنگین زندگی تبدیل شده ایم که باید آن ها را از پیش پا برداریم و به همین علت باید افکار و اندیشه ها و باورهای آشفته و از هم گسیخته دوران کودکی را کنار بگذاریم و چون ادامه باورهای ناهنجار دوران کودکی نتیجه ای جز عذاب و فروپاشی زندگی ما نخواهد داشت. باید باور کنیم که دیگر نیازی نیست که برای ادامه زندگی می باست به دیگران  وابسته و متصل باشیم و به دیگران اجازه نمی دهیم که برای ما تکلیف تعیین کنند… اگر ما بتوانیم همین طرز فکر جدید را در پیش بگیریم بعنی به خودمان بگوئیم که دوران کودکی ما به سر آمده و ما اکنون انسان بالغ و بزرگی هستیم و دست از انکار بیماری خود که اعتیاد رفتاری هم وابستگی است، برداریم در آنصورت اولین و مهم ترین قدم را در راه بهبودی خود از بیماری برداشته ایم. نکته مهم دیگر این است که ما قبول کنیم که انسانی همانند انسان های دیگر هستیم و از همان حق و حقوقی که دیگران برخوردارند ما نیز باید برخوردار باشیم. اگر بپذیریم که ما نیز انسانی دارای حقوق مساوی با انسان های دیگر هسیتم در آنصورت می توانیم وقت و انرژی خود را برای رفاه و آسایش خودمان صرف کنیم و همانگونه که دوست داریم زندگی کنیم بدون اینکه زندگی خودمان را به زندگی دیگران حتی افراد خانواده و دوستان و بستگان خودمان گره بزنیم. پی بردن و اعتراف کردن به این موضوع که ما به دیگران وابسته شده ایم و در زندگی برای خود هویت مستقل و جداگانه ای نداریم و دیگران همه فکر و خیال ما را به خود مشغول کرده اند، برای بسیاری از ما  که از کودکی به بیماری هم وابستگی مبتلا بوده ایم ممکن است کار آسانی نباشد. بسیار از ما هم وابستگان ، وضعیتی را که در آن قرار داریم انکار می کنیم و نمی خواهیم قبول کنیم که از بیماری هم وابستگی رنج می بریم و تصور می کنیم که چون به گرفتاریها و مشکلات دیگران رسیدگی و به کسانی که با آن ها در ارتباط هستیم کمک می کنیم در نتیجه انسان های خوب و با ارزشی  هستیم و باید به خودمن و زندگیمان افتخار کنیم کنیم . ما نمی توانیم بپذیریم که محبت و خدمت کردن ما به دیگران ماهیت و جنبه اجباری و بیمارگونه داشته و به علت داشتن افکار و باورهای ناسالم به کیفیت زندگی خود لطمه وارد کرده ایم.

• بعضی وقت ها به ویژه در مواقعی که دیگران جواب محبت های ما را با بی محبتی و بی احترامی می دهند ما  از دست خودمان خسته می شویم و از خودمان می پرسیم که آیا رفتار ما با دیگران درست است یا اینکه ما اشتباه می کنیم. چون ما انسان های هم وابسته ای هستیم همیشه خودمان را راضی و توجیه می کنیم که رفتار ما رفتاری انسانی و درست است و این دیگران هستند که رفتارشان نادرست است چون همه می دانند که خوبی و محبت کردن به دیگران کار درستی است. کسانی که در اطراف ما هستند چون از ما خوبی و محبت می بینند در نتیجه از ما تعریف و تمجید می کنند و به خوبی با ما کنار می آیند. ما نیز که تشنه محبت و تعریف و تمجید دیگران هستیم از شنیدن سخنان کسانی که از ما تعریف می کنند خوشحال می شویم و احساس موفقیت و رضایت خاطر می کنیم. اما نکته بسیار مهم این است که بین انسان خوب بودن و هم وابسته بودن از زمین تا آسمان تفاوت وجود دارد. از کسانی که از بیماری هم وابستگی به ستوه آمده و زندگی خود را با بازی کردن نقش قربانی بر باد داده اند بپرسید که هم وابستگی و خوب بودن چه تفاوتی با یکدیگر دارند تا او به شما بگوید که تلاش او برای خوب بودن در مقابل دیگران چه بلایی بر سرش آورده و باعث شده است تا در زندگی احساس پوچ بودن داشته باشد هستند افراد هم وابسته ای که با هدف  و نیت خیر به دیگران خدمت کرده و در روابط خود با دیگران از خود فداکاری نشان داده اند اما سر انجام متوجه شده اند که با از دست دادن هدف و هویت شخصی خود، زندگی خودشان را تباره کرده و در واقع فقط زنده بوده اند و از زندگی هیچ لذتی نبرده اند.. یک انسان خوب بیشتر اوقات بیداری خود را به نگرانی از بابت مسایل و مشکلات دیگران و اینکه چه می گویند یا چه می کنند، یا اینکه چگونه می تواند به آن ها کمک کند، صرف نمی کند. باید این موضوع را به کاملا به یاد داشته باشید که هم وابستگی ارتباطی به خوب بودن یا بد بودن شما به عنوان یک انسان ندارد بلکه هم وابستگی به چگونگی احساسی که شما درباره خودتان دارید و نه تصوری که فکر می کنید دیگران از شما دارند، مربوط می شود. هم وابستگان به این علت به دیگران کمک می کنند چون می خواهند هویت از دست رفته خود را ثابت کنند. اما این نوع کمک کردن یعنی فراموش کردن خودمان.. اصلی ترین و مهم ترین علت هم وابستگی نداشتن اعتماد به نفس و ارزش و اهمیت قایل نشدن برای خود باشد. ما منکر وجود خودمان به عنوان یک انسان برابر با دیگران و مستقل و آزاد هستیم و فکر می کنیم که خوشبختی و رفاه و آسایش ما به خوشبختی و رفاه و آسایش دیگران بستگی دارد و برای اینکه احساس کنیم انسانی ارزشمند هستیم و اهداف خوبی در زندگی داریم باید به دیگران کمک کنیم و مسایل و مشکلات آن ها را برطرف سازیم. اما باید بدانیم که این نوع طرز فکر باعث می شود به  دیگران اجازه دهیم تا از ما سوء استفاده و به ما توهین کنند. ما باعث می شویم که آن ها احساس کنند که از قدرت فراوانی برخوردارند و می توانند زندگی ما را آن گونه که خودشان می خواهند شکل بدهند و در واقع برای ما تصمیم گیری کنند. داشتن چنین تصوری درباره دیگران در واقع از توهم هم وابستگی ما سرچشمه می گیرد و همین توهم و برداشت نادرست باعث می شود که ما در نهایت زندگیمان را فدای دیگران کنیم و آن را برباد دهیم.  احساس درماندگی کنیم و هر آنچه در توان داریم برای جلب رضایت و محبت کسانی که با آن ها در ارتباط هستیم حفظ کنیم چون فقط با جلب رضایت و خشنودی دیگران است که احساس امنیت و آرامش می کنیم. برداشت نادرست ما درباره دیگران باعث می شود که ما آن ها موجوداتی برتر از خودمان به حساب آوریم و آن ها را همانند خدایی بدانیم که زندگی و سرنوشت ما در دست دارند. به این ترتیب ما زندگی خود را فدای جلب رضایت دیگران می کنیم اما فاجعه در اینجاست که دیگرانی که ما آن ها خدا فرض می کنیم و فکر می کنیم که از قدرت و نیروی خارق العاده و برتری برخورداند ، اغلب کسانی هستند که خودشان از انواع مشکلات و ناهنجاری ها رنج می برند و از همه مهم تر اینکه هیچ کاری از دست آن ها برای خوشبخت کردن ما و اینکه ما انسان ارزشمندتری شویم، بر نمی آید.
• وقتی ما به علت و عامل اصلی هم وابستگی خود پی ببریم و قبول کنیم که افکار و اندیشه های ما در نوع تربیت و خانواده ای که در آن بزرگ شده ایم بستگی دارد و بدانیم که رفتارهای ما برای زندگی و رفاه و آسایش مان بسیار زیانبار است، در آنصورت می توانیم در راه کشف هویت اصیل و واقعی خود قدم برداریم. هدف ما این است که هویت اصیل و واقعی خود را کشف کنیم و روابطی سالم و سازنده و مبتنی بر برابری و احترام متقابل با دیگران داشته باشیم. وقتی از ابزار ها و روش های بهبودی از هم وابستگی استفاده کنیم و برای بالا بردن اعتماد به نفس و ارزش و اهمیت خود تلاش کنیم، به تدریج می توانیم استقلال از دست رفته خود را  به دست آوریم و از شر این باور غلط  که دیگران در مقایسه با ما از قدرت و مهارت بیشتری برخوردارند و می توانند سرنوشت ما را به دست بگیرند و خوشبختی یا بدبختی ما را تعیین کنند، خلاص خواهیم شد. ما باید بدانیم که دیگر کودک نیستیم بلکه انسانی بالغ و بزرگسال هستیم و خودمان مسئول رفاه و آسایش خود می باشیم و باید برای بهبودی از بیماری هم وابستگی به خودمان تکیه کنیم و تصمیم بگیریم. ما باید بدانیم که به عنوان انسانی بالغ حق انتخاب داریم قادر هستیم تا برای فراهم آوردن زندگی بهتر برای خود تلاش کنیم. چشم امید بستن به دیگران برای فراهم آوردن خوشبختی و آسایش برای ما هیچ ارمغانی نخواهد داشت و در نهایت متوجه خواهیم شد که عمر عزیز و گرانمایه خود بیهوده صرف دل بستن به این و آن کرده ایم در حالیکه دیگران هیچ توجهی به ما و نیازها و خواسته ها ما نداشته اند و تا توانسته اند از ما برای برآورده شدن خواست ها و نیازهای خودشان سوء استفاده کرده اند. هر وقت می خواهیم به کسی کمک کنیم باید ببینیم که انگیزه ما از این کمک چیست. اگر به عنوان فردی انساندوست به همنوع خود کمک کنیم هیچ اشکالی ندارد بلکه کاری پسندیده و ارزشمند است اما هر وقت به علت بیماری هم وابستگی برای اینکه حال خودمان بهتر شود و احساس و آرامش و امنیت کنیم به کمک دیگران برویم، باید بدانیم که این کمک کردن ماهیت بیمارگونه دارد و برای ما زیانبار است.
• وقتی قبول کردیم که از هم وابستگی رنج می بریم و باید برای داشتن زندگی عادی و به دور از رنج و عذاب باید از دام این بیماری خلاص شویم ، درهای بهبودی از این بیماری به روی ما باز خواهد شد. وقتی درباره رفتارها و افکار و اندیشه غلط خود به فکر فرو رویم و به عذاب آور بودن زندگی خود به علت هم وابستگی اعتراف کنیم، تغییرات در درون ما و هم چنین افکار و اندیشه و رفتارهای ما آغاز خواهد شد. به تدریج یاد می گیریم که دیگر نباید از طرز قضاوت مردم درباره خودمان وحشت داشته باشیم و برایمان مهم نباشد که دیگران درباره ما چگونه فکر می کنند و همین تحول درونی باعث می شود که ما به تدریج استقلال لازم را به دست آوریم و یک هویت مستقل از دیگران داشته باشیم. ما افکار و اندیشه های خود را که از دوران کودکی خود به ارث برده ایم مورد ارزیابی قرار خواهیم داد و به چالش خواهیم کشید و از خود می پرسیم که آیا می خواهیم که همچنان نقش قربانی را در زندگی بازی کنیم و همیشه از بدبینی و غم و اندوه رنج ببریم یا اینکه می خواهیم به این گونه عذاب های روحی و روانی خود پایان دهیم. از زمانی که در راه بهبودی از بیماری هم وابستگی قدم برمی داریم به جای اینکه به فکر دیگران باشیم و بخواهیم به این و آن خوبی و محبت کنیم، تلاش خواهیم کرد که به خودمان خدمات کنیم و با خودمان مهربان باشیم. دیگر همچون گذشته خودمان را به خاطر احساساتی که داریم سرزنش نخواهیم کرد و احساس گناه و شرمندگی و تنفر از خود نخواهیم داشت. با ارزش و احترام قایل شده برای خودمان به تدریج متوجه می شویم که چه وظیفه و مسئولیتی بر عهده داریم و چه مسئولیت هایی نداریم و در این مرحله است که می توانیم برای رفتاری که دیگران با ما دارند، حد و حدود تعیین کنیم و دیگر مانند گذشته در برابر رفتار و روابط ناهنجار و آزار دهنده دیگران سکوت نکنیم. به تدریج متوجه خواهیم شد که مسئولیت و وظایفی که ما در زندگی بر عهده داریم، شامل نجات دادن دیگران از مسایل و مشکلات و فراهم آوردن خوشبختی آن ها، نمی شود. سر انجام به این نتیجه خواهیم رسید که اولین و مهم ترین وظیفه و مسئولیتی که بر عهد داریم فراهم آوردن خوشبختی و رفاه و آسایش خودمان است و نه دیگران. در این مرحله است که دست از دخالت و کنترل کردن رفتار و زندگی دیگران بر می داریم و از انجام هر کاری که انگیزه آن صداقت و مراقبت از شخص خودمان نباشد، خودداری خواهیم کرد. با تغییر نگاه و دیدگاهمان درباره جهان و انسان ها و خودمان متوجه خواهیم شد که هر چه بیشتر به خواسته ها و نیازهای خودمان توجه نشان می دهیم، روابطمان با دیگران نیز بهتر و سالم تر می شود. دیگر همچون گذشته، خود را درگیری مشکلات و مسایل زندگی دیگران نخواهیم کرد و با رفتارهای غیر منطقی خود باعث سردرگمی دیگران نخواهیم شد و در نتیجه، دیگران به تدریج یاد می گیرند که ما با رفتار بهتری داشته باشند و از تحقیر و توهین در رفتار و روابط خود با ما، دست بردارند و برای ما احترام قایل شوند. با تقویت شدن احساس ارزش و اهمیت و اعتماد به نفس ما به تدریج یاد می گیریم که خواسته ها و نیازهای خودمان را با صراحت بازگو کنیم و نشان دهیم که حاضر نیستم رفتار و روابط ناهنجار و آزار دهنده دیگران را تحمل کنیم. کسانی که با آن ها ارتباط و سر و کار داریم خواهند دید که ما دیگر آن انسان قبلی نیستیم که هر گونه توهین و سوء استفاده را تحمل می کرد نیستیم و می توانیم با تعیین حد و مرز برای رفتار و روابطی که دیگران با ما دارند برای خود احترام و ارزش به دست آوریم. پی بردن به اینکه ما از هم وابستگی رنج می بریم و قدم برداشتن در راه بهبودی از این بیماری، می توانیم به هویت مستقل و اصیل خود دست پیدا کنیم و به عنوان انسانی برابر با انسان های دیگر از ارزش و احترام برخوردار شویم.

۲- مسئولیت پذیری

• ما به عنوان افراد هم وابسته زندگی، خواست ها و نیازهای خود را به دست فراموشی می سپاریم چون معتقدیم که خوشبختی و رفاه و آسایش ما به دیگران بستگی دارد و برای اینکه خودمان احساس آرامش و خوشبختی کنیم باید رضایت خاطر دیگران را فراهم کنیم. ما وقت و انرژی خود را در راه جلب رضایت و خشنودی دیگران صرف می کنیم و در پایان متوجه می شویم که زندگی چیز دیگری به جز پشیمانی و سرخوردگی و غم و اندوه برای ما به ارمغان نیاورده است. برای اینکه بتوانیم خودمان را از این دام و تله هم وابستگی خلاص کنیم، باید به ارزیابی و بررسی نظام فکری خودمان بپردازیم و در آن تا آنجا که می توانیم بازنگری و تجدید نظر کنیم. ما باید این تصور غلط را کنار بگذاریم که دیگران قدرت آن را دارند که ما را خوشبخت کنند و به زندگی ما معنی و مفهوم بدهند. باید توجه داشته باشید که کنار گذاشتن افکار و اندیشه و عادت های قدیمی کار چندان ساده ای نیست چون برای کنار گذاشتن آن ها باید نظام فکری خودمان را که به احتمال زیاد در دوران کودکی ما و زندگی در خانواده ای  از هم گسیخته شکل گرفته است تغییر دهیم. باید بدانیم که دیدگاه نادرست و اشتباهی که ریشه در دوران کودکی ما دارند باعث شده اند که ما در دوران بزرگسالی از نداشتن اعتماد به نفس و احساس بی ارزش و بی اهمیت بودن رنج ببریم. ما به عنوان افراد بالغ وقتی با زندگی به عنوان انسانی ناتوان و بی دست و پا و بی ارزش برخورد می کنیم و خواسته ها و نیاز های دیگران را بر خواسته ها و نیازهای خودمان ترجیح می دهیم، بدون شک زندگی ما آشفته و از هم گسیخته خواهد بود.

• بهبودی هم وابستگی زمانی آغاز می شود که ما افکار و اندیشه های دوران کودکی خود را کنار بگذاریم و همانند یک انسان بزرگسال و بالغ رفتار کنیم که برای خود و زندگی اش ارزش و اهمیت قایل است. فردی که از عارضه هم وابستگی رنج می برد همه توان خود را صرف حفظ روابط خود با دیگران می کند چون برای اینکه هویتی داشته باشد و احساس امنیت کند به تائید دیگران نیازمند است. در افرادی هم وابسته ، ارزش و اهمیت فرد به عوامل خارجی بستگی دارد و فرد هم وابسته همیشه نگران است و می خواهد بداند که دیگران درباره او چگونه قضاوت می کنند. ما وقتی نمی توانیم مثل یک فرد بالغ و بزرگسال رفتار و روابطی معقول و منطقی با دیگران داشته باشیم، تصور می کنیم کسانی که در اطراف ما قرار دارند از یک نیروی برتر برخوردارند و همین باور غلط باعث می شود که روابط ما با اطرافیانمان حالت عادی و سالم نداشته باشد و دیگران این امکان سوء استفاده کردن از ما را پیدا کنند. هم وابستگی نیز نوعی از اعتیاد است، اما ماده مخدری که فرد هم وابسته به آن اعتیاد دارد، مردم هستند. ما هم از مردم درست به همان علت  استفاده می کنیم که فرد معتاد، مواد مصرف می کند. هر دو گروه از معتادان مصرفی و رفتاری برای فرار از مشکلات یا کنار آمدن و تحمل زندگی به اعتیاد روی می آورند. ما برای اینکه مسایل و مشکلاتی را که با آن ها روبرو هستیم به دست فراموشی بسپاریم خودمان را با زندگی و مشکلات دیگران و مشغول می کنیم. ما آنچنان ارزش و اهمیت کمی برای خودمان قایل هستیم که تصور می کنیم ذاتاً و به صورت مادر زاد بی ارزش و بی اهمیت به دنیا آمده ایم و به همین علت از ماده مخدر مورد نظر خودمان که هم مردم یعنی بستگان و اطرافیان و دوستانمان باشند برای احساس آرامش خود استفاده می کنیم غافل از اینکه کسانیکه ما با آن ها ارتباط داریم نمی توانند ما را خوشبخت کنند و به ما آرامش و آسایش ارزانی کنند چون با احتمال بسیار زیاد خود آن ها از این گونه مواهب و نعمت ها محروم هستند و وقتی کسی خودش خوشبخت نباشد چگونه می تواند خوشبختی را به دیگران هدیه کند.
• بر عهده گرفتن مسئولیت زندگی خودمان اساس و شالوده بهبودی هم  وابستگی را تشکیل می دهد. تا زمانیکه فکر و تصور کنیم که فرد دیگر یا عامل دیگر در خارج از وجود ما که همان رابطه با دیگران باشد می تواند بر کیفیت زندگی ما تاثیر بگذارد، نمی تواند از چنگ عارضه هم وابستگی خلاص شویم و به افکار غلط و اعتیادی که  از آن رنج می بریم ادامه خواهیم داد. اما به محض اینکه از شر این توهم که دیگران این قدرت و توانایی را دارند که زندگی ما را تحت تاثیر قرار دهند و ما خوشبخت کنند خلاص شویم، آن وقت است که دیگر نیازی نخواهیم داشت تا کاری انجام دهیم که دیگران ما را تائید کنند یا دوست داشته باشند. برای بهبودی هم وابستگی باید در برداشتی که از خودمان داریم به شدت تجدید نظر کنیم. بهبودی یعنی اینکه ما به عنوان فردی بالغ و بزرگسال و مسئول هستیم و قدرت آن را داریم که خودمان سرنوشت و کیفیت زندگی  خودمان را تعیین کنیم. هر بار که شخصیت و ارزش خود برای راضی کردن دیگران زیرپا می گذاریم در واقع در راهی قدم برمی داریم که نتیجه ای جز داشتن روابط ناسالم و نابرابر نخواهد داشت. البته بهبودي از هم وابستگي به معني نيست كه ما به ديگران بي تفاوت باشيم و به فردي كاملاً خودخواه و بي توجه به غم و اندوه و نيازهاي اطرافيان خود تبديل شويم. انگيزه ها و ميزان و نوع از خودگذشتگي يا تن دردادن به خواست ديگران مشخص مي كند كه آيا روابط ما با ديگران روابطي سالم است يا از نوع هم وابستگي است. رابطه مبتني بر هم وابستگي، يعني رابطه اي كه ما براي اينكه ديگران ما را دوست داشته باشند خودمان و هويتمان را فراموش مي كنيم و همه وقت و انرژي خود را براي برآوردن نيازهاي ديگران صرف مي كنيم. اما كسانيكه هويتي مستقل و مستحكم دارند و به عنوان انساني برابر با انسان هاي ديگر براي خود ارزش و اهميت قايل هستند مي توانند در روابط خود با ديگران حالت بده بستان داشته باشند و مصالحه كنند و از داشتن روابطي سالم و توام با احترام متقابل لذت ببرند. روابطي كه فرد هم وابسته با ديگران دارد معمولاً حالت يك طرف  و زيان آور دارد و در بيشتر مواقع با سوء استفاده طرف مقابل همراه است. وقتي به اين نتيجه برسيم كه هيچ كس نمي تواند كيفيت زندگي ما را تعيين كند و وقتي بدانيم كه مسئوليت زندگي ما فقط بر عهده خود ما به عنوان انساني بالغ و آگاه قرار دارد در آنصورت است كه از شر اين توهم كه ديگران مي توانند خوشبختي را به ما هديه كنند و اينكه خوشبختي ما به خوشبختي ديگران بستگي دارد، خلاص شويم. وقتي چنين تحولي در ما ايجاد شود و ما به اين نتيجه برسيم كه كليد خوشبختي يا بدبختي ما در دست خودمان قرار دارد در آنصورت برداشت ما از ديگران تغيير خواهد كرد و در نتجه رفتار و روابط ما با آن ها نيز از حالت ناهنجار و آزار دهنده خارج خواهد شد و خواهيم توانست روابطي سالم و مبتني بر برابري با ديگران داشته باشيم. وقتي خودمان را با ديگران برابر بدانيم مي توانيم روابطي سالم و منطقي با ديگران داشته باشيم بدون اينكه نيازي به از دست دادن استقلال و هويت خود داشته باشيم چون براي ما مهم نخواهد بود كه ديگران درباره ما چه تصوري دارند. با رها شدن از بيماري هم وابستگي ما همان خواهيم بود كه هستيم و نيازي به بازي كردن نقش در برابر ديگران نخواهيم داشت بلكه انساني با افكار و رفتار و روابط طبيعي و سالم تبديل خواهيم شد و ديگر از اينكه ديگران ما را ترك كنند و ما تنها بمانيم نخواهيم داشت. ما توانيم ماهيت واقعي خودمان را به ديگران نشان دهيم تا بدانند كه ما واقعاً چه نوع انساني هستيم. با بهبودي از بيماري هم وابستگي ديگر نيازي به مخفي كردن ماهيت خود و ظاهر سازي نخواهيم داشت. در اين حالت است كه مي توانيم به گونه اي مناسب و سالم به ديگران كمك كنيم چون توانسته ايم عزت نفس و اعتماد به نفس خودمان را به دست آوريم و ديگر از اينكه ديگران با رفتارهايشان ما را عذاب دهند وحشتي نداشته باشيم.

۳- تغییر رفتار

• ما قبول كرده ايم كه از بیماری  كه هم وابستگي نام دارد و باعث شده است تا همه جنبه هاي زندگي ما را مختل كند رنج مي بريم. در ضمن، به اين نتيجه رسيده ايم كه براي رهايي از شر اين بيماري بايد اعتماد به نفس و استقلال كه به علت روابط غلط و ناسالم از دست داده ايم دوباره به دست آوريم. گرچه به دست آوردن اين شناخت و تصميم گرفتن براي رهايي از شر هم وابستگي پايه و اساس بهبودي را تشكيل مي دهند اما براي اينكه بتوانيم واقعاً به انساني مستقل و به دور از هم وابستگي تبديل شويم بايد افكار و انديشه و رفتارهاي زیان آور خود را تغيير دهيم. بايد توجه داشته باشيم كه تغيير دادن عادت ها و رفتارها كار چندان آساني نيست و تغيير دادن رفتار و افكاري كه يك عمر ما را عذاب داده و همراه ما بوده و به آن ها عادت كرده ايم، نياز به زمان دارد و يكشبه و به ناگهان امكان پذير نمي باشد. با آنكه ترك عادت كار چندان ساده اي نيست اما بسياري از كساني كه از هم وابستگي به عذاب آمده بودند و اكنون دوران بهبودي خود از اين بيماري را مي گذرانند به شما خواهند گفت كه مي توان از اين ناهنجاري رفتاري خلاص شد. وقتي كارهايي را انجام دهيم كه منافع ما را به بهترين شكل ممكن حفظ مي كند و رفتار متفاوتي با گذشته در پيش مي گيريم كه باعث تقويت اعتماد به نفس ما مي شود، به تدريج از عوارض عذاب آور هم وابستگي بهبود پيدا مي كنيم و احساس مي كنيم كه انساني ارزشمند هستيم و مي توانيم به عنوان انساني برابر با كساني كه با آن ها در ارتباط هستيم از روابط سالمي كه با ديگران داريم ما نيز همانند طرف مقابل لذت ببريم.  
• با آغاز سفر به سوی بهبودی از اعتياد رفتاری هم وابستگي و رعايت اصولي كه براي اين سفر ضروري است يعني پذيرفتن و اعتراف به اينكه ما هم وابسته هستيم و همچنين پذيرفتن مسئوليت زندگي خودمان و نسبت ندادن مسايل و مشکلاتمان به ديگران وارد مرحله تازه اي از زندگي خواهيم شد و به جاي اينكه همه وقت و انرژي خود را صرف ديگران كنيم، توجه خود را روي زندگي خودمان و برطرف ساختن خواست ها و نيازهاي شخصي خودمان متمركز خواهيم كرد. در اين مرحله از زندگي است كه متوجه خواهيم شد نبايد هميشه طوري رفتار كنيم كه باعث خشنودي و رضايت ديگران شود. به تدريج ياد مي گيريم كه نيازها و خواست هاي خود را بشناسيم و براي برآورده ساختن آن ها تلاش كنيم. با انجام همين كارهاي ساده، به تدريج احساس قدرت، استقلال و اعتماد به نفس خواهيم كرد، خصلت هايي كه پيش از اين هرگز در خود سراغ نداشته ايم. مهم ترين تغيير و تحولي كه با سفر در مسير بهبودي در ما ايجاد خواهد شد اين است كه ما ديگر اسير دست كساني كه با آن ها در ارتباط هستيم نخواهيم بود. به تدريج متوجه خواهيم شد كه ما هيچ چيز از ديگران كم نداريم و انساني برابر با انسان هاي ديگر هستيم و حق داريم تا سرنوشت زندگي خود را به دست بگيريم و بدون توجه به اينكه ديگران در چه وضع و حالتي هستند، در راه خوشبختي و راحتي و آسايش خود قدم برداريم.
• چون در دوران كودكي ياد گرفته ايم كه به خود اهميتي ندهيم و خودمان را در برابر ديگر خوار و خفيف احساس كنيم، در نتيجه اهميت دادن به خودمان و اولويت قايل شدن به خواست و نيزهاي خودمان به جاي نيازهاي ديگران، كار ساده اي نيست. به علت بزرگ شدن در خانواده از هم گسيخته و معتاد، بيشتر ما هم وابستگان در دوران كودكي ياد گرفته ايم كه هيچ حق و حقوقي نداريم واينكه خواست ها و نياز هاي ديگران بر خواست ها و نيازهاي ما اولويت دارند. وقتي روند بهبودي خود را با متمركز كردن همه وقت انرژي خودمان براي تامين هر بهتر و بيشتر نيازهاي خودمان آغاز كنيم و در كارهايي كه انجام مي دهيم منافع خودمان را در نظر بگيريم ممكن از در ابتدا از اينكه به جاي توجه به ديگران به خودمان توجه نشان مي دهيم احساس گناه و شرم كنيم و حتي دچار خشم شويم. چون ما ياد نگرفته ايم به گونه اي رفتار كنيم كه نشان دهنده ارزش و اهميت خودمان باشد در نتيجه وقتي سعي مي كنيم كه به خودمان و خواسته هايمان اهميت بدهيم احساس مي كنيم كه كار اشتباهي مرتكب مي شويم. وقتي ما تلاش مي كنيم تا در روابط خود با ديگر بر خلاف هميشه به منافع و خواست هاي خودمان  در اولویت قرار دهیم  دهيم، طرف هاي مقابل ما ممکن است از خود واكنش نشان دهند چون نمي خواهند دست از سوء استفاده از ما بردارند. بيشتر كساني كه ما با آن ها ارتباط داريم از اينكه مي توانسته اند از ما سوء استفاده كنند كاملا راضي و خوشحال بوده اند چون كار ما اين بوده است كه هر آنچه در توان داشته ايم براي خشنود كردن و برطرف ساختن مسايل و مشکلات آن ها انجام دهيم. با آنكه روابط آن ها با ما نيز ناسالم و آزار دهنده بوده است و آن ها از اينكه ما همواره در مسايل شخصي و خصوصي و زندگي آن ها دخالت مي كرديم از ما بيزار بودند اما بازهم از اينكه رفتار ما تغيير كرده و ديگر به جاي آن ها به خودمان توجه نشان مي دهيم خوشحال نيستند. ما بايد از اينكه روابط ما با ديگران تيره خواهد شد و ديگران از ما ناراضي و عصباني خواهند شد ترس و وحشت نداشته باشيم چون اگر مي خواهيم از دام اعتياد رفتاري كه از آن رنج مي بريم خلاص شويم بايد هم وابستگي و بدبختي هايي را كه اين وابستگي براي ما به وجود آورده است، كنار بگذاريم. بايد شجاع باشيم و زندگي خودمان را در اولويت قرار دهيم و كارهايي را انجام دهيم كه باعث مي شوند تا اعتماد به نفس ما تقويت شود وبتوانيم از منافع خودمان دفاع كنيم.
• تلاش هايي كه ما براي بهبودي از هم وابستگی به عمل مي آوريم شكل هاي مختلف دارند. در مجموع هر رفتاري كه باعث شود تا ما اعتماد به نفس بيشتري پيدا كنيم و بهتر بتوانيم از منافع خودمان دفاع كنيم، در واقع يك قدم به سوي بهبودی و آغاز يك زندگي جديد خواهد بود. يكي از كارها و رفتارهايي كه مي تواند به ما در مسير بهبودي از هم وابستگي كمك كند پيدا كردن شجاعت حرف هاي دلمان و سخناني است كه دوست داريم به طرف مقابل خود بگوئيم و از حق و حقوق خود دفاع كنيم. اولين قدمي كه ما مي توانيم در مسير بهبودي برداريم انجام دادن كاری جديد به ابتكار خودمان و بدون اجازه يا گوش کردن به نصحيت و توصيه ديگران است . كار ديگري كه مي توانيم براي شروع بهبودي خود انجام دهيم تعيين حد مرز براي رفتاري است كه ديگران با ما دارند و ما از آن عذاب مي كشيم. وقتي براي رفتار ديگران با خودمان حد و مرز تعيين كردم آنقدر اين حد و حدود را به طرف مقابل يادآوري مي كنيم كه وي بداند كه ما به عنوان انساني بالغ ديگر حاضر نيستيم رفتار تحقير آميز و توهين آميز او را تحمل كنيم. با اين گونه كارها مي توانيم براي اولين بار در زندگي خود به ديگران نشان دهيم كه ما براي نيازها و خواست هاي خودمان بيش از خواسته ها و نيازهاي آن ها اهميت و اولويت قايل هستيم. یکی از بزرگترین ترس های هم وابستگان دادن جواب رد به دیگران است  اما گفتن نه و دادن پاسخ منفي به درخواست هاي ديگران در مواقعي كه واقعاً دلمان مي خواهد كه نه بگوئيم مهم ترين قدم در راه بهبودي از هم وابستگي است. در برخي از مواقع كارهايي كه ما انجام مي دهيم باعث رنجش ديگران مي شود اما باید بدانیم که راضی و خشنود کردن دیگران برای ما یک وظیفه و اولویت محسوب نمی شود بلکه در روند بهبودی باید همیشه به خاطر داشته باشیم که اولویت اول ما در زندگی فراهم آوردن رفاه و آسایش و خوشبختی خودمان است. با قدم برداشتن در مسیر بهبودی، به تدریج از یک انسان و موجودی که همیشه نقش قربانی را بازی کرده است به یک انسان برابر با انسان های دیگر و برخوردار از ارزش و احترام تبدیل خواهیم شد عزت و اعتماد به نفس ما تقویت خواهد شد. در اوایل روند بهبودی خود چون به اولویت قایل شدن به نیازها و خواسته های خودمان عادت نداشته ایم شاید این احساس به ما دست دهد که به انسانی خود خواهد و بی توجه به مسایل و مشکلات دیگران تبدیل شده ایم اما بايد به خودمان يادآور شويم كه بهبودي يافتن از هم وابستگي ارزشمندترين اتفاق در زندگي ماست و هرگز نباید از قدم برداشتن در راه بهبودی هم وابستگی احساس پشیمانی کنیم بلکه باید به خودمان که توانسته ایم سرانجام زنجیرهای وابستگی به دیگران را پاره کنیم و به انسانی آزاد و مستقل تبدیل شویم چون معنی زندگی و لذت بردن از آن را احساس خواهیم کرد. نبايد فراموش كنيم كه ما دیگر کودک نیستیم که دیگران ما را تعلیم و آموزش دهند بلکه انسان هاي بالغ و بزرگسال هستيم و اختيار زندگي خود را در دست داريم. بهبودي يعني مسئوليت پذيري در زمينه فراهم آوردن امكان خوشبختي و رفاه و آسايش خودمان. بايد اين توهم و تصور غلط را كنار بگذاريم كه ديگران مي توانند خوشبختي و رفاه و آسايش را براي ما به ارمغان بياورند. در ضمن نبايد از ديگران بيش از اندازه توقع و انتظار داشته باشيم. بايد بدانيم كه هيچ كس قادر نيست كاري انجام دهد كه ما احساس خوبي درباره خودمان داشته باشيم و فقط اين خود ما هستيم كه بايد با اصلاح رفتارهاي ناهنجار و آزار دهنده خود، در راه بهبودي و زندگي بهتر و آسوده تر قدم برداريم. هر بار كه با رفتار و اقدام تازه روند بهبودي خود را تقويت كنيم، شناخت و آگاهي بيشتري درباره هويت خود به دست خواهيم آورد و بهتر مي توانيم به عنوان انساني ارزشمند، خواسته ها و نيازهايمان را برآورده كنيم. به تدريج اعتماد به نفس و عزت نفس ما تقويت خواهد شد و شناخت و آگاهي بيشتر درباره خود و آرمان ها و آرزوهايمان به دست خواهيم آورد. بهبودي از هم وابستگي يك روند مادام العمر است يعني براي اينكه روند بهبودي خود را حفظ كنيم بايد در تمام طول عمر خود از هر رفتار و اقدامي كه نشان از هم وابستگي و عذاب هاي ناشي از آن دارد خودداري كنيم. بايد بدانيم كه روند بهبودي ما يك مسير صاف و هموار نيست بلكه مسيري پر از فراز و نشيب و شكست و موفقيت است و ما در مسير بهبودي هم روزهاي خوب و دل انگيز را تجربه خواهيم كرد و هم لحظات غم و اندوه و نااميدي را ما نبايد ميدان را خالي كنيم و دلسرد شويم. بايد از خوب و بد حوادث و اتفاق هايي كه در اين مسير براي ما پيش مي آيند درس عبرت بگيريم. بايد بپذيريم كه در مسير بهبودي خود از هم وابستگي لحظاتي وجود خواهد داشت كه ما دوباره به دوران كودكي خود و همان رفتار و عاداتي زیان آور كه در خانوده معتاد و از هم گسيخته داشته بازمي گرديم. اما بايد به خود يادآور شويم كه بهبودی از هم وابستگی کار یک شبه نیست بلکه روندی پر فراز و نشیب دارد و باید بدانیم که اعتیاد رفتاری نیز همانند اعتیاد مصرفی درمان قطعی و ریشه کن شدن ندارد بلکه ویروس این بیماری همیشه با ما خواهد بود و ما اگر روند بهبودی خود را حفظ نکنیم هر لحظه ممکن است دچار لغزش شویم و عادت ها و رفتارهای عذاب آور همبستگی را دوباره از سربگیریم  نباید فراموش کنیم کسی که دچار اعتیاد می شود چه اعتیاد مصرفی و چه اعتیاد رفتاری هیچ وقت  درمان نخواهد شد اما با ادامه روند بهبودی می تواند زندگی سالمی داشته باشد و مسایل و مشکلات خود را بدون وابستگی و انتظار کمک داشتن از این و آن حل کند و همانند انسان های عادی و کال از زندگی لذت ببرد.

۵– الگوهای رفتاری هم وابستگان

افراد هم وابسته به علت زندگی در خانواده معتاد یا از هم گسیخته، الگوی شخصیتی خاصی پیدا می کنند و در نتیجه نمی ­­توانند روابطی سالم و سازنده با خود و دیگران داشته باشند. این مقاله به تشریح رایج ترین الگوهای رفتاری هم وابستگان و برخی از نشانه ها و عوارض اعتیاد رفتاری در میان افراد هم وابسته اختصاص دارد.

• الگوهای شخصیتی هم وابستگان
• نشانه ها و عوارض هم وابستگی

 الگوهای شخصیتی هم وابستگان

انجمن هم وابسته های گمنام ، الگوی رفتاری افراد هم وابسته را به ۴ گروه زیر تقسیم کرده است:

۱- الگوی انکار

• افراد هم وابسته نمی توانند احساس خود را به خوبی تشخیص دهند.
• آن ها احساس واقعی خود را کوچک جلوه می دهند و آن را تحریف یا انکار می کنند.
• آن ها خود را افرادی کاملاً فداکار و در خدمت دیگران می دانند.
• آن های بر این باورند که موفقیت و خوشبختی و شادمانی آن ها به دیگران وابسته است.

۲- عدم اعتماد به نفس

• فرد هم وابسته نمی تواند به راحتی تصمیم بگیرد
• تصمیم آن ها متناسب با خواسته ها و نیازهای دیگران است
• آن ها از هیچ یک از کارهایی که انجام می دهند راضی نیستند و کارهای خود را بی ارزش می دانند.
• آن ها به ندرت از دیگران می خواهند که نیازشان را برطرف کند یا به خواسته آن ها عمل کند.
• آن ها حتی برای فکر کردن، احساس کردن و رفتار خود نیز از دیگران اجازه می خواهند.
• آن ها خود را افرادی بی ارزش و دوست نداشتنی می دانند.
• وقتی کسی از آن ها تعریف و تمجید می کند یا هدیه ای به آن ها داده می شود، دست و پای خود را گم می کنند.

۳- الگوی پیروی

• افراد هم وابسته، برای اینکه دیگران دست رد به سینه آن ها نگذارند و آن را از خود دور نکنند، ارزش ها و اصول خود را زیر پا می گذارند.
• آن ها بیش از اندازه حساس هستند و اغلب همان احساسی را دارند که دیگران دارند یعنی با خنده و شادی دیگران شاد می شوند و از غم و اندوه آن ها غمگین می شوند.
• آن ها بیش از حد افرادی وفادار هستند و حاضرند برای حفظ روابط خود با دیگران خود را به آب و آتش بزنند و هر خطری را بپذیرند.
• آن ها به دیدگاه ها و احساسات دیگران بیش از احساسات و نظرات خودشان ارزش قایلند و در بیشتر مواقع از ابراز عقیده ای که مخالف دیدگاه دیگران است می ترسند.
• آن ها از منافع، خواسته ها و سرگرمی های خود به نفع دیگران صرف نظر می کنند.
• آن ها برای اینکه دوست داشته شوند به داشتن رابطه جنسی تن در می دهند.

۴- الگوی کنترلی  

• افراد هم وابسته فکر می کنند که دیگران نمی توانند مشکلات خود را حل کنند.
• آن ها فکر می کنند این وظیفه آن هاست که به دیگران کمک کنند و آن ها را نجات دهند.
• آن ها سعی می کنند به دیگران بگویند که چگونه فکر کنند و چه احساسی داشته باشند.
• آن ها از کسانی که حاضر نمی شوند کمک آن ها را قبول کنند ناراحت می شوند.
• آن ها عادت دارند تا بدون اینکه کسی از آن ها خواسته باشد، دیگران را نصحیت و راهنمایی کنند.
• آن ها برای جلب محبت و دوستی دیگران به آن ها هدیه می دهند و محبت می کنند.
• آن ها برای اینکه توسط دیگران تائید و پذیرفته شوند از روابط جنسی استفاده می کنند.

نشانه ها و عوارض هم وابستگی

کسانی که از ناهنجاری هم وابستگی رنج می برند عوارض و نشان های زیر را از خود بروز می دهند:

• به راحتی نمی توانند روابطی سالم و منطقی با دیگران برقرار و آن را حفظ کنند.
• وابستگی شدید به مسایلی دارند که ارتباطی به آن ها ندارد .
• نداشتن اعتماد به نفس لازم و مقصر دانستن دیگران در این زمینه.
• ناتوانی در تشخیص آنچه که عادی و متداول یا نرمال است.
• به عهده گرفتن مسئولیت احساسات یا اقدامات دیگران
• نادیده گرفتن نیازها و خواسته های خود
• تلاش بی وفقه برای راضی کردن دیگران و جلب موافقت یا تائید آن ها
• قضاوت بی رحمانه درباره خود و دیگران.
• دادن اجازه به دیگران برای سوء استفاده و تسلط بر آن ها
• همیشه تصور می کنند که دیگران باعث شده اند تا زندگی آن ها این گونه شود ودیگران را مسئول مشلات و گرفتاری های خود می دانند.
• در برخورد با ناملایمات و دیگران، واکنش بسیار شدید از خود نشان می دهند.
• قادر به پیدا کردن راه چاره برای مشکلات خود نیستند و رفتاری نا معقول و غیر منطقی از خود نشان می دهند.
• احساس می کنند که با دیگران فرق دارند یعنی، یا از آن ها بهترند یا بدترند.
• شناخت و درک درستی از هویت و شخصیت واقعی خود ندارند.
• نه احساسات خود را درک می کنند و نه می دانند که در زندگی چه می خواهند.
• بیش از اندازه وظیفه شناس و مسئولیت پذیرند.
• نمی توانند برای خود حد و مرز واقع بینانه تعیین کنند.
• نداشتن اعتماد به نفس در تصمیم گیری ها و نآگاهی از وجود گزینه ها و راه حل های دیگر. 
• احساس ترس، ناامنی، ناتوانی، گناه، آزردگی وسرافکندگی و انکار همه این احساسات عذاب آور.
• انزوا و وحشت از دیگران.
• نفرت داشتن از افراد و شخصیت های مهم و بانفوذ.
• ترس از نشان دادن احساسات خود به ویژه احساس خشم.
• عادت داشتن به ایحاد جنجال و هیاهو و هیجان
• وابستگی به دیگران و ترس از تنها ماندن
• خودداری از برقراری رابطه به خاطر ترس از رها شدن وتنها ماندن احتمالی.
• تلاش به پیدا کردن افراد گرفتار و قربانی، برای کمک کردن به آن ها.
• ناراضی از زندگی و این احساس که به آن ها ظلم شده است.
• تلاش بیش از حد برای کنترل و تغییر محیط زندگی خود یا کسانی که در اطراف آن ها قرار دارند.
• انعطاف ناپذیری و نیاز به کنترل کردن دیگران.
• فریبکاری، زور گویی و تکلیف تعیین کردن برای دیگران

۴- باورهای هم وابستگان

کسانی که در خانواده های از هم گسیخته یا معتاد بزرگ شده اند اغلب باورها و عقاید نادرستی دارند و تصور می کنند که افرادی بی ارزش و حقیر هستند. این مقاله به تشریح برخی از باورهای هم وابستگان و الگوهای فكری نادرستی اختصاص دارد كه در بین افراد مبتلا به ناهنجاری هم وابستگی، رواج دارد.

• باورهای هم وابستگان
• افكار افراد هم وابسته

باورهای هم وابستگان

 در اینجا به شش ویژگی مشترك در باورهای هم وابستگان درباره خودشان اشاره خواهیم كرد كه به اندازه كافی برای خود ارزش و اهمیت قایل نیستند و علت آن هم بزرگ شدن در خانواده ای معتاد یا هم از گسیخته است:

۱- كامل نیستم

افراد هم وابسته اغلب معتقدند كه انسان های كاملی نیستند و برای اینكه زندگی آن ها معنا و مفهوم پیدا كند باید زندگی خود را به خدمت كردن و راضی نگه داشتن دیگران صرف كنند. آنها بر این باورند كه زندگی آن ها زمانی ارزش پیدا می كند كه كمك، خدمات و از خود گذشتگی بیشتری از خود نشان دهند و مشکلات دیگران را حل كنند چون احساس هویت داشتن آن ها، در ارزش ذاتی خود آن ها ریشه ندارد بلكه آنچه كه دیگران درباره آن ها فكر می كنند برایشان مهم است.

۲- دوست داشتنی نیستم

افراد هم وابسته تصور می كنند به اندازه كافی خوب نیستند كه دوست داشته شوند. این گونه افراد از ضعف شخصیتی شدید رنج می برند. بیشتر مواقع فكر می كنند كه هیچ كس آن ها را دوست ندارد. افراد هم وابسته احتمالاً به علت بزرگ شدن در خانواده ای كه والدین عشق و علاقه ای به فرزندان خود نشان نداده اند، چنین تصور می كنند كه ارزش آن را ندارند كه كسی آن ها را دوست داشته باشد و به همین علت عشق و علاقه ای ناسالم نسبت به دیگران نشان می دهند بدون آنكه كسی به آن ها عشق و علاقه ای نشان دهد.

۳- احساس ندارم

  افراد هم وابسته فكر می كنند كه آن ها حق ندارند هیچ نوع احساسی از جمله شادی، غم، لذت بردن، خشم، ترس و غیره داشته باشند. آن ها از دوران كودكی یاد گرفته اند كه همه احساسات خود را پنهان كنند و اجازه ندهند كه چنین احساساتی در آن ها بروز كند چون در محیط هایی بزرگ شده اند كه به آن ها اجازه داده نشده است كه احساس داشته باشند و آن را نشان دهند. یا اینکه نشان دادن احساساتشان برایشان درد سر ایجاد می كرده یا  والدینشان حاضر به دیدن چنین احساساتی در آن ها نبوده اند. برای فرد هم وابسته راحت تر و امن تر است تا رضایت خاطر دیگران را جلب كند چون در دوران كودكی یاد گرفته است  كه این گونه رفتار كنند و فقط به فكر جلب رضایت دیگران باشند.

۴- اهمیتی ندارم

فرد وابسته به هیچ وجه به این فكر نمی كند كه او نیز انسان است  و باید به خود توجه نشان دهد و خواست ها و نیازهای خود را نیز برآورده كند. آن ها در ضمن فكر نمی كنند كه حق دارند زندگی سرشار از شادی برای خود داشته باشند یا به مسایل و مشکلات خودشان فكر كنند و بخواهند زندگی خود را سر و سامان دهند. فرد هم وابسته یاد گرفته است كه فقط به دیگران كمك كند و برای نجات دیگران تلاش كند. آن ها فكر می كنند كه خودشان هیچ نیاز و خواسته ای ندارند و حتی اگر هم داشته باشند بازهم برآوردن خواسته ها و نیازهای دیگران در اولویت قرار دارد.

۵- لذت نمی برم

فرد هم وابسته به اشتباه تصور می كند كه حق ندارد در زندگی شادی و سرگرمی داشته باشد. به علت بزرگ شدن در خانواده ای كه همیشه رفتار و كارهای او را زیر ذره بین قرار می دادند، آن ها همیشه تشویش دارند و نگرانند و نمی توانند آرام و قرار داشته باشند و از زندگی لذت ببرند. آن ها نمی توانند باور كنند كه زندگی می تواند خوب و شادی آور و آرام بخش باشد بلكه زندگی را رنج و عذابی می دانند كه آن ها به عنوان قربانی مجبورند آن را تحمل كنند.

۶- مقصر هستم

فردی كه ازناهنجاری رفتاری هم وابستگی رنج می برد اغلب خود را مسئول مصائب و مشکلات عزیزان و اطرافیان خود می داند. آن ها فكر می كنند كه باید برای آن عزیزانشان كاری می كرده اند و اگر فردی از اعضای خانواده آن ها معتاد شده است، گناه اعتیاد او به گردن آنهاست. از آنجا كه شناختی از ماهیت و شخصیت خود ندارند، در نتیجه نمی توانند بین زندگی خودشان و زندگی دیگران تفاوت قایل شوند. آن ها اغلب به علت مرتبط ساختن زندگی خود با زندگی عزیزانشان، همه عمر خود را صرف حل مشکلات و سر و سامان دادن زندگی آن ها می كنند و امیدوارند با خوشحال كردن دیگران خود نیز از زندگی لذت ببرند. افراد هم وابسته در مواقعی كه می بینند كسی را كه دوست دارند رفتاری دیوانه وار، خشمگین و غیر عادی از خود نشان می دهد، احساس گناه و شرمندگی می كنند و خود را مسئول این گونه رفتارهای آن ها می دانند. آن ها خود را مسئول احساسات و حالات عاطفی و اشتباهاتی می دانند كه دیگران در زندگی مرتكب می شوند و به همین علت زندگی و عمر خود را بیهوده صرف كنترل اعتیاد عزیزانشان می كنند و هر كاری كه از دستشان برآید برای متوقف كردن رفتار ویرانگر آن ها انجام می دهند.

طرز فكر افراد هم وابسته

در اینجا فهرستی از الگوی فكری آشفته ای كه به هم وابستگی منجر می شود ارائه گردیده است:

• كیفیت زندگی و خوشبختی و شادمانی من به روابط من با دیگران بستگی دارد
• من باید همه وقت و توجه خود را برای كمك و حفاظت از دیگران صرف كنم
• ارزش من به عنوان انسان به چگونگی خدمت و كمك كردن من به دیگران بستگی دارد
• خواست ها و نیازهای دیگران مهم تر از خواست ها و نیازهای من است
• كار و وظیفه من این است كه زندگی دیگران را سر و سامان دهم
• اگر دیگران مرا دوست داشته باشند در آنصورت من ارزش انسان بودن را دارم.
• اگر دیگران مرا دوست نداشته باشند، اشتباه از من است
• اگر دیگران با مشكل روبرو هستند، من نیز باید عذاب بكشم
• وقتی به دیگران كمك می كنم و آن ها را نجات می دهم، احساس خوبی دارم
• شادمانی و آرامش من به چگونگی رفتار دیگران با من بستگی دارد
• من زندگی خودم را وقف كمك كردن به دیگران می كنم تا احساس رضایت خاطر كنم.
• من از احساسات و عواطف خود بی خبر هستم و این دیگران هستند كه تعیین می كنند كه من چه احساسی داشته باشم
• من هیچ خواسته و نیازی ندارم و خواسته ها و نیازهای دیگران برای من اولویت دارند
• من هیچ هدف و آرمان و آرزویی ندارم و همه اهدف و آرزوهای من به دیگران بستگی دارد
• هر حرفی که می زنم به علت ترس از طرد شدن از سوی دیگران است
• هر حرفی که می زنم به خاطر ترس از خشم دیگران دیگران است
• به دیگران خوبی می کنم تا احساس امنیت و آرامش کنم
• من به عقاید و افکار دیگران و آنچه که انجام می دهند بیش از رفتار و کردار خودم ارزش قایلم
• خداوند کسی است که درباره رفتار انسان ها قضاوت و آن ها مجازات می کند و مرا دوست ندارد
• من تنها و بی کس و کار هستم نباید از کسی تقاضای کمک کنم
• من نمی توانم بدون عزیزانم یعنی فرزندم، پدر و مادرم و همسرم زندگی کنم. من بدون آن ها زنده نخواهم ماند
• من باید به کسانی که دوستشان دارم وفادار باقی بمانم، بدون در نظر گرفتن اینکه آن ها چه بلایی بر سر من می آورند. رها کردن آن ها به حال خود در مواقعی که با مشکلی روبرو هستند بر خلاف اصول اخلاقی من است
• من قدرت و توانایی لازم را برای تغییر رفتار عزیزان خود دارم. من می توانم آن ها را از مصرف مواد باز دارم و با محبت و کمک کافی به آن ها  باعث شوم که اعتیاد رفتاری خود را ترک کنند      
• من بدون عزیزانم هیچ ارزش و اهمیتی ندارم. زندگی من به زندگی آن ها وابسته است و اگر منافع و خواسته های خود را در اولویت قرار دهم، زندگی برای من بی معنی خواهد شد.
• نیازها و خواست های عزیزان من در زندگی از خواست ها و نیازهای خودم مهم تر هستند. اولویت من در زندگی برآورده ساختن نیازها و خواست های آنهاست. من باید به آن ها خدمت کنم و خواست ها و نیازهای من اهمیتی ندارند
• من در باتلاق این زندگی غم انگیز گرفتار شده ام و توانایی ، حق و راه چاره ای برای تغییر آن و بیرون آمد از باتلاق زندگی ندارم
• من از تغییر و عواقب آن بر روابطم با دیگران می ترسم. ترجیح می دهم که زندگی را به همین حالت و با همین رنج عذابی که تحمل می کنم ادامه دهم و در برابر مشکلات از خود مقاومت نشان ندهم
• برای من تحمل سختی ها و رنج و عذاب راحت تر از به خرج دادن شهامت برای مقابله و برطرف کردن مشکلات و رنج هاست
• تقصیر من است که عزیز من معتاد شده است و مشکل دارد. من وظیفه دارم به او برای حل مشکلاتش کمک کنم
• من موجود حقیر و بی کفایتی هستم اما هیچ کس نباید بداند که من تا چه اندازه ضعف و آدم مشکل داری هستم

 ۲- آزمایش هم وابستگی

هدف از آزمایش هم وابستگی مشخص کردن رایج ترین نشانه ها و علائم هم وابستگی است تا شما بدانید که آیا به این نوع از اعتیاد مبتلا هستید یا خیر. اگر پاسخ شما به ۵ مورد از پرسش های زیر مثبت باشد، در آنصورت ممکن است که شما به علت داشتن روابط ناسالم و آشفته به اعتیاد هم وابستگی دچار شده باشید.

۱- من با فردی که اعتیاد به مواد مخدر دارد یا مبتلا به رفتار اعتیادی است یا فردی که به شدت نیازمند است، رابطه بسیار جدی دارم.

۲- وقتی مردم از من می خواهند برایشان کاری انجام دهم ، با آنکه می دانم نباید آن کار را انجام دهم ،اما “نه” گفتن برایم بسیار دشوار است.

۳- احساس می کنم باید در زندگی روی کارهای بد و ناشایست دیگران سرپوش بگذارم چون نمی خواهم که آن ها دچار تشویش و اضطراب شوند. من ترجیح می دهم برای پیشگیری از صدمه و آسیب دیدن آن ها، وارد عمل شوم و به آن ها کمک کنم.

۴- فکر می کنم این وظیفه من است که اشتباهات دیگران را جبران کنم و کاری کنم که هم خانواده­ام را داشته باشم و مشکلات خانواده ام را حل کنم و هم رابطه خودم را حفظ کنم.

۵- بسیار تلاش می کنم تا رفتاری منطقی و خوب با دیگران داشته باشم و وقتی متوجه می شوم که آن ها قدر خوبی ها و تلاش های مرا نمی دانند، خشمگین می شوم.

۶- دوست دارم در کنار کسانی باشم که به کمک من نیاز دارند. وقتی می بینم که مسئولیتی ندارم و هیچ نقشی نمی توانم در زندگی دیگران داشته باشم، احساس می کنم که هیچ ارزش و اهمیتی ندارم و انگیزه های خود را برای زندگی از دست می دهم.

۷- نگرانم که مردم درباره من چه گونه قضاوت و فکر می کنند. این مشغولیت ذهنی و وسواس درباره طرز فکر مردم در باره من، باعث می شود تا از لحاظ احساسی به شدت صدمه ببینم.

۸- از تنهایی بیزارم و نمی خواهم هیچ وقت تنها باشم. برای اینکه احساس شادی و سرزندگی کنم به بودن در کنار دیگران نیاز دارم.

۹- من از مردم می ترسم. برای اینکه احساس امنیت کنم دوست دارم گوشه نشین باشم و از مردم دوری کنم.

۱۰- می ترسم به حال خودم رها شوم یا دیگران از من خوششان نیاید و همین علت به هر کاری دست می زنم تا دیگران مرا ترک نکنند.

۱۱- فکر می کنم اگر به خودم محبت کنم و خودم را دوست داشته باشم دیگران بگویند که من  خودخواه هستم.

۱۲- همیشه تلاش می کنم تا قبل از اینکه نیازها و خواسته های خودم را برطرف کنم خواسته­ ها و نیازهای دیگران را برطرف کنم. حتی در مواقعی هم که خودم بیشتر از دیگران به چیزی نیاز دارم بازهم به نیازهای دیگران اولویت می دهم.

۱۳- اگر در زندگی چیزی کم داشته باشم و همه چیز به دلخواه من نباشند احساس شکست   می کنم و وقتی دیگران درباره مسایل و مشکلاتی که من دارم صحبت می کنند در برابر آن ها جبهه می گیرم.

۱۴- در اعماق وجودم احساس می کنم که خودم را دوست ندارم و دوست ندارم که مردم به واقعیت وجود من پی ببرند و بدانند که من واقعاً چه جور آدمی هستم.

۱۵- تلاش می کنم تا دیگران و شرایط موجود را مسئول مشکلات و گرفتاری های خودم بدانم و از مردم و روزگار گله کنم.

۱۶- حتی در موارد و مواقعی هم که روابط من با دیگران ناسالم و آزار دهنده است بازهم نمی توانم آن ها را ترک کنم و روابطم را با آن ها قطع کنم.

۱۷- به هیچ وجه نمی توانم از دیگران تقاضای کمک کنم، حتی در مواردی که به شدت به کمک دیگران نیاز دارم.

۱۸- به راحتی نمی توانم حرف دلم را بزنم یا احساسات خودم را بروز دهم و بگویم که چه می خواهم.

۱۹- دوست دارم مسایل و مشکلات خودم را از دیگران پنهان کنم چون از آن می ترسم که اعتبار و شخصیت من در پیش دیگران که فکر می کنند من فردی بسیار قوی و مقاومی هستم، آسیب ببیند و نابود شود.

۲۰- برای اینکه بعداً احساس گناه و شرمندگی نکنم با کسانی که با من اختلاف نظر دارند به ندرت بحث می کنم و سعی می کنم که از گفتن نظر واقعی خودم خودداری کنم.

۲۱- از نظر من معمولاً آدم ها یا اوضاع و احوال یا “خوب” هستند یا “بد”. حد متوسط وجود ندارد. 

۲۲- با اینکه تلاش می کنم تا مردم را از خودم راضی نگه دارم اما بیشتر مواقع منزوی و تنها هستم.

۲۳- چون من به نظرات و دیدگاه های دیگران بیشتر از نظر خودم اهمیت قایل هستم در نتیجه همیشه نگرانم و می خواهم بدانم که مردم درباره من چگونه فکر می کنند.

۲۴- نمی توانم با قاطعیت و از روی تحکم با مردم حرف بزنم چون احساس می کنم شخصیتم کامل نیست.

۲۵- واقعاً نمی دانم که کی هستم و از زندگی چه می خواهم.

۲۶- زندگی من به علت روابط ناسالمی که دارم غیر قابل اداره شده است و سر رشته زندگی در واقع از دست من در رفته است؟

توجه: توجه داشته باشید که حتی در صورتی که پاسخ های شما به اکثر پرسش های این آزمایش هم وابستگی مثبت باشد بازهم نمی توان با قاطعیت گفت که شما از عارضه و اعتیاد هم وابستگی رنج می برید. این سئوال ها بیشتر با این هدف تهیه شده اند تا به شما کمک شود تا بدانید که آیا تحت تاثیر شرایط قرار دارید یا خیر. این پرسش ها با تائید بالینی همراه نیستند و نمی توان آن ها جایگزین تشخیص حرفه ای از سوی یک متخصص کرد. در واقع این پرسش ها جنبه کلی دارند و نمی توان روی پاسخ هایی که به آن ها داده  می شود به عنوان نشانه های قطعی عارضه هم وابستگی نگاه کرد.

۳- هم وابستگی چیست

هم وابستگی، يعني داشتن رابطه ناسالم  بين يك فرد با ديگران. در ابتدا، اصطلاح هم وابستگی براي تشريح رابطه ويرانگر بين يك فرد با فرد الكلي عضو خانواده، به كار مي رفت اما اين اصطلاح با افزايش تحقيقاتي كه در اين زمينه صورت گرفته است، اكنون معني و مفهوم گسترده تري پيدا كرده است و بررسی ها نشان مي دهد فردي كه در يك خانواده معتاد يا از هم گسيخته بزرگ شده است احتمالاً به عارضه هم وابستگی دچار مي شود. اين مقاله دربرگيرنده اطلاعاتي مقدماتي و كلي درباره يكي از اعتيادهای رفتاری يعني هم وابستگی است و شما با مطالعه آن مي توانيد درباره اين نوع از اعتياد رفتاری كه امروزه بسیار رواج  دارد و تعداد مبتلايان به آن نيز هر روز بيشتر مي شوند، آگاهی و شناخت بيشتري پيدا كنيد.

• ريشه هاي هم وابستگی چیست
• نگاهی اجمالی به هم وابستگی

ريشه های هم وابستگی چیست

• افرادي كه دوران كودكي خود را با عشق و مراقبت والدين و اطرافيان گذارنده اند، در بزرگسالي رفتاري سالم و منطقي خواهند داشت و به خود احترام خواهند گذاشت. اين گونه افراد از استقلال عقيده خوبي برخوردارند و  مي توانند بدون وابستگي به ديگران زندگي آرام و آسوده اي داشته باشند. آن ها مي توانند بدون وابستگي به فرد يا افراد ديگري، نيازهاي زندگي خود را تامين كنند و به گونه اي سالم و منطقي از خود مراقبت و در عين حال روابطي سالم وتوام با حمايت متقابل با ديگران داشته باشد. افرادي كه در دوران كودكي از عشق و علاقه برخوردار بوده اند مي توانند از خود مراقبت كنند و با مشکلات زندگي برخوردي سالم و منطقي داشته باشند. آن ها برداشتي متعادل و متوازن از زندگي دارند و براي اينكه احساس امنيت و آرامش كنند، نيازي به كنترل كردن ديگران و برآوردن خواست ها و نيازهاي آن ها ندارند. در مقابل اين گروه از افراد، كساني قرار دارند كه معمولاً در خانواده معتاد، از هم پاشيده و بد رفتار بزرگ شده اند كه در آن عشق، علاقه و مراقبت مناسب از فرزندان، وجود نداشته است. به همين علت فرزندان چنين خانواده هايي، هويت مستحكم و مستقلي ندارند و براي خودشان ارزش و احترامي قايل نيستند. آن ها به هيچ وجه نمي توانند از لحاظ عاطفي و احساسي رفتاري سالم و معقول داشته باشند و هرگز نمي توانند خود را با انسان هاي دیگر اين دنيا برابر بدانند. چنين تربيت و برداشتي كه فرد از خود دارد، به احتمال زياد باعث مي شود تا به ناهنجاري هم وابستگي مبتلا شود و همين رفتار بيمارگونه براي وي دردسرهاي فراواني در زندگي ايجاد مي كند كه از جمله آن ها داشتن رابطه اي ناسالم و عذاب آور با خودشان و ديگران است.
• داشتن ضعف شخصیت وارزش قایل نشدن به خود و نداشتن هویت ثابت و استوار، باعث می شود تا فردی که از اعتیاد به هم وابستگی رنج می برد برای اینکه بتواند ارتباط خود را با دیگران حفظ کند، خود را به آب و آتش می زند و حاضر است هر نوع سختی و عذاب را تحمل کند. آن ها برای اینکه ارتباط­شان با دیگران قطع نشود، به هر حقه و نیرنگی از جمله خوش خدمتی، مراقبت، نجات یا کمک کردن، متوسل می شوند تا دیگران با آن ها آنطور رفتار کنند که آن ها می خواهند و احساس و عاطفه ای که آن ها انتظار دارند از خود نشان دهند. تلاش آن ها برای کنترل کردن رفتار دیگران از آن جا سرچشمه می گیرد که آن ها باور می کنند که دیگران از چنان قدرتی برخوردارند که می توانند به آن ها کمک کنند تا احساس خوبی درباره خودشان داشته باشند و این کار را به عنوان یک مسئولیت و وظیفه برای دیگران می دانند. این احساس نادرست و خطا در واقع شبیه همان افکار و اندیشه انحرافی است که اساس و پایه انواع اعتیادها از جمله اعتیاد مصرفی یا رفتای را تشکیل  می دهد و اینکه یک فرد دیگر، از چنان قدرتی برخوردار است که می تواند کاری را که خود شخص از انجام آن ناتوان است برایش انجام دهد. همانطور که فرد مبتلا به اعتیاد مصرفی فکر می کند که نمی تواند از پس مشکلات زندگی براید و برای فرار از مسئولیت و روبرو شدن با مشکلات به مواد مخدر پناه می برد، فردی که اعتیاد رفتاری دارد نیز از رابطه ای که با دیگران دارد به عنوان ابزاری برای احساس آرامش و امنیت در زندگی استفاده می کند.
• هم وابستگی، اغلب کسانی چون فرزندان، همسر، والدین، بستگان، دوستان یا همکاران کسانی را که به الکل یا مواد مخدر اعتیاد دارند، مبتلا می کند. در اصل، هم وابستگی برای توصیف وضعیت کسانی به کار می رفت که با یک فرد الکلی رابطه داشتند و تصور می کردند که می توانند فرد الکلی را نجات دهند. در ضمن عقیده بر این بود افرادی که با بیماران صعب العلاج یا بیماران روانی در ارتباط هستند، دچار عارضه هم وابستگی می شوند. امروزه معنی هم وابستگی گسترش یافته است و همه کسانی را که ممکن است به علت زندگی در خانواده ای از هم پاشیده یا سوء استفاده کننده دچار این عارضه شوند، در بر می گیرد. خانواده از هم گسیخته به خانواده ای گفته می شود که دچار ترس، رنج، عذاب ، خشم و احساس شرمساری است اما والدین وجود این گونه مشکلات در خانواده را انکار می کنند. مهم ترین مشکلاتی که ممکن است باعث شود تا یک فرد به عارضه یا اعتیاد هم وابستگی دچار شود عبارتند از:

۱- محروم بودن از عشق و توجه در سال های شکل گیری شخصیت در کودکی

۲- پذیرفته نشدن و طرد شدن توسط والدین یا کسانی که مسئولیت نگهداری از آن ها را بر عهده داشته اند،

۳- معتاد بود یکی از اعضای خانواده به مواد مخدر، الکل، یا اعتیادهای رفتاری همچون هم وابستگی، کار، غذا، روابط جنسی یا قمار

۴- وجود سوء استفاده جسمی (فیزیکی)، روانی یا آزار جنسی

۵- بیماری های روانی و جسمی مزمن یکی از اعضای خانواده       

• خانواده های از هم پاشیده خانواده هایی هستند که یکی از اعضای آن به شدت به مواد مخدر یا الکل اعتیاد دارد. اعضای خانواده برای اینکه از فروپاشی کانون خانواده و درگیر شدن با عضو معتاد خانواده جلوگیری کنند، نقش های غیر طبیعی و ناسالم بر عهده می گیرند. برای مثال، کودکی که در چنین خانواده ای زندگی می کند نقش سرپرست خانواده را بر عهد می گیرد و از مادر یا پدر الکی خود که قادر نیست از خود یا دیگر فرزند کوچک تر خود مراقبت کند، مواظبت و سرپرستی می کند. یا اینکه خانم خانه، همه مسئولیت های زندگی از جمله تامین مخارج، مراقبت از فرزندان را که مسئولیت پدر خانواده است و او به علت اعتیاد یا قادر نیست یا نمی خواهد به وظايف و مسئولیت خود عمل کند، بر عهده می گیرد. يكي ديگر از عواملي كه باعث مي شود تا عضو يك خانواده به عارضه هم وابستگي دچار شود، وجود فردي به شدت بيمار از لحاظ جسمي يا رواني يا فردی بسيار پرخاشگر در ميان اعضاي خانواده است. در مواردي نيز، رفتارهاي خشونت آميز در محيط خانواده يا سوء استفاده هاي جنسي و عاطفي و بي توجهي به كودكان نيز به ايجاد ناهنجاري هم وابستگي در ميان اعضاي خانواده هاي آشفته و از هم گسيخته منجر مي شود. هر عاملي كه باعث شود تا عضو يك خانواده سلامت عاطفي و احساسي خود را براي ايجاد آرامش در محيط خانواده و فراهم آوردن رضايت خاطر ديگر اعضاي خانواده ناديده بگيرد يا اينكه وقت و انرژي خود را به جاي اينكه براي برآوردن خواست ها و نيازهاي خود اختصاص دهد، براي نجات ديگران صرف كند يا خود را سپر بلاي ديگر اعضاي خانواده كند، احتمال اينكه چنين فردي به اعتياد رفتاري هم وابستگي دچار شود وجود دارد.
• كودكاني كه در خانواده اي آشفته يا معتاد بزرگ مي شوند، معمولاً به ناهنجاري هاي رفتاري مبتلا مي شوند و همين ناهنجاري ها در نهايت به اعتياد رفتاري هم وابستگي نیز، منجر مي شود. بزرگ شدن در محيطي كه در آن نشانه اي از محبت، عاطفه و دلسوزي وجود ندارد، باعث مي شود تا افراد از عناصر و عوامل اصلي تقويت كننده حس احترام و ارزش قايل شدن براي خود و ايجاد هويتي مستحكم و بدون وابستگي به ديگران، محروم شوند. كودكاني كه به آن ها ياد داده نمي شود چگونه با مشکلات زندگي برخوردي منطقي و سالم داشته باشند، بيش از كودكاني كه از اين نعمت برخوردارند به انواع اعتیاد یا ناهنجاری های رفتاری دچار مي شوند، چون آن ها در دوران کودکی در محیطی ناآرام و ناامن بزرگ شده اند، نیازهای عاطفی و احساسی آن ها به ندرت برآورده شده است و به همین علت وقتی بزرگ می شوند هویتی مستقلی و ارزشمند ندارند که بتوانند به آن تکیه کنند و در نتیجه دچار عقده خود کوچک بینی و حقارت می شوند  و نقش قربانی را در زندگی بازی می کنند. این گونه کودکان در دوران بزرگسالی تصور می کنند که به هیچ وجه در زندگی حق انتخاب ندارد و نمی توانند زندگی خود را آن گونه که می خواهند اداره کنند. علاوه بر این، به علت نداشتن الگوی سالمی برای ارتباط با دیگران، همیشه توسط دیگران مورد سوء استفاده قرار می گیرند و روابط آن ها با دیگران آشفته و آزار دهند است. برای مثال اگر نیازهای افراد در دوران کودکی به اندازه کافی برآورده نشده باشد در آنصورت بیش از حد به دیگران وابسته می شوند و تلاش می کنند تا دیگران را از خود خشنود و راضی کنند تا عشق و محبتی را که در دوران کودکی از آن محروم  بوده اند جبران کنند. اگر پدر و مادری بیش از اندازه از فرزند خود حمایت کنند، در آنصورت چنین کودکی هرگز یاد نمی گیرد از لحاظ عاطفی و احساسی چگونه روی پای خود بایستد. اگر والدین کمال گرا باشند یعنی بدون توجه به توانایی ها و علائق فرزندانشان بخواهند از آن ها بهترین انسان را بسازند که هیچ گونه مشکلی نداشته باشد و از دیگران برتر و بهتر شود، در آنصورت چنین کودکی هر کار خوبی هم که انجام دهد باز از کار خود راضی نخواهد بود و فکر   می کند که کارش با عیب و نقص همراه است. اگر والدین نسبت به فرزند یا فرزندان خود هموار احساس گناه و شرمساری کنند و فکر کنند که شرمنده فرزندان خود هستند، در آنصورت فرزند چنین خانواده ای، موجودی خودخواه بار خواهد آمد و همواره تلاش خواهد کرد تا والدین یا دیگران نیازهایش را برآورده کنند. هم  پدر و مادری که بیش از حد توان فرزندشان از او انتظار دارند وهم والدینی که تصور می کنند به اندازه کافی به فرزند خود خدمت نکرده و نیازهای او را برآورده نکرده اند، باعث می شود که فرزندانشان برداشت درست و سالمی از خود نداشته باشند و ارزش و احترامی برای خود قایل نشوند و به همین علت دچار عارضه هم وابستگی می شوند.

نگاهی اجمالی به هم وابستگی

• با آنکه سالها است که اصطلاح هم وابستگی به عنوان نوعی اعتیاد رفتاری محسوب می شود اما هنوز تعریف دقیق و مشخصی از این عارضه که بتواند آن را به طور کامل تشریح کند، وجود ندارد. هم وابستگی نشانه ها و ویژگی های فراوانی دارد، اما همه کسانی که به این نوع اعتیاد مبتلا هستند، یکی از نشانه ها و ویژگی های زیر را دارند.

۱- نداشتن رابطه یا به فراموشی سپردن خود: نداشتن رابطه با خود نوعی ناهنجاری روانی است که باعث می شود تا فرد برای خود ارزش و احترام چندانی قایل نشود. آن ها از دنیای درون خود، نیازها و خواسته هایشان، چندان شناختی ندارند.

۲- وابستگی به دیگران:وابستگی به دیگران که هدف ناگفته آن، احساس کامیابی و رضایت خاطر است.

۳- کمک کردن اجباری: نداشتن شناخت و برداشت درست از مسئولیت هایی که فرد بر عهده دارد و اینکه چگونه باید با دیگران برخورد و زندگی خود را سر و سامان دهد. فردی که به اعتیاد رفتاری هم وابستگی مبتلاست تلاش می کند تا بدون اینکه کسی از او کمک خواسته باشد با کمک های اجباری خود دیگران را تحت کنترل خود درآورد و از این کار لذت می برد.

۴- خود شیرین کردن :تلاش برای راضی و خشنود کردن دیگران به بهای نادیده گرفتن و فراموش کردن خواست ها و نیازهای خود.

• فردی که به هم وابستگی معتاد است، رابطه اش با دیگران، شکل های مختلف دارد. فردی که به این ناهنجاری رفتاری مبتلاست معمولاً بسیار مهربان و دلواپس دیگران است و آماده است تا به دیگران کمک کند و مسئولیت حل مشکلات آن ها را بر عهده بگیرد. آن ها حاضرند خود را در راه دیگران فدا کنند و در این راه خواسته ها و نیازهای خود را نادیده بگیرند. آن ها آنچنان رفتاری با دیگران دارند گویی هیچ مسئولیت و وظیفه ای در زندگی خود جز خدمت کردن به دیگران ندارند. آن ها در مواقعی حالت قربانی پیدا می کنند و رفتاری عاجزانه و تسلیم طلبانه از خود نشان می دهند تا کسی بیاید و آن ها از فلاکت و درماندگی نجات دهد. این احتمال نیز وجود دارد که آن ها حالت شکارچی و متجاوز پیدا کنند و بخواهند تا دیگران را کنترل و از آن ها سوء استفاده کنند. اما مهم ترین ویژگی و خصلت کسانی که اعتیاد رفتاری دارند این است که تصور می کنند توانایی و ارزش کنار آمدن با زندگی خود را ندارند و برای توجیه حیات و زندگی خود به کمک دیگران نیاز دارند و تصور می کنند که بدون داشتن ارتباط با دیگران نه خودشان ارزش دارند و نه زندگی شان .این نوع از ناهنجاری رفتاری از نداشتن اعتماد به نفس و ارزش و اعتبار قایل شدن به خود سرچشمه می گیرد و فرد مبتلا به اعتیاد رفتاری فکر می کند که به عنوان انسان، ارزش و اهمیتی ندارد.
• افراد هم وابسته، خود را افرادی کاملاً بالغ و رشد یافته و فردی که از امکانات و ابزارهای لازم برای کنار آمدن با زندگی برخوردار باشد، به حساب نمی آورند. به همین علت آن ها برای داشتن رابطه و ارتباط با دیگران تلاش می کنند تا قدرت و شایستگی لازم را که تصور می کنند خودشان از داشتن آن محروم هستند، به دست آورند. فرد هم وابسته در واقع ارتباط با درون و وجود خود را از دست داده است. آن ها درباره هویت خود تردید دارند و در اغلب موارد نیاز ها و خواست های خود را نیز تشخیص نمی دهند. به همین علت آن ها به دیگران وابسته می شوند تا احساس هویت و هدف داشتن، کنند. علاوه بر استفاده از روابط خود با دیگران به عنوان ابزار و وسیله ای برای تحمل و کنار آمدن با زندگی، فردی که از اعتیاد رفتاری هم وابستگی رنج می برد ممکن است به دیگر انواع اعتیاد از جمله مواد مخدر، الکل، قمار یا پرخوری نیز دچار شود تا تهی بودن درونی و پوچ بودن زندگی خود را پر کنند. آن ها به جای اینکه برای خود ارزش و اعتباری درونی قایل شوند، آنچه که برایشان اهمیت دارد این است که دیگران درباره آن ها چگونه فکر می کنند و چه تصوری دارند. احساس ارزش و اهمیت ، از درون خود آن ها   نمی جوشد بلکه همه تلاش خود را انجام می دهند تا دیگران از آن ها تعریف و تمجید کنند.  افراد هم وابسته برخلاف افراد عادی که فکر می کنند همانگونه که هستند، به اندازه کافی دوست داشتنی اند، افراد هم وابسته برای وجود خود ارزش و اهمیتی قایل نیستند. به همین علت آن ها بشر بودن  و ارزشمند بود خود را انکار می کنند و همه تلاش و کوشش آن ها این است که دیگران آن ها را تائید کنند. آن ها به جای اینکه نیازهای شخصی خود را برآورده کنند، برای برآورده شدن خواست ها و نیازهای دیگران تلاش می کنند. آن ها از طریق کمک کردن، دخالت کردن یا کنترل کردن دیگران، تلاش می کنند از روابط خود با دیگران به عنوان ابزاری برای تقویت و افزایش اهمیت و ارزش خود، استفاده کند. انگیزه آن ها از ایجاد ارتباط با دیگران، عشق وعلاقه دوجانبه و حمایت نیست بلکه همه تلاش آن ها این است که از ارتباط خود با دیگران، برای تقویت هویت و آرامش و آسایش خود استفاده کنند.
• باید توجه داشت که همه انسان ها برای اینکه زندگی کامل و لذت بخشی داشته باشند به داشتن رابطه با دیگران نیاز دارند. مشکلی که افراد هم وابسته دارند این است که ارتباط آن ها با دیگران بر اساس عشق و علاقه و حمایت متقابل و برابر، قرار ندارد. بیشتر کسانی که از عارضه هم وابستگی رنج می برند بدون اینکه خودشان بدانند، از ارتباط خود با دیگران یک هدف و مقصود پنهانی دارند و آن، دست یافتن به ارزش و هویت برای خودشان است. در یک کلام، فرد هم وابسته برای اینکه از عشق و علاقه دیگران بهره مند شود با آن ها ارتباط برقرار می کند در حالیکه این خود اوست که باید به دیگران عشق و محبت نشان دهد. فرد هم وابسته بیشتر به یک کودک شبیه است، کودکی که انتظار دارد دیگران از او مراقبت کنند، دوستش داشته باشند و نیازهایش را برطرف کنند. فرد هم وابسته از ویژگی ها و خصلت های سالمی که در دوران کودکی در انسان شکل می گیرد محروم بوده است و به همین علت وقتی بزرگ و بالغ می شود برای عشق و محبت و مراقبت و احساس امنیت، به دیگران متوسل می شود. چون آن ها در خانواده های معتاد و از هم پاشیده بزرگ شده اند، به ندرت شاهد رابطه سالم بین پدر و مادر خود بوده اند و در نتیجه اصولاً شناختی از رابطه سالم ندارند. مشکل اینجاست که فرد هم وابسته نمی تواند بین مراقبت و دلسوزی سالم و ناسالم یا همان هم وابسته، تفاوت قایل شود و فرق بگذارد و نمی داند که بین رفتار سالم و بیمارگونه، بین احساس مسئولیت نسبت به دیگران و احساس مسئولیت درباره خودش، باید یک حد و مرزی قرار دهد. فرد هم وابسته به علت وابستگی شدید عاطفی به دیگران به راحتی نمی تواند از آن ها جدا شود و رابطه خود را با دیگران قطع کند. شخص هم وابسته به علت مسایل و مشکلاتی که در دوران کودکی داشته است، هویتی کامل و مستقل ندارد و نمی تواند تشخیص دهد که چه زمانی با دیگران باید ارتباط برقرار کند و چه زمانی ارتباط خود با دیگران را قطع کند. فرد هم وابسته با وجود بزرگ شدن و بالغ شدن جسمی، از لحاظ احساسی و روانی همچنان کودک باقی مانده است و به همین دلیل با هر کس که ارتباط دارد او را همانند پدر یا مادر خود فرض می کند و    می خواهد بین او و دیگران رابطه ای شبیه رابطه پدر و فرزندی یا مادر و فرزندی برقرار باشد. فرد هم وابسته با داشتن چنین احساس و برداشتی از روابط خود با دیگران تلاش می کند تا به عنوان یک انسان برای خود ارزش و اعتبار ایجاد کند. به همین علت روابطی که افراد هم وابسته با دیگران دارند همیشه ناسالم، نامعقول، نابرابر، آشفته و همراه با سوء استفاده است.
• یکی دیگر از مشکلاتی که افراد هم وابسته از آن رنج می بردند، مشکل برقرار کردن ارتباط با دیگران است. آن ها در محیطی بزرگ شده اند که با والدین شان یا کسانی که سرپرستی آن ها را برعهده داشته اند، ارتباطی مستحکم و سالم نداشته و به خوبی از آن ها مراقبت نشده است و به همین علت وقتی بزرگ می شوند از آن می ترسند که به حال خود رها شوند و تنها بمانند و در نتیجه رابطه ای صادقانه و سالم و منطقی با دیگران برقرار کنند. آن ها نمی توانند بدون اینکه احساس گناه کنند به دیگران نه بگویند و جواب منفی بدهند و وقتی به آنچه که دوست     نداشته اند پاسخ مثبت می دهند و بله می گویند ، خشمگین می شوند و از خودشان نفرت پیدا می کنند. بزرگترین ترس آن ها به زبان آوردن خواسته ها و نیازهای خودشان است. آن ها تصور می کنند اگر نیازها و خواسته های خود مطرح کنند دیگران آن ها را  مسخره ، تنبیه و ترک خواهند کرد، یعنی همان اتفاق هایی که در دوران کودکی برای آن های رخ داده است.  به همین علت، افراد هم وابسته به جای داشتن اعتماد به نفس و هویت مستقل، که یک فرد بالغ برای برقرار کردن ارتباط با دیگران باید از آن برخوردار باشد، به علت محروم بودن از این خصلت ها و ویژگی ها، شخصیت خود را زیر پا می گذارند و همه تلاش آن ها این می شود که یا دیگران راضی کنند یا از ناراحت شدن آن ها جلوگیری کنند. افراد هم وابسته به علت شکل گرفتن، عادت ها و خلق و خوی ناهنجار در درونشان در دوران کودکی، فکر می کنند اگر از حق و حقوق خود دفاع کنند و با دیگران ارتباطی صادقانه داشته باشند، دیگران او را فردی خودخواه محسوب خواهند کرد. این مساله در بین کودکانی که در منطقه خاورمیانه زندگی کرده اند بیشتر از دیگر نقاط دنیا دیده می شود. در این منطقه از دنیا، این تصور اشتباه وجود دارد که انسان نباید خواسته ها و نیاز های خود را بر خواسته ها و نیازهای دیگران اولویت بدهد و باید همیشه اول به دیگران فکر کند و بعد به خواسته ها و نیازهای خودش. اما کسانی که دارای چنین روحیه و طرز فکری هستند هیچ وقت نمی توانند روابطی صادقانه با دیگران برقرار کنند و همیشه در زندگی از غم و اندوه و بیماری هم وابستگی رنج خواهند برد

۱۲- 12 قدم بهبودی هم وابستگی

يكي از موثرترين و به اثبات رسيده ترين روش ها براي بهبودی از هم وابستگی، كاركردن ۱۲ قدم انجمن  هم وابستگان گمنام است. اين قدم ها نه فقط اصول و ابزارهاي لازم را برای بهبودی روز به روز از هم وابستگی فراهم مي آورند بلكه پيشنهادها و رهنمودهايی نيز براي داشتن زندگی به معني واقعی و موفق در اختيار شما قرار مي دهند. اين مقاله نگاهي گذرا و اجمالي به برنامه ۱۲قدم هم وابستگان گمنام دارد و برای آشنايی شما با ماهيت مشكلی كه از آن رنج می بريد و چگونگی بهبودی از اين مشكل، خلاصه ای از قدم های اول و دوم نیز در اين مقاله ارايه شده است.

• ۱۲ قدم هم وابستگان گمنام
• بنيان و اصول بهبودی قدم های ۱ و ۲

۱۲ قدم هم وابستگان گمنام

۱۲ قدم هم وابستگان گمنام كه از پايگاه اطلاع رساني www.CoDA.org نسخه برداري شده  است برنامه انجمن هم وابستگان گمنام براي بهبودي از اين اعتياد رفتاري را تشريح مي كند. لطفا توجه داشته باشيد كه هم وابستگان گمنام (CoDA) ديدگاه ها و نكات مطرح شده در اين مقاله را نه بررسي و نه تائيد كرده است.

۱- ما اقرار کردیم که در برابر دیگران ناتوان بودیم و زندگی مان غیر قابل کنترل شده بود.

۲- ما به این باور رسیدیم که نیرویی برتر از ما می تواند سلامت عقل را به ما بازگرداند.

۳- تصمیم گرفتیم که اراده و زندگی مان را به مراقبت خداوند، آن گونه که او را درک کردیم، بسپاریم

۴- یک ترازنامه اخلاقی بی باکانه و جستجوگرانه از خود تهیه کردیم

۵- چگونگی دقیق اشتباهات مان را به خداوند، خودمان و یک نفر دیگر اقرار کردیم.

۶- آمادگی کامل پیدا کردیم که خداوند کلیه نواقص شخصیتی ما را مرتفع کند.

۷- فروتنانه از خداوند تقاضا کردیم تا کمبودهای اخلاقی ما را برطرف کند.

۸- فهرستی از تمامی کسانی که به آنها آسیب رسانده بودیم تهیه کرده و خواستار جبران خسارت از همه آنها شدیم.

۹- به طور مستقیم در هر جا امکان داشت از این افراد جبران خسارت کردیم مگر در مواردی که این امر به آنها یا دیگران خسارت جدیدی وارد کند.

۱۰- به تهیه ترازنامه شخصی خود ادامه دادیم و هر گاه در اشتباه بودیم سریعا به آن اقرار کردیم

۱۱- از راه دعا و مراقبه خواهان ارتقاء رابطه آگاهانه خود با خداوند بدان گونه که او را درک میکردیم شده و فقط جویای آگاهی از اراده او برای قدرت اجرایش شدیم.

۱۲- با بیداری روحانی حاصل از برداشتن این قدم ها، کوشیدیم این پیام را به دیگر هم وابستگان برسانیم و این اصول را در تمامی امور زندگی مان به اجرا در آوریم.

بنيان و اصول بهبودی قدم های ۱ و ۲

قدم ۱ و ۲ در هر برنامه ۱۲ قدم به عنوان قدم هاي بنيادين و اصلي محسوب مي شوند. اين دو قدم معتادان مصرفي يا اعتيادي را با ماهيت بيماري و مشكلي كه از آن رنج مي برند آشنا مي كنند و باعث مي شوند تا آن ها به تدريج خود را از گرداب اعتياد نجات دهند. ديگر قدم هاي برنامه ۱۲ قدم يعني از قدم ۳ تا ۱۲ در واقع رهنمود و پيشنهادهايي براي اقدام و عمل هستند كه راه را براي بهبودي و حفظ پاكي به صورت روزانه فراهم مي آورند. به جز قدم اول كه نوع اعتياد همچون مواد مخدر، مشروبات الكلي يا رفتارهاي اجباری يا غير ارادي را مشخص مي كنند، ديگر قدم ها در هر برنامه ۱۲ قدم براي بهبودي از اعتيادهاي مختلف، يكسان هستند. علت يكسان بودن ۱۱ قدم از ۱۲ قدم در انواع اعتياد ها اين است كه اين قدم ها راه حلی برای پی بردن به ریشه اصلی هر نوع اعتیاد که چیزی جز افکار و اندیشه های غیرعادی و غیر طبیعی ما در باره یک نوع مواد، رفتار و اشخاص می باشد، پیشنهاد می کند. در برنامه ۱۲قدم،  افکار و اندیشه و دیدگاه ما درباره چیزی یا شخصی که ما به آن اعتیاد پیدا کرده ایم به درستی به عنوان دیدگاهی جنون آمیز یا محترمانه تر بگوئیم ناسالم توصیف می شود. هدف اصلی تمام برنامه های ۱۲قدم علی رغم نوع اعتیاد، پیشنهاد راه حلی برای بهبودی از این طرز فکر ناسالم است.  كار كردن  قدم اول و دوم به فرد معتاد كمك مي كند تا خود را از شر انكار اعتياد خلاص كند و به مشكل و مساله اي كه باعث شده است تا زندگي او دستخوش تباهي شود، اعتراف كند. برنامه های ۱۲ قدم روی این اصل استوار هستند که مشکل اصلی خود ما هستیم، طرز فکر نا سالم ما و برداشت نادرست از هویت و مقام مان. فرد معتاد به علت ارزش قایل نشدن برای خودش و نداشتن هویت دچار این توهم  و تصور اشتباه است که مصرف مواد مخدر، داشتن رفتاری خاص یا ارتباط نزدیک با افراد دیگر می توانند به آن ها کمک کند تا درباره خودشان احساس خوبی پیدا کنند یا اینکه بتوانند مشکلات و مسایل زندگی را تحمل کنند. اصولا داشتن همین باورها و تصورات غلط است که انسان ها را به سوی انواع اعتیاد  از اعتیاد مصرفی گرفته تا رفتاری، سوق می دهد. برنامه های ۱۲قدم به فرد معتاد کمک می کند تا ارزش و اعتبار و هویت از دست رفته خود را که عاملی اصلی روی آوردن وی به اعتیاد است، به دست بیاورد.

در این قسمت خلاصه ای از قدم اول و دوم از برنامه ۱۲ قدم هم وابستگان گمنام ارایه شده است. اطلاعات ارایه شده در این قسمت به شما کمک خواهد کرد تا با ماهیت مشکلی که از آن رنج می برید و رهنمود و پیشنهادهای مربوط به چگونگی بهبودی یافتن از این نوع اعتیاد، آشنا شوید.

قدم اول – مشکل

”  ما اقرار کردیم که در برابر دیگران ناتوان بودیم و زندگی مان غیر قابل کنترل شده بود”

• هم وابستگی از جمله انواع پیچیده و بغرنج اعتیاد است. در اعتیاد مصرفی، فرد به یک نوع ماده مخدر، الکل، پرخوری یا رابطه جنسی وابستگی و اعتیاد پیدا می کند اما هم وابستگی، جنبه های مختلف روابط ما با دیگران و در واقع بیشتر جنبه ها و ابعاد زندگی ما را در بر می گیرد. علاوه بر این، با اینکه بسیاری از معتادان از اعتراف به ناتوان بودن خود برای مقاومت در برابر وسوسه مصرف مواد مخدر یا رفتاری که به آن اعتیاد پیدا کرده اند خودداری می کنند اما اعتیاد به مواد مخدر یا اعتیاد رفتاری از لحاظ ماهیت چندان تفاوتی با یکدیگر ندارند. اما باید بدانیم که ناتوانی برای مقاومت در برابر رفتاری که ما به آن عادت کرده ایم و قادر به کنار گذاشتن آن نیستیم، ماهیتی بسیار پیچیده دارد و شکل ها و حالت های مختلفی به خود می گیرد. برای مثال من می توانم بگویم که در برابر کراک یا هروئین، غذا یا قمار نمی توانم مقاومت کنم و اراده کنترل کردن یا قطع کردن این گونه اعتیاد ها را از دست داده ام. این گونه اعتیاد را می توان به راحتی و سادگی تشریح کرد چون اعتیاد به مواد مخدر یا الکل کاملا ملموس هستند و دیده می شود اما هم وابستگی، نوع بسیار پیچیده و ناپیدا، از اعتیاد است که در افراد مختلف به شکل های مختلف بروز می کند و به راحتی نمی توان این نوع اعتیاد را برای دیگران تشریح کرد.درک کردن اعتیادهای رفتاری، از جمله هم وابستگی برای بسیاری از افراد دشوار است و نمی توان به راحتی دیگران را متقاعد کرد که هم وابستگی نیز مثل اعتیاد به مواد مخدر نوعی اعتیاد است و باید درمان شود. هم وابستگی باید به عنوان نوعی از  اعتیاد شناخته شود و فردی که از آن رنج می برد اعتراف کند از این مشکل در عذاب است. فرد هم وابسته باید خودش اعتراف کند که روابطش با دیگران چگونه از هم گسیخته و عذاب آور شده است. هم وابستگان نیز درست همانند معتادان مصرفی، به احتمال زیاد زمانی به در عذاب بودن خود از این اعتیاد رفتاری اعتراف خواهند کرد که به آخر خط رسیده باشند و سرشان به سنگ خورده باشد و زندگی آن ها آنچنان آشفته و حالشان آن قدر بد شود که دیگر نتوانند تحمل کنند. کسانی که از مشکل هم وابستگی رنج می برند و زندگی خود را صرف کنترل و دخالت در زندگی دیگران کرده و مسایل و مشکلات خود را به دست فراموشی سپرده اند سر انجام به مرحله ای می رسند که دیگر زندگی برایشان قابل تحمل نمی باشد و آنچنان احساس بدبختی و درماندگی می کنند که از زندگی بیزار می شوند.
• همانطور که در تشریح ناهنجاری هم وابستگی توضیح داده شده است، ریشه این بیماری را باید در دوران کودکی و چگونگی تربیت فرد هم وابسته جستجو کرد و معمولاً بزرگ شدن در خانواده ای از هم گسیخته یا معتاد است که باعث می شود تا ما از نداشتن اعتماد به نفس و هویتی ثابت و پایدار رنج ببریم. نداشتن اعتماد به نفس و هویتی اصیل و مستقل باعث می شود تا ما نه شناخت درستی از خودمان داشته باشیم و نه از دیگران و همین باورها و افکار و اندیشه های نادرست باعث می شوند که ما شناخت درستی درباره دنیای اطراف خود نیز نداشته باشیم. ارزش و اعتبار قایل نشدن به خودمان باعث می شود تا احساس کنیم در مقایسه با دیگران انسانی حقیر و بی ارزش هستیم و دیگران از ما برتر و مهم تر هستند. به علت همین احساس بی ارزش بودن، ناچار می شویم برای سرپوش گذاشتن به عقده حقارت و کمبودهای شخصیتی خودمان به دیگران وابسته شویم و برای گذران زندگی به جای تکیه کردن به خودمان، به دیگران تکیه کنیم چون به اشتباه تصور می کنیم که خودمان نمی توانیم به تنهایی از عهده مشکلات و مسایل زندگیمان برآئیم و برای احساس امنیت و آسودگی خیال و آرامش، باید از دیگران کمک بخواهیم و برای اینکه محبت دیگران را به خود جلب کنیم باید به آن ها محبت کنیم و به جای برآوردن خواسته ها و نیازهای خودمان خواسته ها و نیازهای دیگران را برآورده کنیم. به این ترتیب ما به افرادی تبدیل می شویم که انگار خودمان هیچ و ارزش و اهمیتی نداریم و وظیفه ما در زندگی کمک کردن به دیگران و راضی کردن این و آن است و در راه کمک و خدمت کردن به دیگران باید فداکاری و خود را قربانی کنیم تا اینکه دیگران به اصطلاح هوای ما را داشته باشند و به ما عشق بورزند و محبت کنند چون ما خودمان عشق و علاقه ای به خودمان نداریم و باید آن را در واقع از دیگران گدایی کنیم. با داشتن چنین برداشتی از خودمان و دیگران، معلوم است که روابطی ناسالم با دیگران خواهیم داشت و به کسانی که با آن ها در ارتباط هستیم اجازه خواهیم داد تا آنجا که می توانند از ما سوء استفاده کنند.
• وقتی ما برای اینکه احساس ارزش و آرامش کنیم به داشتن رابطه با دیگران محتاج و وابسته می شویم دیگر نمی توانیم به خواسته ها و نیازهای خودمان فکر کنیم و آن ها را برآورده سازیم. چون فکر می کنیم دیگران در مقایسه با ما از اهمیت و ارزش بیشتری برخوردارند و در نتیجه آرامش و آسایش آن ها را در اولویت قرار می دهیم. ما نیازها و خواسته های آن ها بر آورده می کنیم و خواسته ها و نیازهای خودمان را به دست فراموشی می سپاریم. با متمرکز کردن توجه خودمان روی دیگران، یادمان می رود که ما مسئول زندگی خودمان و فراهم آوردن زمنیه خوشبختی و راحتی و آسایش خودمان هستیم. نتیجه این کار کاملاً روشن است: به مرور زمان زندگی ما غمناک و غیر قابل اداره می شود. آشفتگی و از هم گسیختگی زندگی ما، شکل های مختلف دارد. این احتمال وجود دارد که از لحاظ عاطفی و روحی به شدت آسیب ببینیم یا به بیماری های مختلف مبتلا شویم. ارزش و اهمیت قایل نشدن به خودمان ممکن است باعث شود تا ما درگیر روابطی خشونت آمیز شویم و دیگران از ما سوء استفاده کنند. بی توجهی ما به منافع و راحتی و آسایش خودمان می تواند انواع مشکلات مالی را برای ما ایجاد  و زندگی ما را مختل کند. در ضمن دخالت کردن های بیمورد و آزار دهنده ما در زندگی دیگران و اطرافیان، باعث می شود تا همیشه با دیگران درگیری داشته باشیم و باعث بیزاری و تنفر دیگران شویم و در نهایت تنها و منزوی شویم. خلاصه اینکه هم وابستگی باعث می شود تا زندگی ما غیر قابل اداره شود.
• با کار کردن قدم اول برنامه هم وابستگان گمنام، به تدریج به خودمان اجازه می دهیم که توجه خود را روی زندگی خودمان و نیازها و خواسته هایی که داریم متمرکز کنیم. یاد می گیریم که دیگر نیازی به تعریف و تمجید دیگران نداریم و برایمان اهمیتی ندارد که دیگران چه نظری درباره ما دارند. در ضمن یاد می گیریم که برای زندگی کردن هیچ نیازی به دخالت کردن یا سرک کشیدن در زندگی دیگران نداریم. کارکردن قدم اول باعث می شود تا ما بتوانیم خودمان را از وابستگی به دیگران رها کنیم و به قدرتی که خداوند به انسان ها و از جمله به ما داده است ایمان بیاوریم و بتوانیم بدون وابستگی به دیگران برای خود زندگی مستقل و آرامی فراهم کنیم. وقتی در مسیر بهبودی از هم وابستگی قدم برداریم، می توانیم هم برای خود و هم دیگران در روابطی که داریم حد و مرز تعیین کنیم و مشخص کنیم که چه وظیفه و مسئولیتی داریم و چه وظایفی و مسئولیتی نداریم. با شروع به کارکردن قدم اول به تدریج متوجه مسئولیتی که در قبال خودمان داریم خواهیم شد و به دیگران نیز اجازه خواهیم داد تا به مسئولیت های خود در قبال زندگی خودشان عمل کنند. قدم اول در واقع به ما یاد می دهد که چگونه با ترسی که از زندگی مستقل و بدون وابستگی به دیگران داریم خلاص شویم و چگونه خواسته ها و نیازهای خودمان را برآورده سازیم و برای دفاع از منافع و شخصیت و احترام خودمان برای رفتار و چگونگی برخورد دیگران با خودمان، حد و مرز تعیین کنیم. اگر می خواهیم از عذاب اعتیاد رفتاری هم وابستگی رهایی پیدا کنیم باید بازی کردن نقش قربانی را در زندگی کنار بگذاریم. وقتی به این نتیجه برسیم که قدرت و اختیاری در قبال زندگی رفتار اطرافیان خود نداریم، در آنصورت می توانیم از خودمان مراقبت و محافظت کنیم و در راه برآورده شدن خواسته ها و نیازهای خودمان قدم برداریم. با کنار گذاشتن نقش قربانی و دخالت نکردن در زندگی دیگران و به قول معرف خود را وکیل و وصی دیگران ندانستن، می توانیم وقت و انرژی خودمان را به سر و سامان دادن به زندگی خودمان که به علت هم وابستگی بسیار آشفته و از هم گسیخته شده است، صرف کنیم. با این کار می توانیم ایستادن روی پای خودمان  و بر عهده گرفتن و مسئولیت زندگی خودمان را یاد بگیریم. پس از شناختن مسئولیت های خودمان در قبال زندگی خودمان است که      می توانیم زندگی کردن به معنی واقعی را تجربه کنیم. با کار کردن قدم اول، حرکت ما در مسیر بهبودی آغاز می شود و برای اینکه لغزش نکنیم و رفتارها و فکر های دوران هم وابستگی دوباره به سراغ ما نیایند، باید همواره کارکردن قدم اول را تکرار کنیم. البته همه قدم ها را باید کار کرد. ما برای اینکه بهبودی خود را حفظ کنیم قدم ها را به طور روز به روز کار می­کنیم. در قدم اول و دوم با کلمه ” ما ” سر و کار داریم و این کلمه به ما یادآوری می کنند که فقط این من نیستیم که از هم وابستگی در عذاب هستیم و دیگران بسیاری نیز از این نوع اعتیاد در عذاب هستند. با کار کردن قدم ها متوجه خواهیم شد که پیش از ما نیز دیگران این قدم ها را کار کرده و توانسته اند از اعتیاد رفتاری بهبودی پیدا کنند، یعنی همان کسانی که مثل ما مشکلات و عذاب های هم وابستگی را تجربه کرده اند و با کارکردن قدم ها توانسته اند از این بیماری بهبودی پیدا کنند و زندگی خود را نجات دهند و بدون وابستگی به دیگران از داشتن زندگی آزاد و مستقل لذت ببرند.

قدم دوم – راه حل                                                                                      

” ما به این باور رسیدیم که نیرویی برتر از ما می تواند سلامت عقل را به ما بازگرداند.”

• قدم اول، ماهیت و طبیعت مشکل ما یعنی هم وابستگی را تشریح می کند و از ما می خواهد تا این توهم را که دیگران می توانند و قدرت آن را دارند که باعث شوند تا ما احساس کنیم که انسان  ارزشمند و خوبی هستیم، کنار بگذاریم. قدم دوم ما را به سوی پیدا کردن راه حل برای مشکلی که از آن رنج می بریم هدایت می کند یعنی، به سوی خداوند، آن گونه که ما آن را درک کرده ایم. ما ایمان می آوریم و باورمان می شود که خداوند یا همان نیروی برتر، از مشکل و عذابی که ما از آن رنج می بریم آگاه است و به ما کمک خواهد تا افکار و اندیشه های انحرافی و بیمار گونه خود را کنار بگذاریم و در مسیر سلامت عقل، جسم، روح و روان خود گام برداریم. به عللی که بیشتر به نوع تربیت ما بر می گردد، سال های زیادی از عمر خود را برای راضی کردن دیگران بر باد داده ایم با این امید که آن ها نیز برای خوشبختی ما تلاش کنند و رفتار خوبی با ما داشته باشند. ما همیشه با چنگ و دندان به این توهم چسبیده ایم که برای خوشبخت بودن و آسایش داشتن، باید به دیگران تکیه کنیم و به آن ها وابسته باشیم و سرانجام به این نتیجه رسیده ایم که همه تلاش های ما برای راضی و خشنود کردن دیگران هیچ نتیجه  ای جز رنجش و ایجاد مشکلات بیشتر برای ما نداشته است. با پی بردن به این واقعیت آشکار که بیهوده زندگی خود را در راه کمک ناخواسته و دخالت کردن در زندگی دیگران تباه کرده ایم، از دست خود خشمگین می شویم و می خواهیم بدانیم که چگونه می توانیم بقیه عمر خود را با کیفیت بهتری و بدون رنج و عذاب وابستگی به دیگران سپری کنیم. اما قدم دوم این امید و نوید را به ما می دهد که برای رها شدن و بهبودی از بیماری هم وابستگی و برگشت به طرز فکر سالم و طبیعی، راه چاره  وجود دارد. 
• همه برنامه های ۱۲ قدم روی این اصل و باور تاکید دارند که اعتیاد در ذهن فرد معتاد،  یعنی در باور و افکار دور از واقعیت و بیمارگونه ما ریشه دارد. معتادان مصرفی برای پر کردن خلاء  درونی خود، به مواد مخدر پناه می برند تا احساس آرامش و اعتماد به نفس به دست بیاورند و بتوانند با مسایل و مشکلات زندگی کنار بیایند اما نمی دانند که با مصرف مواد مخدر اندک اعتماد به نفس و ارزش و اهمیتی نیز که برای خود قایل هستند به تدریج از میان خواهد رفت و دیگر نخواهند توانست بدون قدم برداشتن در راه بهبودی، طعم خوشبختی و راحتی و آسایش را در زندگی بچشند. فردی که به بیماری هم وابستگی مبتلا یا واضح تر بگوئیم معتاد است، همانند معتاد مصرفی از درون خالی است و با توهم مشابهی دست به گریبان است. برای مثال فردی که به قمار اعتیاد دارد همیشه رویای یک برد هنگفت را در سر می دارد و همیشه فکر می کند که خوشبختی و راحتی و آسایش وی به یک قمار دیگر وابسته است. البته خود وی نیز می داند که قمار، دودمان او را به باد خواهد داد و او را به همراه خانواده اش به خاک سیاه خواهد نشاند اما قمارباز، به این بدبختی ها کمترین توجهی ندارد و فقط و فقط به یک قمار دیگر فکر می کند و دچار این توهم است که بدون قمار نمی تواند زندگی کند. افکار آشفته و از هم گسیخته هم وابستگان باعث می شود تا آن ها تصور کنند دیگران  می توانند همه کمبودها و نیازهایی را که خودشان نمی توانند آن ها را برآورده کنند برایشان برآورده خواهند کرد که عمده ترین آن ها این است که باعث شوند تا آن ها به خودشان عشق بورزند و خودشان را قبول داشته باشند. ما هم وابستگان برای اینکه احساس ارزش و اهمیت کنیم به دیگران تکیه داریم و خودمان برای خودمان ارزش و اهمیتی قایل نیستیم و هرگز نمی توانیم این نکته را درک کنیم که فقط خودمان می توانیم کیفیت زندگی خودمان را تعیین کنیم و در این زمینه به جز خودمان از دست هیچ کس کاری ساخته نیست. اعضای خانواده، معمولاً دچار این توهم هستند که   می توانند عضو معتاد خانواده را به دست برداشتن از اعتیاد وادار کنند. این گونه افراد که از بیماری هم وابستگی رنج می برند حاضرند برای اینکه عزیزشان دست از اعتیاد بردارد هر کاری که از دستشان بر می آید برای او انجام دهند و برای این کار خود را به آب و آتش می زنند تا به هدف خود که به هیچ وجه دست یافتنی نیست، دست پیدا کنند. در بیشتر مواقع تلاش بیش از اندازه و بیهوده آن ها باعث می شود تا خودشان که از بیماری اعتیاد رفتاری رنج می برند در زندگی با مشکلات دیگری نیز روبرو شوند. قدم اول در همه برنامه های ۱۲ قدم، از معتادانی که می خواهند بهبودی پیدا کنند می خواهد تا واقعیت شرایطی را که در آن قرار دارند بپذیرند یعنی، اعتراف کنند که در برابر اعتیاد خود ناتوان هستند و کاری از دستشان بر نمی آید. قدم دوم برای رهایی از چنگ اعتیاد و بهبودی یافتن از این بیماری، راه حل پیشنهاد می کند.
•  قدم دوم از برنامه ۱۲ قدم هم وابستگان گمنام، از ما می خواهد ” باور کنیم ” که یک نیروی برتر از ما وجود دارد که می تواند به ما کمک کند تا باورها و افکار و اندیشه های آشفته و انحرافی خود را به حال عادی و سالم برگردانیم. اگر ما در این مورد تردید داشتیم که لازم است زندگی سالم و عاقلانه ای داشته باشیم، در آنصورت کافی است که به قدم اول فکر کنیم که در کارکردن آن اعتراف کردیم که از وضع موجود خود که مبتلا بودن به اعتیاد رفتاری است، در عذاب هستیم و می خواهیم که از این بیماری بهبودی پیدا کنیم. برای اینکه بدانیم لازم است که انکار را کنار بگذاریم و برای بهبودی از اعتیاد رفتاری به یک نیروی برتر متوسل شویم بهتر است به بلاهایی که این رفتارهای ناهنجار و عذاب آور بر سر ما آورده اند فکر کنیم. بهتر است فکر کنیم که افکار و اندیشه و باورهای غلط و ناسالم ما، چه روزها و ساعت های غم انگیز و تاریکی را برای ما در گذشته، ایجاد کرده اند. وقتی به یاد بیاوریم که چه نگاهی به دنیا داشته ایم، متوجه خواهیم شد که انسانی معقول و منطقی نبوده ایم و رفتارها و باورهای ما همگی ناسالم و ناهنجار و عذاب آور بوده اند. با همه این حرف ها، باید بدانیم که برای رهایی و بهبودی از اعتیاد یک راه حل و چاره وجود دارد و آن راه حل در درون خود ما قرار دارد. ما برای بهبودی از اعتیاد به یک نیروی برتر و قوی تر و بزرگتر از خودمان نیاز داریم تا ما را از خواب غفلت بیدار کند و توهمی را که سالیان طولانی از آن رنج و عذاب کشیده ایم برطرف کند. برای اینکه بتوانیم به زندگی عادی و رها از اعتیاد بازگردیم به یک منبع قدرت و نیرویی نیاز داریم که بتواند به ما توانایی این را بدهد تا از شّر افکار وسواس گونه و اجباری که قادر به کنترل آن ها نیستم، خلاص شویم. خلاص شدن از وابستگی به دیگران و فکر نکردن به آن ها، برای افرادی که از هم وابستگی رنج می برند، کار دشواری است و ما نمی توانیم با تکیه به نیروی اراده خودمان نمی توانیم از شر افکار و باورهای نادرست خودمان خلاص شویم. ما پیش از این نیز با تکیه به نیروی درونی خودمان، بارها تلاش کرده ایم که از دست اعتیاد رفتاری یا مصرفی خلاص شویم اما هیچ یک از راه هایی که رفته ایم نتوانسته اند ما را از چنگ هم وابستگیمان رها کنند.برای اینکه بتوانیم در تلاش خود برای بهبودی از این اعتیاد موفق شویم به یک نیروی خارج از وجود خودمان نیاز داریم و آن نیروی خارجی، همان خداوند است، آن گونه که ما آن را درک می کنیم.  
• قدم دوم یک فرایند است که با تغییر تدریجی در دیدگاه فردی که قدم در مسیر بهبودی گذاشته است همراه است. در این قدم بر این نکته تاکید می شود که ” ما به این باور رسیدیم “. تکیه کردن محض روی اراده و قدرت فردی خودمان که تا کنون بر آن تاکید داشته ایم باعث می شود که ما نتوانیم به راحتی و سادگی باور کنیم که نیرویی برتر و قوی تری از اراده شخصی خود ما وجود دارد که ما بتوانیم به آن اعتماد کنیم. ایمان داشتن به نیرویی برتر از نیروی شخصی خودمان، با توجه به اینکه برخی از ما باور چندانی به خداوند و نیروهای فرا- زمینی نداریم ، کار دشواری است. آن تعداد از ما هم وابستگان نیز که به خداوند ایمان داریم با این تصور که خداوند ما را تنها گذاشته و فراموش کرده است از خداوند دل بریده و ایمانمان سست شده است چون با هر کسی که تا کنون ارتباط داشته ایم از ما سوء استفاده کرده و به ما آسیب رسانده اند، در نتیجه نمی توانیم به راحتی به دیگران اعتماد کنیم. البته قدم دوم از ما نمی خواهد که به دیگران اعتماد یا تکیه کنیم. این قدم در واقع از ما می خواهد که به جای اعتماد و تکیه داشتن به دیگران به خودمان اعتماد و تکیه کنیم و در ضمن به وجود یک نیروی برتر که همان خداوند است ایمان بیاوریم، خداوند آن گونه که ما درک کرده ایم. برخی از ما راحت تر از بعضی دیگر خود را تسلیم این روند خواهند کرد و این عقیده را که به تنهایی و با تکیه به اراده شخصی خود می توانند مشکلاتی را که دارند برطرف کنند، کنار بگذارند. برخی از ما که در وضعیت بسیار ناگوار و مایوس کننده ای قرار داریم ممکن است برای بهبودی از اعتیاد رفتاری، خود را کاملاً به خداوند می سپارند تا آن ها از بیماری هم وابستگی نجات دهد. البته برای برخی از ما هم وابستگان ایمان آوردن به نیروی خداوند و باور داشتن به نقش خداوند در روند بهبودی خودمان، مدتی طول می کشد. ما به تدریج و با قدم های کوتاه به سمت ایمان داشتن و اطمینان داشتن به نیروی برتر، گام بر می­داریم و اندک اندک می پذیریم که باید زندگی خود را به دست و اراده خداوند بسپاریم تا با کمک گرفتن از وی بتوانیم زندگی آشفته و از هم گسیخته خودمان را سر و سامان دهیم. وقتی ما به تاثیر روی آوردن به نیروی برتر بر روند بهبودی خود پی می بریم و از ایمان داشتن به خداوند نتیجه می گیریم، در نهایت تشویق می شویم تا خودمان را کاملاً به دست خداوند بسپاریم. البته همه ما می دانیم که توکل کردن به خداوند یا همان نیروی برتر در برنامه های ۱۲ قدم به این معنی نیست که این برنامه ها حالت و ماهیت مذهبی دارند بلکه برنامه های ۱۲ قدم برنامه های روحانی هستند و برداشتی که ما در این برنامه ها از خداوند داریم با برداشت متعارف و متداول در بین مردم عادی، کاملا تفاوت دارد. ما این آزادی عمل را داریم تا خداوند را آن گونه که خودمان درک می کنیم تصور کنیم و به او ایمان بیاوریم و خودمان را به دست او بسپاریم. ما می توانیم با بهره گرفتن از مکاتب فلسفی و مذهبی متفاوت یا هر مفهوم و مقوله دیگری که به آن تعلق خاطر داریم و برایمان ارزشمند و تاثیر گذار است، به درک خاصی از خداوند دست پیدا کنیم.
• بازگشت به دنیای سلامت عقل و منطق برای هریک از ما هم وابستگان معنی و مفهوم خاص خود را دارد. بهبودی یافتن از اعتیاد رفتاری یا مصرفی و احساس بازگشت به دنیای عقل و منطق و زندگی سالم به دور از اعتیاد برای هر یک از ما که در مسیر بهبودی گام بر می داریم معنی متفاوتی دارد. برای برخی از ما بازگشت به زندگی عادی و طبیعی و به دور از هم وابستگی یعنی اینکه ما قبل از اینکه به نیازها و خواسته های دیگران توجه داشته باشیم به زندگی خودمان توجه نشان می دهیم. وقتی با اعتیاد رفتاری دست و پنجه نرم می کنیم، همه تلاش و وقت خود را برای مثال، صرف یکی از عزیزان معتاد خود می کنیم تا او را از چنگ اعتیاد مصرفی خلاص کنیم اما وقتی در مسیر بهبودی از هم وابستگی قدم برداریم به این نتیجه خواهیم رسید که ما نمی توانیم دیگران را تغییر دهیم چون با اراده و تکیه به نیروی خودمان حتی نتوانستیم خودمان را تغییر دهیم و فقط پس از کار کردن قدم ها و مخصوصا قدم دوم و توکل پیدا کردن به یک نیروی برتر و قوی تر بود که توانستیم روند زندگی خودمان را تغییر دهیم. برای برخی دیگر بهبودی از اعتیاد هم وابستگی، به این معنی است که به جای صرف کردن وقت و انرژی خود برای برآوردن نیازها و خواسته های دیگران، در راه بهتر کردن کیفیت زندگی خود و برآوردن نیازهای و خواسته های خودش تلاش کند. برای برخی دیگر از هم وابستگان بهبودی از این بیماری به معنی پایان یافتن بازی کردن نقش قربانی در زندگی و کنار گذاشتن دیدگاه منفی و مخرب، احساس بی پناهی و ناامیدی است. در اصل، بهبودی از هم وابستگی یعنی اینکه کنترل روابط خود با دیگران را در اختیار داشته باشیم و حتی از روی خیر خواهی نیز نه زندگی دیگران را کنترل کنیم و نه به دیگران اجازه دهیم که زندگی ما را کنترل کنند. وقتی مسئولیت زندگی خودمان را به دست بگیریم و زمانیکه به ارزش و اهمیت واقعی خود پی ببریم و به این واقعیت پی ببریم که ارزش ما از هیچ کس دیگری در دنیا کمتر نیست و ما انسان حقیر و بیچاره ای نیستیم که زندگی ما وابسته به زندگی دیگران و خوشی و خوشبختی ما وابسته به خوشی و خوشبختی دیگران باشد، وقتی که هویت و شخصیت واقعی خودمان را به دست بیاوریم، در آنصورت می توانیم بگوئیم که عقل سالم پیدا کرده و سفری را که در راه بهبودی خود در پیش گرفته ایم، با موفقیت ادامه خواهیم داد.

• برای اطلاع بیشتر درباره هم جلسات هم وابستگی گمنام به زبان فارسی در سراسر جهان، لطفاً به جلسات فارسی زبان مراجعه فرمائید.
• علاوه بر انجمن های هم وابستگان گمنام انجمن های دیگری نیز در زمينه برنامه های بهبودی برای کسانی که از دیگر انواع اعتيادهای رفتاری رنج می برند، فعالیت می کنند. برای آگاهی بیشتر درباره انواع انجمن های مربوط به اعتيادهای رفتاری لطفاً به فهرست انجمن های رفتاری مراجعه فرمائید.

۹ عادتی که باعث می شود پولدار شویم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 ۹ عادتی که باعث می شود پولدار شویم

همه افراد می خواهند پولدار شونداما همه افراد خصوصیت و رفتارها و عاداگر به شخصیت و نشانه های افراد ثروتمند دقت کنید، متوجه می شوید که همه آن ها دارای یک نشانه و صفت یکسانی هستند که شاید موجب پولدار شدن آن ها شده است.

گزارش ها نشان می دهد که ثروتمندان یک سری نشانه ها دارند؛ این نشانه ها فقط شامل داشتن خانه و ماشین مدل بالا نیست، بلکه عادت هایی دارند که استرس آنها را نیز کاهش می دهد.این عادتها به شرح زیر هستند.

۱- هدف داشتن در زندگی

۸۰ درصد از میلیاردهای خودساخته یک هدف و آرزو را دنبال می کنند.

۲- می خوانند تا یاد بگیرند

۸۸ درصد میلیاردها روزانه نیم ساعت مطالعه دارند و هدف از مطالعه آنها برای یادگیری موارد جدید است.

۳- فکرهای بزرگ دارند
فکر های بزرگ دارند و هدف های خیلی بزرگ تر. ۹۱ درصد از پولدارها تصمیمات زندگیشان را کاملا خودشان می گیرند.

۴- مسوولیت پذیر هستند

از کارهای که دارای مسوولیت های سنگین است، فرار نمی کنند و مسوولیت را قبول می کنند.

۵- تحرک دارند

نمی ترسند و برای کار خود حرکت و تلاش می کنند.

۶- از شکست نمی ترسند

آن ها از شکست نمی ترسند، چون می دانند شکست بدترین اتفاق زندگی نیست.

۷- کارهای دیگران را تحسین می کنند

افرادی هستند که از موفقیت های دیگران خوشحال می شوند.

۸- روابط عمومی بالایی دارند

آن ها می توانند با تمام اقشار جامعه کنار بیایند و دوستان مختلفی دارند.

۹- می توانند با دیگران همکاری کنند

همکاری با دیگران می تواند باعث موفقیت بیشتر شما شود.